Պատմության ինստիտուտ. Ոչ մի փաստաթուղթ չկա այն մասին, որ խորհրդային տարիներին Ղարաբաղում ապրել է 70-80 հազար հայ

«Լաչինի ճանապարհին ադրբեջանցի բնապահպան ակտիվիստների կողմից իրականացված խաղաղ ակցիայի ֆոնին՝ հայկական կողմը անհեթեթ և իրականությանը չհամապատասխանող հայտարարություններ է անում այն մասին, որ այդ գործողության արդյունքում 120 հազար էթնիկ հայեր իբր ընդհարվել են «մարդասիրական աղետի» հետ։ Հետաքրքրվեցինք՝ իսկապե՞ս այդքան հայ է ապրում Ղարաբաղում։ Ի վերջո, չկան պաշտոնական փաստաթղթեր, որ նույնիսկ խորհրդային տարիներին այստեղ ապրել է 70-80 հազար հայազգի մարդ։ Ուստի այս հարցն ուսումնասիրելու համար դիմեցինք հայկական աղբյուրներին»։

ՀԱԱՀ Բաքիխանովի անվան պատմության ինստիտուտի աշխատակից Ֆաիգ Իսմայիլովը հայտարարել է, որ 2005 թվականին Հայաստանի ղեկավարության հանձնարարությամբ նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի քաղաքների և գյուղերի մարդահամար է անցկացվել, որը Հայաստանը օկուպացրել է առաջին Ղարաբաղյան պատերազմից հետո։

«2015 թվականին զեկույց է պատրաստվել, որը պարունակում է ժողովրդագրական այս տվյալներն ու վիճակագրությունը Ղարաբաղի քաղաքային և գյուղական համայնքների բնակչության վերաբերյալ։ Փաստաթուղթը, որն ընդգրկում է

մինչև 2020 թվականի Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմն ընկած ժամանակահատվածը, բնակչությանը բաժանում է 2 կատեգորիայի՝ քաղաքային և գյուղական համայնքներ։ 2015 թվականի հաշվետվության համաձայն՝ Ղարաբաղում կա 13 քաղաքային և 322 գյուղական համայնք։

Միաժամանակ զեկույցում որպես Ղարաբաղի վարչատարածքային միավորներ նշված են Լաչին, Քելբեջար, Գուբադլի, Ջաբրայիլ, Ֆիզուլի, Աղդամ բնակավայրերը, որոնք գտնվում են նախկին ԼՂԻՄ-ի սահմաններից դուրս։ Նշվում է, որ 2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Լաչինի միջանցքը փոխանցվել է ռուս խաղաղապահների հսկողության տակ։ Այս փաստաթղթում նշվում է նաև ռուս խաղաղապահների վերահսկողության տակ գտնվող բնակավայրերի բնակչությունը և Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ազատագրված տարածքներում բնակություն հաստատած հայերի թիվը»,- հայտնել է Ֆ.Իսմայիլովը։