«Ես ուրախ կլինեի, եթե որևէ հայ ռեժիսորը բեմադրեր Մամեդկուլիզադեին, կամ Ախունդովին»
    Քյամրան Շահմարդանը Caliber.Az կայքում հյուր

    Հարցազրույց  16 Օգոստոսի 2022 - 17:58

    Սամիթ Ալիևի
    Caliber.Az

    Ադրբեջանցի ռեժիսոր, դերասան, դրամատուրգ Քյամրան Շահմարդանը ծնվել է 1972 թվականին Բաքվում, ապրում և ստեղծագործում է Ֆինլանդիայում և Էստոնիայում։ «Black & White» (Սև և սպիտակ) թատրոնի և փառատոնի ստեղծող և գեղարվեստական ղեկավար, Ֆինլանդիայի մշակութային հիմնադրամի պատվավոր անդամ, Ֆինլանդիայի թատերական և կինոգործիչների միության անդամ, «Unima»-ի անդամ, Ֆինլանդիայում 2008 թ. տարվա լավագույն նկարիչ,
    M.A.P (music art performance ) փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար 2018-2019 (Ադրբեջան), աշխարհի տարբեր թատրոններում բեմադրել է ավելի քան 40 ներկայացում։

    Նրան ներկայացնելու առանձնահատուկ անհրաժեշտություն չեմ տեսնում, նա առանց այդ էլ հայտնի անձնավորություն է, իսկ այն, ինչ նա ասաց վերևում, ոչ այլ ինչ է, քան հակիրճ, չոր կենսագրական գրառում։ Նրա մասին կարելի է երկար խոսել, իսկ նրա հետ՝ ավելի երկար։ Ես տարված էի նրա «Երեք գրոշանոց օպերայի» բեմադրությամբ, իսկ «Բադի որսը», «Նոթեր մեռյալ տնից» և «Կիրքը» ես հետո եմ նայել: Սակայն նրանից լավ ոչ ոք չի կարող նրա մասին պատմել։

    -Ինչպիսի՞ն է ադրբեջանցի լինելը Ֆինլանդիայում, և ո՞ւմ համար է ավելի դժվար՝ մերոնց այնտեղ, թե՞ եվրոպական անձնագրով և Ադրբեջանում եվրոպական կարգուկանոնին սովոր մարդուն։

    - Սկսենք նրանից, որ ես կոսմոպոլիտ եմ։ Ծնվել եմ Ադրբեջանում, իսկ այժմ ապրում եմ Ֆինլանդիայում։ Ինձ ճիշտ հասկացեք, ես հպարտ եմ, որ ադրբեջանցի եմ, բայց ինձ համարում եմ աշխարհի քաղաքացի, քանի որ վստահ եմ, որ մեր մոլորակը չափազանց փոքր է և փխրուն, որպեսզի նրան բաժանել ըստ ծննդավայրի։ Ամբողջ մոլորակը իմ տու՜նն է։

    Պատասխանում եմ ձեր երկրորդ հարցին. Ամեն ինչ կախված է մարդուց և սոցիումի, ինչպես նաև իր նկատմամբ պահանջներից:

    - Ո՞րն էր օտար երկրում «անուն ձեռք բերելու» գործում ամենադժվարը: Զգացի՞ք ինչ-որ մերժում, վերաբերմունք՝ «հավաքվել են, հասկանում եք» ոգով։ Խոսքս փողոցում մարդկանց ընկալման մասին չէ, այլ հատկապես արվեստի մարդկանց միջավայրում։ Արդյո՞ք չէր թվում, որ այս ամբողջ հանդուրժողականությունը օտարին իր տեղը ցույց տալու միջոցներից մեկն է։ Իսկ միգուցե դա պարզապես լավ դաստիարակությո՞ւն է։ Թե՞ արվեստի մարդիկ զարմանալիորեն տարբերվում են փողոցի հանրությունից:

    - Ինձ թվում է, որ ֆինները շատ հանդուրժող են էմիգրանտների նկատմամբ, բայց ... (!) Ուզում եմ նշել, որ Ֆինլանդիա հասնելը շատ դժվար է, և նույն Շվեդիայի համեմատ այստեղ օտարերկրացիները (փախստականները) շատ ավելի քիչ են: Ֆինլանդիայում ապրող յուրաքանչյուր օտարերկրացի ունի արժանապատիվ սոցիալական կյանք, բայց այս երկրում կարիերա անելը և սոցիալական սանդուղքի վրա քո տեղը զբաղեցնելը, հատկապես եթե դու նկարիչ ես, շատ ավելի դժվար է, քան որևէ այլ տեղ: Նախ և առաջ, գործազրկության բարձր մակարդակը, երկրորդը՝անտարբերության բետոնե պատը։ Եվ տեսեք, եթե դու ճեղքում ես այդ պատը և հաջողության ես հասնում քո մասնագիտության մեջ, այստեղ արդեն կաևոր չէ, օտարերկրացի ես, թե ֆինն: Քեզ հարգում և պաշտում են։

    -Ո՞վ է քո համար անառարկելի հեղինակություն, եթե այդպիսիք կա՞ն։ Ես ոչ միայն ռեժիսորների, այլ հեղինակների մասին նույնպես։ Մի անգամ վիճել ենք Բրեխտի մասին, հիշում եմ, որ Բեքեթին ավելի էիր գերադասում։ Դեռ հավատարի՞մ ես նույն տեսակետին։ Թե՞ համավարակն ընդհանրապես խլել է է աբսուրդի թատրոնի մասին մտածելու ցանկությունը:

    -Ե՛վ Բրեխտը, և՛ Բեքեթը ինձ համար եղել են, կան և կլինեն անվիճելի հեղինակներ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը թատրոնում ստեղծեց իր աշխարհը՝ իր լեզվով և պատմելու գործելաձևով։ Բրեխտը ավելի շատ թատերական ներկայացում (շոու) ունի: Բրեխտն այն մարդն է, ով ասել է, որ թատրոնն առաջին հերթին մարդկանց համար է։ Իսկ Բեքեթն ունի ինտելեկտուալ դրամա (պարադոքսի թատրոն):

    Շատ հեղինակներ, այդ թվում նաև վերոհիշյալ դրամատուրգները, ընդհանուր առմամբ ազդել են իմ ձևավորման վրա։ Հատկապես կցանկանայի ընդգծել Պիտեր Բրուկին, Անտոնին Արտոյին, Եժի Գրոտովսկուն։ Հատկապես նրանք են ինձ տվել ժամանակակից թատրոնի համակարգը՝ թատրոն առանց սահմանների (սինթետիկ թատրոն), որտեղ կարևոր է վիզուալ շփումը։ Ընդհանրապես, թատրոնը կենդանի օրգանիզմ է, որը պետք է փոխվի և զգայուն լինի հասարակության փոփոխությունների նկատմամբ։ Անհատից հասարակություն։ Հանրությունից դեպի մարդը։ Եվ քանի դեռ թատրոնը կենդանի է, այս գործընթացը պետք է լինի մշտական, հակառակ դեպքում ստանում ենք մեռած թատրոն՝ թատրոն-թանգարան։

    Այս պահին ես շատ տարված եմ Սերվանտեսով։ Ինձ համար նրա «Դոն Կիխոտը» սեղանադիր Աստվածաշունչ է:

    - «Բադերի որսը», իմ կարծիքով, քո ամենաուժեղ բեմադրությունն է, Վամպիլովին երբեմն դժվար է կարդալ, էլ չասած բեմադրել, ուստի պատկերացնում եմ, թե որքան ուժասպառ էիր։ Ի՞նչն է առաջնային ռեժիսորի աշխատանքում. դերասանների հետ աշխատանքը, նրանց տաղանդի մակարդակը, ստեղծագործության որակը, նյութատեխնիկական հագեցվածությունը, «դիտողը արդյո՞ք կհասկանա», թե՞ ուրիշ այլ բան։

