Զանգվածային գերեզման Շուշայում. պատերազմի սարսափելի արձագանքը
    Caliber.Az-ի հատուկ ռեպորտաժը

    Ռեպորտաժ  21 Օգոստոսի 2023 - 10:24

    Orkhan Amashov
    Caliber.Az

    Caliber.Az-ի YouTube ալիքի անգլերեն տարբերակում զետեղված է Օրխան Ամաշովի ռեպորտաժը Շուշայում վերջերս հայտնաբերված զանգվածային գերեզմանից։ Ընթերցողների ուշադրությանն ենք ներկայացնում այդ ռեպորտաժի թարգմանությունը։

    Շուշայի նախկին բանտի տարածքում հայտնաբերված զանգվածային գերեզմանը ադրբեջանական Ղարաբաղի հայկական օկուպացիայի երեք տասնամյակների ամենաողբերգական դրվագներից մեկի սարսափելի վկայությունն է։ Կմախքի մնացորդները պատկանում են 17 ադրբեջանցի խաղաղ բնակիչների և ռազմագերիների, որոնք բանտում պահվել են որպես պատանդ, ինչը միջազգային մարդասիրական իրավունքի կոպտագույն խախտում է։

    Այն, ինչ տեսնում ենք նախկին Շուշայի բանտի տարածքում, մարդկային տառապանքի արտառոց վկայութուն է։ Խոսքը ոչ միայն այն մասին է, որ ադրբեջանցիներին այստեղ պահել են ամենասարսափելի պայմաններում, այլև նրանում, որ նրանց զանգվածաբար սպանել են։

    Սարսափ ու ուրվականներ են տիրում Շուշայի նախկին բանտում, թվում է, թե նրա պատերն արձագանքում են մարդկային հոգեվարքի ճիչերով։ Դրսից բանտի պատերը գրեթե չեն վնասվել, բայց ներսից ամենուր ավերակներ են, ու թվում է, թե լսվում են խոշտանգված մարդկանց չդադարող ձայները։ Օդում դեռ մահվան հոտ է գալիս։

    «Օգոստոսի 1-ից օգոստոսի 15-ը բանտի տարածքում իրականացված պեղումների արդյունքում հաստատվեցին մեր ամենավատ սպասելիքները՝ բանտարկյալներին ու պատանդներին տանջամահ են արել, և հայերը նրանց մարմինները նետել են բանտի տարածքում գտնվող կոյուղու փոսում»,- ասել է Ռազմագերիների, պատանդների և անհայտ կորածների հարցերով պետական հանձնաժողովի ներկայացուցիչ Զաուր Իսմաիլովը։

    Նա նաև հավելել է. «Վեց պեղված կմախքի բեկորների մեջ հայտնաբերված մեխերը ... թույլ են տալիս ենթադրելու, որ բանտարկյալներին ստիպել են կուլ տալ դրանք»:

    Ադրբեջանի զինվորական դատախազության հատուկ քննչական վարչության պետ Էմիլ Թաղիևը, ով նույնպես այնտեղ էր և պատասխանում էր լրագրողների հարցերին, ասաց, որ, նախնական տվյալներով, բանտարկյալներին խոշտանգել են, շներին բաց են թողել նրանց վրա։ Որոշ թույլ մարդկանց կենդանի-կենդանի նետել են խոզերի առաջ՝ հոշոտելու, ինչը բնորոշ է ատելությունից սնվող հիվանդ հոգեբանությանը:

    Սա Շուշայում հայտնաբերված երկրորդ զանգվածային գերեզմանն է, իսկ Ադրբեջանի ազատագրված տարածքներում ութերորդը: Ավելի վաղ զանգվածային թաղման վայրեր են հայտնաբերվել Աղդամի Սարըջալը, Շուշայի Դաշալթը, Խոջավենդի Էդիլլի, Խոջալուի շրջանի Ֆարրուխ գյուղերում և այլ վայրերում։

    Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ անհետ կորել է մոտ 4000 ադրբեջանցի։ Նրանց ճակատագրի մասին Հայաստանը մինչ օրս որևէ տեղեկություն չի տրամադրել, թեև միշտ ենթադրվել է վատագույնը։ Այս զանգվածային գերեզմանները լույս են սփռում այդ դժբախտ մարդկանցից մի քանիսի ճակատագրի վրա:

