«Հայաստանը հերթական անգամ չի դիմանում աշխարհագրության քննությանը» Ֆարհադ Մամեդովի դատողությունները

Քաղաքագետ, Հարավային Կովկասի հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Ֆարհադ Մամեդովը իր Տելեգրամ ալիքում մեկնաբանել է՝ «Կենտրոնական Ասիա-Եվրոպական Միություն» գագաթնաժողովի արդյունքները և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասում հաղորդակցությունների բացման վրա։

«Հայաստանում ընթանում են բուռն քննարկումներ «Արևելք-Արևմուտք» վեկտորի տրանսպորտային երթուղիներին Հայաստանի մասնակցության վերաբերյալ։ Առիթ է դարձել ԵՄ-ի գերագույն հանձնակատար Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի ելույթը Սամարղանդում, որտեղ նա նշել է, որ ԵՄ-ի տեսլականը ելնում է այն երթուղիներից, որոնք ենթադրում են հայ-ադրբեջանական և հայ-թուրքական սահմանների բացում։
 
ԵՄ-ն Վրաստանը չի նշել որպես որպես այն երկիրը, որը կարող է դերակատարում ունենալ լոգիստիկ միջանցքներում: Թեեւ Վրաստանն արդեն Ադրբեջանի հետ միասին մեր տարածաշրջանում այդ գործառույթն իրականացնում է և՛ նավթի, և՛ գազի, և՛ երկաթուղու, և՛ մայրուղիների, և՛ էլեկտրահաղորդման գծերի առումով։ Հայաստանում բացահայտ ասում և գրում են, որ ԵՄ-ն չի ցանկանում հարաբերություններ ունենալ Վրաստանի ներկայիս իշխանության հետ, և սա լավագույն ժամանակ է Հայաստանի համար, որպեսզի ԵՄ-ն ազդի Բաքվի վրա հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցում։
 
Այսինքն՝ մեկ տարի առաջ Փաշինյանը պարծենում էր, որ Վրաստանի հետ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր է ստորագրել։ Տարածաշրջանում նոր առանցք ձևավորելու ծրագրեր էին մշակվում... Իսկ ահա, առաջին իսկ հնարավորության դեպքում, միայն ԵՄ-ի գլխավոր հանձնակատարի մեկ հայտարարությունից հետո՝ Հայաստանը դեն է նետում Վրաստանին և իրեն դնում տարածաշրջանում «ընկեր Սուխովի, այսինքն՝ ԵՄ-ի սիրելի կնոջ» դերում...
 
Հիշենք նաև Հայաստանի ԱԳՆ-ի արձագանքի բացակայությունը՝ Ռուսաստանի կողմից օկուպացված Աբխազիայում այս տարվա փետրվարին և մարտին տեղի ունեցած անօրինական ընտրությունների վերաբերյալ։ Իսկ ու՞ր մնաց Վրաստանի տարածքային ամբողջականությանն աջակցությունը։ Իսկ որտե՞ղ է հետևողականությունը: Թե՞ Հայաստանի ԱԳՆ-ն առաջնորդվում է Մոսկվայի հետ դաշնակցային պարտավորությունների սահմանափակումներով։
 
Այստեղ գործը նաև Հայաստանին է վերաբերում, բայց ավելի շատ հարցեր կան ԵՄ-ին... ԵՄ-ն աջակցել է Վրաստանի տարածքային ամբողջականությանը և դա պահանջել է իր անդամներից ու դաշնակիցներից։ Հայաստանի դիրքորոշումը հարցեր չի՞ առաջացնում։
 
Ադրբեջանի նախագահը հստակ մատնանշել է, որ Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային գործընթացները՝ ԵՄ-ի գործը չի։ Կա աշխարհագրություն, գործող ենթակառուցվածքներ, ու ԵՄ-ն ստիպված կլինի հաշտվել իրականության հետ։ Եվրոպացի պաշտոնյաների երազանքները կմնան կախված վիճակում, Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը Մովսեսը չէ, և նրա մոտ չկա գավազան, որով նա կարող է հարվածել ծովին և ծովը կբաժանվի... Բաքուն է որոշելու, և պետք է պայմանավորվել Բաքվի հետ...
 
Հայաստանը հերթական անգամ ցույց է տալիս աշխարհագրության և իրականության հետ հակասության օրինակ, չկա թեկուզ ինչ-որ տարածաշրջանային մոտեցում։ Արդյունքում Հայաստանը մնում է այն քաղաքականություն վարող, որը հակասում է տարածաշրջանի այլ երկրների շահերին։ Ավելի վաղ  դա եղել է Ռուսաստանը, հիմա՝ ԵՄ-ն...
 
Ադրբեջանի նախագահը նաև հայտարարել է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև վստահության միջոցների շուրջ վրացական նախաձեռնությունների մասին, որոնց Բաքուն արդեն տվել է իր համաձայնությունը։ Մտածում ես, որ սա էլ հենց այնպես չէ... Պահվում է տարածաշրջանային ձեւաչափը, ընդգծվում է Վրաստանի դերն ու տեղը։ Այս առաջարկում զգացվում է Հայաստանին տարածաշրջանային ձևաչափ վերադարձնելու փորձ, այսպես ասած՝ օգնելու Փաշինյանի կառավարությանը փոխզիջման գնալ իր աշխարհագրության հետ»,- գրել է Ֆարհադ Մամեդովը։