COP29-ի ժառանգությունը՝ դեպի կանաչ աշխարհ կայուն քայլ անելու մեր հնարավորությունը կլինի Իլհամ Ալիևը՝ «Euronews»-ին տված հարցազրույցում/ՖՈՏՈ

Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ ապրիլի 26-ին Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում անցկացված «Պետերբերգի 15-րդ կլիմայական երկխոսության» բարձր մակարդակի սեգմենտին մասնակցելու ժամանակ հարցազրույց է տվել «Euronews» հեռուստաալիքին։

ԱզերԹաջ-ը ներկայացնում է հարցազրույցը։

Թղթակից. Նախագահ Ալիև, շատ հաճելի է նորից Ձեզ հետ զրուցելու հնարավորություն ունենալ։ Մենք գտնվում ենք այստեղ՝ Բեռլինում, «Պետերբերգի կլիմայի երկխոսություն» համաժողովում: Սա իրոք դեպի COP29 տանող ճանապարհի սկիզբն է: Ձեր թիմը, հավանաբար, շատ է հուզվում: Ի՞նչ կարող ենք ակնկալել ներկայիս COP29-ից, ի՞նչ հարցեր են իրականացվելու և ոչ միայն քննարկվելու:

Նախագահ Իլհամ Ալիև. Մենք ուզում ենք ստեղծել այնպիսի միջավայր, որը հարմար կլինի բոլոր մասնակիցների համար։ Մենք Չմիավորման շարժման շրջանակներում կամուրջներ անցկացնելու մեծ փորձ ունենք: Ինչպես գիտեք, մենք չորս տարի ղեկավարել ենք 120 անդամ ունեցող այդ շարժումը։ Մենք իրոք հասել ենք մեծ առաջընթացի: Մենք ակտիվորեն աշխատում ենք նաև ԵՄ երկրների հետ։ Ինչպես այսօր ասացի համաժողովում, նրանցից ինի հետ մենք ստորագրել և ընդունել ենք ռազմավարական գործընկերության հռչակագրեր։ Այլ կերպ ասած, Գլոբալ Հարավը և Արևմուտքը համատեղ լուծում են՝ կլիմայի փոփոխության, համերաշխության ամրապնդման, կլիմայի փոփոխության խնդիրների նկատմամբ համատեղ պատասխանատվության և որոշակի անվստահությունը նվազեցնելու հետ կապված հարցերը: Քանի որ հայտնի է, որ մենք ունենք տարբեր գաղափարներ, տարբեր հայացքներ։

Թղթակից. Հանածո վառելիքի գաղափարը եղել է անցյալ տարի ԱՄԷ-ում կայացած COP28 համաժողովի գլխավոր թեման: Ձեր կարծիքով, հաշվի առնելով համաժողովի պատմությունը, նկատվում է արդյո՞ք որևէ դրական միտում այն ուղղությամբ, որ հանածո վառելիք արդյունահանող երկրները գտնվում են փոփոխությունների և անցման առաջնագծում:

Նախագահ Իլհամ Ալիև. Հատկապես դրան ենք ձգտում ենք մենք։ Այսօրվա համաժողովում իմ հայտարարություններից մեկը այսպես է հնչել. «Մեզ մի դատեք նրանով, ինչ մենք ունենք: Մեր մասին դատեք նրանով, թե մենք ինչպես ենք վերաբերվում դրա հետ, ինչ ունենք, մեր օրակարգով»։ Բացի այդ, կարևոր է հասկանալ, որ բացի այն, ինչ ես ասացի Եվրոպայում մեր մասնակցության և Չմիավորման շարժման մասին, մենք նաև ՕՊԵԿ+-ի անդամներից մեկն ենք։ Մենք արդեն աշխատում ենք նավթ արդյունահանող շատ երկրների հետ, որպեսզի դեռ մինչև COP29-ը ստեղծել յուրօրինակ համերաշխության փաթեթ: Ինչպիսի՞ լրացուցիչ ֆինանսական ռեսուրսներ կարող են ներդնել Ադրբեջանի նման նավթ արդյունահանող երկրները։ Կարծում եմ, որ նավթ արդյունահանող երկրները, հատկապես, երբ նավթի գինը բարձր է, պետք է ավելի շատ վճարեն, պետք է ավելի շատ միջոցներ տրամադրեն խնդիրը լուծելու համար։ Համարում եմ, որ համերաշխությունը հանդիսանում է ֆինանսավորման անբաժանելի մասը։ Դժվար է ասել, թե ինչպես կհասնենք հաջողության, չէ որ մենք միայն ընդունող կողմն ենք։

Թղթակից. Դուք ի՞նչ կցանկանայիք տեսնել որպես COP29-ի երկարաժամկետ ժառանգություն:

Նախագահ Իլհամ Ալիև. COP29-ի ամենակարևոր ժառանգությունը կլինի մեր հնարավորությունը՝ կատարել լրացուցիչ, շոշափելի և կայուն քայլ դեպի կանաչ աշխարհ: Միևնույն ժամանակ, ինչպես գիտեք, մենք առաջ ենք քաշել ևս մեկ նախաձեռնություն, որը կլինի նորարարություն COP-ի համար։ Սա երկրների եռյակի ստեղծումն է։ Օգտագործելով ԱՄԷ-ի, հիմա էլ Ադրբեջանի, իսկ այնուհետև նաև Բրազիլիայի փորձը, մենք ուզում ենք ստեղծել համագործակցության եռակողմ ձևաչափ։ Քանի որ այս երեք երկրներից յուրաքանչյուրը ներգրավված է՝տարածաշրջանային, քաղաքական, տնտեսական և այլ տարբեր բնույթի խնդիրների լուծման մեջ։ Դա պետք է լինի ջանքերի և համերաշխության համադրություն; մենք պետք է դադարենք միմյանց մեղադրել։ Այն երկրները, որոնք նավթ չունեն, չպետք է մատ թափ տան նրանց վրա, ովքեր ունեն։ Փոքր զարգացող երկրները չպետք է մեծ երկրներից պահանջեն պատասխանատվություն կլիմայական աղետի համար։ Դա վերաբերում է դիվանագիտական, քաղաքական և ֆինանսական ոլորտներին։ Կարծում եմ, որպես ընդունող երկիր՝ մենք կարող ենք հարթակ ստեղծել դրա համար։

Թղթակից. Շատ հաճելի էր ձեզ հետ հանդիպել: Շատ շնորհակաություն ժամանակ տրամադրելու համար։

Նախագահ Իլհամ Ալիև. Շատ շնորհակալութուն