    Էմիլ Թաղիևն ինձ պատմեց, որ ադրբեջանական տարածքների ազատագրումից հետո Ղարաբաղում հայտնաբերվել են ավելի քան 480 մարդու մնացորդներ, և նրանց ինքնությունը պարզելու համար կատարվել է 300 դատաբժշկական և ԴՆԹ նույնականացման փորձաքննություն։

    Քանի որ Ադրբեջանը շարունակում է ականազերծման և վերականգնողական աշխատանքները, բացահայտված զանգվածային գերեզմանների թիվն աճում է երկրաչափական պրոգրեսիայով: Եվ, ցավոք, կարծես դրանց թիվն ավելի կշատանա:

    Հատկանշական է, որ այս ֆոնին Հայաստանն ամեն ինչ անում է համաշխարհային հանրությանը ապացուցելու համար, որ Լաչինի ճանապարհի հետ կապված Ադրբեջանի ձեռնարկած որոշ միջոցառումներ հավասարազոր են ցեղասպանության, ինչը բացարձակապես անհիմն է, և միաժամանակ Երևանը միտումնավոր անտեսում է սեփական հանցագործությունները, որոնք իրականացրել է ադրբեջանցիների դեմ օկուպացիայի տարիներին:

    Շուշայի նախկին բանտի բանտարկյալների ճակատագիրը Ղարաբաղյան Առաջին պատերազմի և դրան հաջորդած 30-ամյա հայկական օկուպացիայի ողբերգությունների հսկայական կատալոգի արյունոտ էջերից մեկն է միայն։

    Օկուպացիան ավարտվել է, բայց մարդկային տառապանքի իրական չափը դեռ չի պարզվել:

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 242

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Այստեղ միշտ լինելու են մեր դրոշները։ Եվ ոչ ոք չի մոռացվի Caliber.Az-ի ռեպորտաժը՝ Խոջալուից ՖՈՏՈ/ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

02 Ապրիլի 2024 - 12:56

«3+3» հարթակը և «Շումանի հռչակագրի» Զանգեզուրյան արձագանքը YouTube-ի Caliber.Az ալիքի տեսանյութ

25 0Հոկտեմբերի 2023 - 09:55

Նա ողջ է մնացել մեռած քաղաքում Աղդամում ես այլեւս չեմ ուզում շշուկով խոսել

03 0Հոկտեմբերի 2023 - 18:20

Ղարաբաղի հայերն օգտվեցին «ինքնորոշման իրավունքից» Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

02 0Հոկտեմբերի 2023 - 09:31

Սև սեպտեմբեր 2023-ը հայերի համար Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

05 Սեպտեմբերի 2023 - 10:15

Հաց Կարմիր մահիկից և ճշմարտության պահը Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

31 Օգոստոսի 2023 - 10:33
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Ղարաբաղի համալսարանի առաջին ուսանողը. ո՞վ է նա

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 13:01

    Մեհրիբան Ալիևան գրառում է արել հունիսի 15-ի՝ Ազգային փրկության օրվա կապակցությամբ

    15 Հունիսի 2024 - 12:56

    Այխան Հաջիզադեն մասնակցել է ADA համալսարանի և AIDA-ի համատեղ ծրագրին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 12:56

    Ալիևը շնորհավորել է Մեծ Բրիտանիայի թագավորին

    15 Հունիսի 2024 - 12:28

    Նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ. Աղդամը ներկվել է մեր փառապանծ դրոշի գույներով

    15 Հունիսի 2024 - 12:04

    Երկու տարի է անցել Շուշայի հռչակագրի ստորագրումից

    15 Հունիսի 2024 - 11:40

    Շուշայում տեղի է ունենում միջազգային գիտաժողով

    15 Հունիսի 2024 - 11:16

    33 տարի անց «Վերջին զանգը» Զաբուխում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 10:57

    Ադրբեջանում նշվում է Ազգային փրկության օրը

    15 Հունիսի 2024 - 10:08

    Զաքիր Հասանովը շնորհավորել է ադրբեջանական բանակին Գուրբան բայրամի առթիվ

    15 Հունիսի 2024 - 10:03

    Էկվադորի ղեկավարը շնորհավորել է նախագահ Իլհամ Ալիևին

    15 Հունիսի 2024 - 09:56

    Մինսկի խմբի դիակը և պատերազմի ու խաղաղության շրջանակները

    Թոֆիկ Զուլֆուգարովը Caliber.Az-ի եթերում

    15 Հունիսի 2024 - 09:42

    Հայաստանի Զինված ուժերը կրկին գնդակոծել են Նախչըվանը

    15 Հունիսի 2024 - 09:16

    Հայաստանի ԱԳՆ-ն բողոքի նոտա է հղել Բելառուսին

    14 Հունիսի 2024 - 18:58

    Հյուպատոսական խորհրդակցություններ Լյուքսեմբուրգի և Ադրբեջանի միջև

    14 Հունիսի 2024 - 18:47

    Ադրբեջանն ու Սերբիան մտադիր են ընդլայնել պաշտպանական համագործակցությունը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 18:10

