Բաքուն Երևանի դեմ հայց է ներկայացրել Հաագայի մշտական արբիտրաժային դատարան էներգետիկ խարտիայի պայմանագրի շրջանակներում

Այս տարվա նոյեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կառավարությունը Էներգետիկ խարտիայի պայմանագրի շրջանակներում և միջազգային իրավունքի սկզբունքներին համապատասխան Հայաստանի դեմ հիմնական հայցը ներկայացրել է Հաագայի Մշտական արբիտրաժային դատարան։

Ինչպես Caliber.Az-ին հայտնել են արտաքին գործերի նախարարությունից, հայցում մանրամասն շարադրված են Հայաստանի կողմից բազմաթիվ խախտումները էներգետիկ ռեսուրսների նկատմամբ Ադրբեջանի ինքնիշխան իրավունքների վերաբերյալ։

Այս հայցը միջազգային իրավական գործընթացի վերջին փաստաթուղթն է, որը սկսվել է 2023 թվականի փետրվարի 27-ին, երբ Ադրբեջանը արբիտրաժային ծանուցում ուղարկեց Հայաստան։ Արբիտրաժային դատավարությունը սկսվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, իսկ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առաջին ընթացակարգային հանդիպումը կայացել է 2024 թվականի հունվարի 12-ին։

«Ադրբեջանի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքների ապօրինի օկուպացիայի շուրջ երեսուն տարվա ընթացքում Հայաստանը թույլ չի տվել Ադրբեջանին օգտվել իր էներգետիկ ռեսուրսներից և այդ հողերում դրանց զարգացումից: Այս ամբողջ ընթացքում Հայաստանը էներգետիկ ռեսուրսներն օգտագործում է իր շահերից ելնելով։

Երևանի կողմից միջազգային իրավունքի խախտումները ներառում են, մասնավորապես, նրա երկարաժամկետ հրաժարումը վերականգնվող էներգետիկայի կարևոր նախագծերին Ադրբեջանին հասանելիություն տրամադրելու կամ դրանից օգտվելու հնարավորությունից: Դրանք ներառում են Թերթերի հիդրոէլեկտրակայանը Սարսանգի ջրամբարի վրա Աղդերեյի շրջանում, Խուդաֆերին և Գըզ Գալասը հիդրոէլեկտրակայանների նախագծերը Իրանի հետ սահմանին՝ Ջաբրայիլի շրջանում։

Բացի այդ, Հայաստանը 30 տարով հետաձգել է թվարկված կարևոր հիդրոէներգետիկ նախագծերի իրականացումը՝ արգելափակելով Ադրբեջանի մուտքը Խուդաֆերին և Գըզ Գալասը նախագծերի տարածքներ և խոչընդոտելով մեր երկրում վերականգնվող էներգիայի ոլորտի զարգացմանը։ Ադրբեջանը կշարունակի միջոցներ ձեռնարկել մեր էներգետիկ ռեսուրսների նկատմամբ ինքնիշխան իրավունքների խախտման համար Հայաստանից փոխհատուցում ստանալու համար»,- ասվում է ԱԳՆ հայտարարության մեջ։