Բաքուն վերջ է դնում Զանգեզուրի վերաբերյալ զրպարտություններին Վերադառնալով նախագահ Ալիևի հարցազրույցին

Նախագահ Իլհամ Ալիևը «Ալ-Արաբիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում կրկին բարձրաձայնեց Ադրբեջանի պետականքաղաքականության առաջնահերթությունները և հստակ շեշտադրումներ արեց Հարավային Կովկասում տևական խաղաղություն հաստատելու համար սկզբունքային նշանակություն ունեցող հարցերի վրա: Այս համատեքստում հատուկ ուշադրության են արժանի պետության ղեկավարի հայտարարությունները Զանգեզուրի միջանցքի հետ կապված Իրանի դիրքորոշման վերաբերյալ:

Ինչպես հայտնի է, սկզբից այս տրանսպորտային նախագծի իրականացման հեռանկարը բացասական արձագանք առաջացրեց Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի մերձավոր շրջապատի արմատական պահպանողականների և ԻՀՊԿ-ի մոտ: Սակայն Վաշինգտոնի գագաթնաժողովից հետո, որի ընթացքում Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդները, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի մասնակցությամբ, փոխզիջման հասան Զանգեզուրի միջանցքի վերաբերյալ, Իրանում այս նախագծի իրականացման հակառակորդների հռետորաբանությունը հասավ իր գագաթնակետին: Օրինակ՝ Իրանի գերագույն առաջնորդի միջազգային հարցերով խորհրդական Վելայաթիի հայտարարությունը ոչ միայն կոշտ էր, այլև պարունակում էր բացահայտ սպառնալիքներ: Նա, մասնավորապես, սպառնաց «արգելափակել» ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող Զանգեզուրով անցնող տրանսպորտային երթուղին՝ նախագիծը անվանելով «սպառնալիք Հայաստանի տարածքային ամբողջականությանը» և տարածաշրջանի անվտանգությանը, և համեմատեց Սպիտակ տան ղեկավարի «վարձակալության» գաղափարը Պանամայի ջրանցքի հետ՝ խոստանալով, որ միջանցքը կդառնա «Թրամփի վարձկանների» գերեզմանատուն։

Վելայաթիի այս հայտարարությունները, իհարկե, աննկատ չմնացին պաշտոնական Բաքվի կողմից, ինչը հաստատում է ադրբեջանական պետության ղեկավարի՝ «Ալ-Արաբիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում հնչեցրած մեսիջները, որոնք հասցեագրված էին իրանցի արմատական պահպանողականներին։

«Մենք մեր քաղաքականությունը հիմնում ենք Իրանի ժողովրդի կողմից ընտրված և իրենց պարտականությունները կատարելու լիազորված քաղաքական գործիչների դիրքորոշման վրա։ Եվ սա նախագահն է։ Լսվեցին որոշ նախկին պաշտոնյաների ձայները, որոնք այժմ կոչվում են խորհրդականներ։ Ես չգիտեմ, թե ինչ խորհուրդներ են նրանք տալիս։ Հետևաբար, այդ դիրքորոշումը մեզ համար բացարձակապես կարևոր չէ։ Այն մեզ համար որևէ իմաստ չունի, քանի որ մեր միջպետական հարաբերությունները կառավարությունների, նախագահների, արտաքին գործերի նախարարների միջև հարաբերություններ են։ Հետևաբար, մենք լիովին անտեսում ենք այդ կեղծ նարատիվները, որոնք տարածում են այսպես կոչված խորհրդականները։ Մեզ համար ամեն ինչ պարզ է», - ասել է Իլհամ Ալիևը։

Այսպիսով, ադրբեջանական պետության ղեկավարը հասկացնել տվեց Իրանի հակաադրբեջանական շրջանակներին, որ Զանգեզուրի միջանցքի հետ կապված նրանց կոշտ հայտարարությունները ոչ այլ ինչ են, քան օդի տատանում, քանի որ Ադրբեջանը հաշվի է առնում միայն նրանց կարծիքը, ովքեր լիազորված են ձևավորել Իսլամական Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը: Եվ սա, առաջին հերթին, նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի դիրքորոշումն է, որը տարբերվում է իր հավասարակշռությամբ և տրամաբանությամբ՝ ի տարբերություն ռազմատենչ տրամադրված իրանցի թեոկրատների։

Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ մայրաքաղաքում կայացած գագաթնաժողովից հետո ԻԻՀ նախագահը հայտարարեց, որ Վաշինգտոնում հաշվի են առնվել Իսլամական Հանրապետության պահանջները տարածքային ամբողջականության և դեպի Եվրոպա ու հյուսիս ազատ ճանապարհի վերաբերյալ, ինչը առողջ բանականության և տարածաշրջանում այսօրվա իրողությունների սթափ գնահատման վառ օրինակ է: Այս պահը չանտեսեց նաև ադրբեջանական պետության ղեկավարը, ով ընդգծեց՝ «նախագահի դիրքորոշումը բացարձակապես ողջամիտ է և հիմնված է այն փաստի վրա, որ Զանգեզուրի միջանցքը որևէ սպառնալիք չի ներկայացնում Իրանի համար», և նշեց Մասուդ Փեզեշքիանի հետ անձնական հարաբերությունների գործոնը։

«Կարծում եմ՝ մեր անձնական հարաբերությունները և մեր վարչակազմերի միջև հարաբերությունները շատ կառուցողական և շատ բարեկամական են։ Ինչ վերաբերում է Իրանի պաշտոնական դիրքորոշմանը նոր զարգացումների վերաբերյալ, մենք այն համարում ենք շատ ողջամիտ և շատ դրական։ Երբ ես ասում եմ «պաշտոնական դիրքորոշում», նկատի ունեմ նախագահի և արտաքին գործերի նախարարի դիրքորոշումը։ Սա պաշտոնական դիրքորոշումն է», - ընդգծեց Իլհամ Ալիևը։

Երկրորդ, նշենք, որ մեր երկրի կողմից 2023 թվականին տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության լիակատար վերականգնումից հետո ակտիվացան լուրերը, որ Ադրբեջանը, իբր, մտադիր է փակել իրանա-հայկական սահմանը։ Բաքվի լիակատար և վերջնական հաղթանակը, մեղմ ասած, դուր չեկավ Թեհրանի հակաադրբեջանական ուժերին, որոնց նախաձեռնությամբ տարածվեց այդ ապատեղեկատվությունը։ Այսպես, այս տարվա մայիսին Իսլամական Հանրապետության պաշտպանության նախարար, բրիգադի գեներալ Ազիզ Նասիրզադեն իր հայ գործընկերոջ հետ Երևանում հանդիպման ժամանակ բառացիորեն ասաց հետևյալը. «Թեհրանը թույլ չի տա ոտնձգություններ Հայաստանի և Իրանի սահմանին։ Տարածաշրջանում տարածքային ամբողջականության և սահմանների կայունության պահպանումը Իրանի քաղաքականության անփոփոխ սկզբունքներից մեկն է»։

Եվ, հետևաբար, միջազգային տեսանկյունից շատ կարևոր է, որ ադրբեջանական պետության ղեկավարը ամբողջությամբ հերքեց կեղծ լուրերը, որ իբր Ադրբեջանը պատրաստվում էր օկուպացնել Զանգեզուրը՝ մեջբերելով մի շարք հիմնավորված փաստեր։

«Որոշ լրատվամիջոցներում և որոշ ինտերնետային կայքերում բազմաթիվ լուրեր էին շրջանառվում Զանգեզուրի՝ իբր, Ադրբեջանի կողմից նախապատրաստվող օկուպացիայի մասին։ Այն մասին, որ Ադրբեջանը, իբր, պլանավորում է փակել հայ-իրանական սահմանը։ Դա բացարձակ սուտ էր։ Մենք նման մտադրություն չունեինք։ Կրկին, եթե մենք ցանկանայինք դա անել, կանեինք 2020 թվականի նոյեմբերին։ Եվ դա շատ հեշտ կլիներ։ Նույնիսկ վերջին հինգ տարիների ընթացքում դա անելը դժվար չէր։ Ի վերջո, երթուղին ընդամենը քառասուն կիլոմետր է։ Ռազմական տեսանկյունից դա շատ ժամանակ չէր պահանջի։ Պարզապես գնում եք երկու կողմերից՝ Նախչըվանից և Ադրբեջանի հիմնական մասից, և վերցնում այն։ Մենք դա չարեցինք, որովհետև մենք ագրեսոր չենք։ Մենք օկուպանտ երկիր չենք։ Մենք ազատագրող ժողովուրդ և երկիր ենք, ինչը և արեցինք։ Եվ մեր պատերազմը արդարացի էր, ազատագրական պատերազմ, պատերազմ մեր հողի վրա, պատերազմ արդարության վերականգնման համար։ Հետևաբար, այս տեսանկյունից, կարծում եմ, որ այս բոլոր լուրերը, որ մենք պլանավորում էինք փակել հայ-իրանական սահմանը, բացարձակապես անհիմն են։ Բոլորը գիտեն դա», - հայտարարեց Իլհամ Ալիևը։

Կարծում ենք, որ ադրբեջանական պետության ղեկավարի ծանրակշիռ փաստարկները վերջակետ դրեցին այս հարցում։ Եվ սա պետք է իմանան Իրանի բոլոր «բարյացակամները», ովքեր ուզում են սեպ խրել Թեհրանի և Բաքվի միջև հարաբերություններում։