    COP29 ակադեմիան իր դռները բացեց երիտասարդների առաջ

    14 Հունիսի 2024 - 17:28

    Ալիևը վավերացրել է Ադրբեջանի և Ղրղզստանի միջև կրթության և գիտության ոլորտում համաձայնագիրը

    14 Հունիսի 2024 - 16:55

    Նախչըվանում մոլորված զինվորը սպանվել է

    ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ

    14 Հունիսի 2024 - 16:36

    Ալիև. Իսլամը կարևոր փուլ է ադրբեջանցիների աշխարհայացքի ձևավորման գործում

    14 Հունիսի 2024 - 16:03

    32 տարի անց. վերջին զանգը Ֆիզուլիի դպրոցներում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 15:35

    «Երևանը չպետք է նման տոնով խոսի Մինսկի հետ»

    Բելառուս փորձագետները՝ Caliber.Az- կայքում

    14 Հունիսի 2024 - 14:49

    Ավտոմեքենաներ Ադրբեջանում. ներմուծումը նվազում է. գներն աճում են

    14 Հունիսի 2024 - 14:31

    Փաշինյանը խիստ քննադատել է «ղարաբաղյան կլանին»

    14 Հունիսի 2024 - 14:22

    Ալկո-քարոզչություն

    «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

    14 Հունիսի 2024 - 14:03

    Ամրուլլաևը՝ Ղարաբաղում դպրոցների բացման մասին

    14 Հունիսի 2024 - 13:56

    «Ապաշխարություն» և գնդակոծություն

    Փաշինյանը փակուղում է

    14 Հունիսի 2024 - 13:50

    Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառության Թոփ-10 երկրները

    Հիմնական ցուցանիշներն ու միտումները

    14 Հունիսի 2024 - 13:46

    Պատգամավոր Գյանջալիևը՝ Հայաստանում սահմանադրական փոփոխությունների կարևորության մասին

    14 Հունիսի 2024 - 13:45

    Ադրբեջանի բնակչությունը շարունակում է աճել

    14 Հունիսի 2024 - 13:32

    Ջամշիդ Նախչըվանսկիի անվան ռազմական լիցեյի կուրսանտների ավարտական ​​արարողությունը

    14 Հունիսի 2024 - 12:44

    Անցկացվել է Ադրբեջան-ԵՄ անվտանգության երկխոսության 5-րդ փուլը

    14 Հունիսի 2024 - 12:05

    Պատգամավորները շնորհավորել են Ալիևներին տոների կապակցությամբ

    14 Հունիսի 2024 - 11:45

    Քննարկումներ են անցկացվել Ադրբեջանի և Ճապոնիայի բուհերի միջև՝ ուսանողների փոխանակման վերաբերյալ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 11:41

    Շահբազով. Ադրբեջանական գազն ապահովել է Հունաստանի սպառման շուրջ 20 տոկոսը

    14 Հունիսի 2024 - 10:28

    Նախչըվանում գնդակոծվել են ադրբեջանական բանակի դիրքերը

    Ադրբեջանի զինված ուժերը ձեռնարկել են պատասխան միջոցներ

    14 Հունիսի 2024 - 10:12

    Զախարովան կոչ է արել Երևանին՝ դադարեցնել «անվերջ աղմուկը» ՀԱՊԿ-ի շուրջ

    14 Հունիսի 2024 - 09:42

    Բելֆաստի համաձայնագիրը, Ադրբեջանը և Հայաստանի սահմանադրությունը

    Պարզաբանում է Ֆարիդ Շաֆիևը

    14 Հունիսի 2024 - 09:40

    Նախչըվանը՝ կրկին հայերի կրակի տակ

    14 Հունիսի 2024 - 09:34

    Աբբաս Աբբասով. Ֆրանսիան անտեսում է ՄԱԿ-ի բանաձևերը

    14 Հունիսի 2024 - 09:21

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