Միքայիլ Ջաբբարով. Ադրբեջանը ներուժ ունի ՏՏ ոլորտի առաջադեմ պետություն դառնալու համար

Report-ի հարցազրույցը Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարար Միքայիլ Ջաբբարովի հետ

-Պարոն նախարար, ինչպես հաղորդվել է, Ադրբեջանի գիտության և կրթության և էկոնոմիկայի նախարարությունները մեկնարկում են «ՏՏ-ակադեմիա» (https://it-academy.az/ru) կոչվող նախագիծ: Խնդրում եմ պատմեք նախագծի և դրա ստեղծման նպատակի մասին։

- «ՏՏ-ակադեմիան» էկոնոմիկայի նախարարության և գիտության և կրթության նախարարության համատեղ կրթական նախագիծն է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են յուրացնել նոր մասնագիտություն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Նախագիծն իրականացվում է «Ալգորիթմիկա» միջազգային ծրագրավորման դպրոցի մասնակցությամբ, որը գործունեություն է ծավալում աշխարհի 55 երկրներում, այդ թվում՝ Ադրբեջանում, և արդեն 5 տարի է հաջողությամբ իրականացնում է խոշոր կրթական ծրագրեր ՏՏ ոլորտում՝ համագործակցելով գիտության և կրթության նախարարության և երկրի բուհերի հետ:

Մենք հավատում ենք, որ որակյալ կրթությունը թվային տնտեսության ոլորտում երկրի հնարավորությունների մեծացման ամենակարևոր գործոնն է։ Թվային տնտեսությունն իր հերթին, ամուր հիմք կստեղծի Ադրբեջանի տնտեսության զարգացման համար։ Ուստի «ՏՏ ակադեմիայի» նպատակն է պատրաստել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի պրոֆեսիոնալ մասնագետներ, նպաստել երկրի ՏՏ շուկայի զարգացմանը, ինչպես նաև արդիականացնել տեղեկատվական տեխնոլոգիաները կրթական համակարգում:

-Պարոն նախարար, Դուք ընդգծեցիք թվային տնտեսության ներուժը։ Խնդրում եմ մանրամասնել, թե ինչպե՞ս կարող է թվայնացումը նպաստել Ադրբեջանի տնտեսության աճին։

- Ամբողջ աշխարհում թվայնացումը սոցիալ-տնտեսական զարգացման առանցքային շարժիչ ուժերից մեկն է։ «Ադրբեջանի 2022-2026 թվականների սոցիալ-տնտեսական զարգացման ռազմավարությունը», որը վերջերս վավերացվեց պարոն նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից, նույնպես հաստատում է թվայնացման կարևորությունը մեր երկրի համար։

Ադրբեջանն ունի բավարար ներուժ տարածաշրջանում ՏՏ ոլորտի առաջադեմ պետություն դառնալու և հետխորհրդային տարածության ՏՏ շուկայում նշանակալից խաղացողի վերածվելու համար՝ աստիճանաբար եվրոպական երկրներ մուտք գործելու հեռանկարով։

Այս նպատակներին հասնելու համար կձեռնարկվեն անհրաժեշտ քայլեր։ Սակայն, առանց անհրաժեշտ քանակի մասնագետների առկայության՝ ՏՏ ոլորտի նոր ընկերությունները չեն ստեղծվի, իսկ գործողները կշարունակեն «կադրերի պակաս» զգալ։ Իսկ առանց բավարար թվով ընկերությունների և, համապատասխանաբար, աշխատատեղերի, նոր մասնագետներ չեն հայտնվի։

-Պարոն Ջաբբարով, Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարությունը թվայնացման ոլորտում սերտորեն համագործակցում է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հետ։ Ադրբեջանում բացվել է Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխության կենտրոնների ցանցի մասնաճյուղը։ Ո՞րն է դրա բացման նպատակը, և դա ի՞նչ առավելություններ կտա Ադրբեջանին։

- 2021 թվականի ապրիլին Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության և Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի միջև ստորագրվել է համաձայնագիր, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին Բաքվում բացվել է ԱՊՀ-ում IV Արդյունաբերական հեղափոխության կենտրոնների ցանցի առաջին մասնաճյուղը։ Դրա նպատակներից մեկը չորրորդ Արդյունաբերական հեղափոխության մեջ Ադրբեջանի դիրքերի ամրապնդումն է, այն էապես փոխում է համաշխարհային տնտեսության մրցակցության միտումներն ու կանոնները։

Կենտրոնի գործունեությունը արագացնում է ժամանակակից տեխնոլոգիաների և նորարարությունների ներդրումը։ Այս համագործակցությունը լայն հնարավորություններ է բացում Ադրբեջանում թվային տնտեսության էվոլյուցիայի և բարձր տեխնոլոգիաների վրա հիմնված էկոհամակարգի ձևավորման համար։

Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխության շրջանակներում Ադրբեջանը բախվում է տարբեր մարտահրավերների, որոնցից մեկն էլ արտադրական տնտեսությունից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հանրություն անցումն է։ Երկիրը պետք է շեշտը դնի ոչ միայն հումքի և օգտակար հանածոների արդյունահանման, այլև դրանց հետագա վերամշակման և արտադրանքի արտադրության, բարձր տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման վրա։ Այստեղ բարձր որակավորում ունեցող կադրերի սուր պակաս կա։

Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի և Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխության ցանցի հետ համագործակցությունը այս ոլորտում գործունեության հաջող շարունակությունն է: C4IR-ը հսկայական ներդրում է առաջադեմ տեխնոլոգիաների յուրացման և արդյունավետ կիրառման գործում՝ դրանք ծառայեցնելով քաղաքացիներին և հանրային շահերին: