Ադրբեջան-Չինաստան. շահերի և նպատակների համընկնում Ֆարհադ Մամեդովի դատողությունները

Քաղաքագետ, Հարավային Կովկասի հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Ֆարհադ Մամեդովը իր Տելեգրամ ալիքում մեկնաբանել է՝ ադրբեջանա-չինական հարաբերությունները և դրանց զարգացման հեռանկարները՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի Չինաստան կատարած այցի լույսի ներքո։
 
«Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի պաշտոնական այցը Չինաստան համընկել է՝ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև տարիֆային պատերազմի մակարդակի աճի հետ։ Վաշինգտոնի և Պեկինի առճակատումը թափ է հավաքում և չի պատրաստվում դադարել։ Այս բոլոր հանկարծափոխումների ֆոնին՝ Ադրբեջանի նախագահը այց է կատարում է Չինաստան, իսկ շաբաթվա վերջում սպասվում է Իրանի նախագահի այցը Ադրբեջան։
 
Երկկողմ օրակարգ
 
Անցյալ տարի ստորագրված Ռազմավարական գործընկերության մասին հռչակագիրը ընդգրկում է լայն շրջանակ՝ քաղաքական երկխոսությունից մինչև տնտեսական փոխգործակցության խորացումը, տրանսպորտային և լոգիստիկ միջանցքների աջակցությունը  և աշխարհակարգի նկատմամբ ընդհանուր մոտեցումը: Անցյալ տարվանից սկսած Բաքու և Պեկին են այցելել  պաշտոնական կառույցների և մասնավոր հատվածի բազմաթիվ պատվիրակություններ։
 
Մինչ այս ժամին ստորագրված փաստաթղթերը ընդգրկում են՝ ներդրումների, վերականգնվող էներգիայի և տեխնոլոգիաների ոլորտները։
 
Ի՞նչ է հարկավոր Ադրբեջանին
 
Իհարկե, ներդրումներ և համատեղ արտադրության հնարավորություն, տեխնոլոգիաներ և տրանսպորտային ուղիներով փոխադրվող բեռների ծավալների ավելացում։ Այս բոլոր դիրքորոշումների շուրջ Չինաստանի հետ շատ դժվար է բանակցել, քանի որ նրանք ունեն արտահանումից և առնվազն ներմուծումից ելնող իրենց տրամաբանությունը։ Սակայն համաշխարհային առևտրի ներկայիս իրավիճակը, ԱՄՆ-ի հետ առճակատումը կարող են ազդել Չինաստանի ավանդական մոտեցումների վրա։
 
Չինաստանի սահմանից մինչև ԵՄ-ի տարածք երթուղիների մեր մասում կան երկրներ, որոնք առավելապես կանխատեսելի են Չինաստանի համար. Կենտրոնական Ասիայի երկրները, Ադրբեջանը, Վրաստանը, Իրանը։
 
Գլոբալ ֆոն
 
Ադրբեջանը մի կողմ է գտնվում սակագնային պատերազմներից, չի հանդիսանում որևէ կոնֆլիկտային առանցքներում առճակատումների մասնակից և հանդիսանում է ենթակառուցվածքների սեփականատեր։ Դրա հետ մեկտեղ, Ադրբեջանը ակտիվ է ասիական ուղղությամբ. այն երկրները, որոնց հետ խորանում են փոխհարաբերությունները՝ հանդիսանում են Չինաստանի ռազմավարական գործընկերները՝ նույն Կենտրոնական Ասիայի երկրները, Պակիստանը և որոշ չափով արաբական միապետությունները։
 
Շանհայի համագործակցության կազմակերպությունը (ՇՀԿ) հանդիսանում է Չինաստանի համար կարևոր հարթակ՝ Ասիայում անվտանգության հարցերը քննարկելու համար։ Ադրբեջանը բարձրացնում է իր ներգրավվածության մակարդակը ՇՀԿ-ում։ Դրա հետ մեկտեղ, Ադրբեջանը հասել է Ռուսաստան-Չինաստան և Իրան-Չինաստան ձևաչափերով փոխհարաբերությունների ստվերից Ադրբեջանի դուրս գալուն։ Ադրբեջանը՝ ինքնուրույն միավոր է, և Չինաստանի հետ փոխհարաբերությունները չպետք է պայմանավորվեն երրորդ երկրների հետ հարաբերություններով։
 
Ինչպես էլ չզարգանան գործընթացները համաշխարհային մակարդակով, Չինաստանը կմնա ուժային կենտրոններից մեկը, և Պեկինի հետ հարկավոր և կարևոր է ունենալ փոխհարաբերությունների բարձր մակարդակ»,- գրել է Ֆարհադ Մամեդովը։