    -Վստահ եմ, որ յուրաքանչյուր գիրք, այդ թվում նաև դրամատուրգիան, գտնում է իր ընթերցողին։ Վամպիլովը իմ կյանքում հայտնվեց ճիշտ ժամանակին։ Վամպիլովի առաջադրած հարցերն ինձ շատ անձնական ու հասկանալի թվացին իմ կյանքի այդ ժամանակահատվածի համար։

    Հաջորդ հարցին պատասխանելիս հակիրճ կլինեմ. Սկսած գաղափարից և վերջացրած պրեմիերայով։ Իմ մասնագիտության համար ամեն ինչ կարևոր է՝ ձայնը, լույսը, ձևը, ամեն ինչ պետք է միաձուլվի հեղինակի և համահեղինակի, այսինքն՝ ամբողջ թիմի գաղափարը բացահայտող մեկ սիմֆոնիայի մեջ։

    - Սադրիչ հարց, ես ուղղակիորեն խցկվում եմ սկանդալի մեջ, որովհետև առանց դրա չեմ կարող. դու կմասնակցեի՞ր Հայաստանից թատերական ռեժիսորների հետ միասին նախագծին: Կբեմադրեի՞ր Թումանյանի ստեղծագործությունը։ Եթե այո, ապա նրանց հետ աշխատելիս կտանեի՞ք ձեր գիծը: Եվ ևս մեկ բան. համատեղ մշակութային նախագծերը փոխըմբռնման բանալի է: Թե՞ այստեղ ավելի կարևոր է լինել առաջնորդ, ոչ թե հետևորդ:

    -Ես վաղուց էի երազել կովկասյան տարածաշրջանային թատերական փառատոն անցկացնելու մասին։ Մշակութային կամուրջներ անցկացնել մեր կովկասյան երկրների միջև։ Համոզված եմ, որ միայն արվեստը կարող է հաշտեցնել բոլորին։ Ցավոք, ես դեռ չեմ կարդացել արժանի հայկական դրամատուրգիա։ Բայց ես շատ ուրախ կլինեի, եթե ինչ-որ հայ ռեժիսոր բեմադրեր Ջալիլ Մամեդգուլուզադեին կամ Ախունդովին։

    Երբ 19 տարի առաջ Ֆինլանդիայում ստեղծեցի իմ թատրոնը , «Black & White» թատրոն-փառատոնի հայեցակարգը եղել է «Թատրոն առանց սահմանների»։ Համոզված եմ, որ թատրոնն օգնում է մարդուն հասկանալ մարդուն, կոտրել կարծրատիպերը և ճիշտ հարցեր դննել քաղաքական, էթիկական և կրոնական խնդիրները լուծելու համար։ Ուզենք, թե չուզենք, մենք միևնույն է հայերի հետ հարեւաններ ենք լինելու։ Եվ մենք պետք է ձգտենք, որպեսզի գտնել ստեղծված աղետալի իրավիճակից ելքը։

    Եվ վերջին բանը, որ կցանկանայի նշել։ Ընդհանրապես, ինչքան էլ հզոր երկիր լինի, եթե այդ երկիրը չունի բարձր մշակույթ և արվեստ, այն դատապարտված է մահվան ու իսպառ անհետացման պատմության տարեգրության մեջ։ Ես իմ «Տիեզերքի երաժշտությունը» գիրքը նվիրել եմ հենց այս թեմային: Մարդը մարդուն պետք է, որպեսզի լսել Տիեզերքի երաժշտությունը: Մենք միայնակ ենք գալիս այս կյանքը և միայնակ ենք հեռանում: Կյանքի նպատակը քո մարդուն գտնելն է։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 221




Կարդացեք նաև

«Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիրը Հայաստանի օգտին է» Պավել Դանիլինը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

21 Նոյեմբերի 2022 - 11:10

«Փաշինյանին կստիպեն ստորագրել խաղաղության պայմանագիր Բաքվի հետ» Ալեքսանդր Խրամչիխինը պատասխանել է Caliber.Az-ին

15 Նոյեմբերի 2022 - 15:59

«Բաքվի հետ Փարիզի դիմակայությունը լավ է ներգծվում ֆրանկո-թուրքական հակամարտության մեջ» Իգոր Իգնատչենկոն՝ Caliber.Az-ում

14 Նոյեմբերի 2022 - 19:33

Նախագահ, Գերագույն գլխավոր հրամանատար, դիվանագետ, ռազմավար Օտարերկրյա փորձագետները՝ Հաղթանակում Իլհամ Ալիևի դերի մասին

09 Նոյեմբերի 2022 - 17:39

Խանքենդիում հանրահավաքը՝ ղարաբաղյան մնացորդների կարապի երգն է 1988 թվականը կրկնել արդեն չի ստացվի

01 Նոյեմբերի 2022 - 17:40

«Հայ-ադրբեջանական սահմանը՝ առավել կարևոր պահ է, քան Հայաստանի պարերը Մակրոնի հետ» Դմիտրի Վերխոտուրովը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

20 0Հոկտեմբերի 2022 - 15:30
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    Կոտրե՞նք նրանց խաղը։

    Դիտումներ և եզրակացություններ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 16:09

    Ականներից մաքրվել է Ադրբեջանի ևս 321 հեկտար ազատագրված տարածք

    28 Նոյեմբերի 2022 - 15:43

    Տոյվո Կլաար. Ադրբեջանի նախագահը հավատարիմ է ԵՄ կարգավորման ձևաչափին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 15:34

    Մեկնարկել է Ֆրանսիայում բնակվող ադրբեջանցի իրավապաշտպանների այցը Աղդամ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 14:52

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն շնորհավորել է Ալբանիային ազգային տոնի առթիվ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 14:16

    Ջաբրայիլի շրջանում ավարտվել է մոբիլիզացիոն ավանի շինարարությունը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 13:50

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի` Կովկասում բանակցությունների գծով գլխավոր խորհրդականին

    28 Նոյեմբերի 2022 - 13:21

    Ադրբեջանական բանակի զինծառայող է զոհվել

    Դժբախտ պատահարի հետևանքով. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:54

    Հունգարիան մտադիր է համագործակցություն հաստատել Ադրբեջանի հետ ՎԷԱ ոլորտում

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:28

    Էկվադորի պաշտոնյաները տեղեկացվել են Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի հետ խաղաղ համաձայնագրի գործընթացը անտեսելու մասին

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:02

    Հայ փորձագետ. Հայաստանի վիճակը շատ ծանր է

    28 Նոյեմբերի 2022 - 11:20

    Անթույլատրելի է Ղարաբաղի տնտեսական շրջանը որպես «Լեռնային Ղարաբաղի տարածք» հիշատակելը. ՊՆ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:51

    Անկարայում կքննարկվի Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Թուրքմենստանի առաջնորդների հանդիպումը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:27

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է հայկական հերթական սուտը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:10

    Ադրբեջանական դիրքերը գնդակոծվել են տարբեր ուղղություններով

    Պատասխան կրակով հակառակորդը լռեցվել է

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:49

    Ադրբեջանի ՊՆ. Մեր բնակավայրերը դեռևս կոչվում են հորինված հայկական տեղանուններով

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:12

    Ադրբեջանական բանակի դիրքերը կրկին գնդակոծվել են

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:04

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է հայկական ապատեղեկատվությունը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 13:16

    Ֆուաթ Օքթայ. Մենք Ադրբեջանի հետ աջակցում ենք Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին

    26 Նոյեմբերի 2022 - 13:10

    Չավուշօղլու. Մենք աշխատում ենք, որպեսզի ադրբեջանական գազը մատակարարվի Հարավարևելյան Եվրոպա

    26 Նոյեմբերի 2022 - 12:33

    «Մենք եղբայրական Թուրքիայի Զինված ուժերի կողքին ենք ահաբեկչության դեմ կատաղի պայքարում»

