Ադրբեջանցիների հայրենադարձությունը Արևմտյան Ադրբեջան խաղաղության համար կարևոր գործոն է Բուլղարական մամուլի հոդվածը

Բուլղարական Fakti.bg պարբերականը հրապարակել է Միլենա Բոգդանովայի հոդվածը՝ նվիրված նախկին ներքին տեղահանվածների Ղարաբաղ վերադարձին և ադրբեջանցիների՝ Արևմտյան Ադրբեջան վերադառնալու հեռանկարներին։ Caliber.Az-ի ընթերցողներին ենք ներկայացնում այս նյութի թարգմանությունը։

«Եթե նույնիսկ վայելում ես կյանքը գեղեցիկ վայրում, քո հայրենիքն անփոխարինելի է։ Անցյալ և ներկա հակամարտությունները, ցավոք, պատճառ են դարձել և շարունակում են պատճառ դառնալ, որ հազարավոր մարդիկ լքեն իրենց հայրենիքը: Նրանց կյանքն ու երազանքները փշրված են, նման հարվածի տրավման դեռ հետապնդում է նրանց։ Իսկ տան կարոտն անսասան է թվում։

Հայաստան-Ադրբեջան 30-ամյա հակամարտության արդյունքում տեղահանել է ավելի քան մեկ միլիոն էթնիկ ադրբեջանցիների, ավելի քան 300 000-ը՝ Հայաստանից և ավելի քան 700 000-ը՝ նախկինում օկուպացված Ղարաբաղից և Ադրբեջանի հարակից յոթ շրջաններից: Նախկինում նրանց պատկանող տներն ու հասարակական շինությունները ամբողջությամբ թալանվել ու ավերվել են։ Փախստականներն ու ներքին տեղահանված անձինք ապրել են վրանային ճամբարներում և լքված երկաթուղային վագոններում՝ կլիմայական ծանր պայմաններում՝ ցրտին և կիզիչ արևի տակ: Տնտեսության զարգացման շնորհիվ Ադրբեջանի կառավարությունը բարելավում է նրանց կենսապայմանները։

2020 թվականին Ղարաբաղյան Երկրորդ պատերազմի ավարտից հետո փախստականները և ներքին տեղահանվածները դիմել են Ադրբեջանի կառավարությանը՝ իրենց հայրենիք վերադարձնելու խնդրանքով։ Սակայն դա այնքան էլ հեշտ չէ անել, քանի որ պատերազմի արդյունքում օկուպանտները ոչ միայն ամբողջությամբ ավերել են բոլոր տներն ու բնակելի շենքերը, այլև հակամարտության ընթացքում գրավված տարածքներում տեղադրել են շուրջ 1,5 միլիոն հակահետևակային ական, որոնց ականազերծումը պահանջում է զգալի ֆինանսական և տեխնիկական աջակցություն։ Անցած չորս տարիների ընթացքում վնասազերծվել է ընդամենը 56 հազար հակահետևակային ական։ Այս հարցում միջազգային աջակցության մակարդակը չափազանց ցածր է։

Նախկին ներքին տեղահանվածների հետագա վերաբնակեցումն իրենց հայրենի հողերում համեմատաբար ավելի իրատեսական է՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ Ադրբեջանը վերականգնել է ինքնիշխանությունը նախկինում օկուպացված տարածքների նկատմամբ։ Իսկ Հայաստանից վտարված ադրբեջանցի փախստականների վերադարձն իրենց տներ պահանջում է շատ ավելի մեծ միջազգային ուշադրություն»,- գրել է Միլենա Բոգդանովան։