    Զաքիր Հասանովը ցավակցություն է հայտնել Հուլուսի Աքարին

    26 Նոյեմբերի 2022 - 11:46

    Պակիստանցի փորձագետ. Հայաստանը չի պահպանում միջազգային պայմանագրերն ու խաղաղ համաձայնագրերը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 11:12

    Ռուս քաղաքագետը ուկրաինական սցենար է կանխատեսել Հայաստանի համար

    26 Նոյեմբերի 2022 - 10:08

    Փոխվարչապետ. Ադրբեջան ներկրվող թմրամիջոցների ավելի քան 95%-ը բերվել է Իրանից

    26 Նոյեմբերի 2022 - 10:00

    Իլհամ Ալիև. Ադրբեջանը միշտ աջակցել է բոլոր երկրների տարածքային ամբողջականությանը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:40

    Ադրբեջանի ԱԳՆ. Մենք կտրականապես մերժում ենք Նիդեռլանդների խորհրդարանի հակաադրբեջանական բանաձևի նախագիծը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:32

    Զանգեզուրի միջանցքը շահեկան հնարավորություն կլինի բոլոր երկրների համար. Իլհամ Ալիև

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:22

    Հայաստանը կկարողանա՞ թռչել գնացքից

    Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:12

    Ադրբեջանական բանակի դիրքերը գնդակոծվել են հակառակորդի կողմից

    26 Նոյեմբերի 2022 - 08:29

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցչին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 18:00

    Նախարար. Շուշայում, Աղդամում և Ֆիզուլիում դպրոցների շինարարությունը կավարտվի 2023 թվականի սեպտեմբերին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:56

    Փաշինյանն առանց Մակրոնի չի կարող հանդիպել Ալիևի հետ. ՀՀ ԱԳՆ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:47

    Զահիդ Օրուջ. Զանգեզուրի միջանցքից ամենաշատը կշահեն ադրբեջանական ազգային ընկերությունները

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:32

    Ալիև. Իրանում ադրբեջաներեն դպրոցներ չկան

    Բայց կան հայերեն դպրոցներ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:15

    Նիդեռլանդների դեսպանը կանչվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 16:54

    Կրեմլ. Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների հանդիպում Ռուսաստանում մոտ ապագայում չի նախատեսվում

    25 Նոյեմբերի 2022 - 16:12

    «Նրանք այնքան շատ լեգենդներ են հորինել իրենց պատմության մասին, որ իրենք էլ են սկսել հավատալ իրենց հորինածին»

    Ալիևը՝ հայկական ֆանտազիաների մասին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 15:45

    Նախագահ. Ադրբեջանը թույլ չի տա, որ որևէ օտար դերակատար մեզ պարտադրի իր կամքը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 15:26

    Իլհամ Ալիև. ԵՄ-ի հետ համագործակցության նոր համաձայնագիրը 90 տոկոսով պատրաստ է

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:55

    Ալիև. Իրանում ապրող ադրբեջանցիները մեր ազգի մի մասն են

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:40

    Պակիստանը միշտ մեր կողքին է եղել, և այդ աջակցությունը բարձր է գնահատվում ադրբեջանական ժողովրդի կողմից»

    Նախագահ Ալիևի հայտարարությունը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:25

    Իլհամ Ալիև. Աղալը գյուղը օրինակելի մոդել է դառնալու Ղարաբաղի վերականգնման համար

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:15

    ՀԱՊԿ-ի դեմ Փաշինյանի դեմարշը չգործեց

    Օգնությունը չի լինի, բայց դուք դիմացեք

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:45

    Իլհամ Ալիև. Ադրբեջանը պլանավորում է ավելացնել գազի արդյունահանումը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:42

    ԱՀ ՊՆ. հայերը գնդակոծել են Աղդամն ու Խոջավենդը Պատասխան կրակով հակառակորդը ճնշվել է

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:37

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