Հիվանդություն և ռեցիդիվներ ԵԽԽՎ-ն չի ցանկանում ապաքինում
Իր հակաադրբեջանական դիրքորոշմամբ տխրահռչակ Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը (ԵԽԽՎ) նորից նշմարվել է՝ մեր երկրի հասցեին սադրանքով։ Այս անգամ Ադրբեջանը հիշատակվում է ԵԽԽՎ-ի՝ «Վեհաժողովի մոնիթորինգի ընթացակարգի առաջընթացը» բանաձևում: Նրանում, այլ բաների շարքում նշվում է, որ Վեհաժողովը «իշխանություններին թախանձագին կոչ է անում անհապաղ ազատ արձակել 23 հայ բանտարկյալներին»:
Առաջինը, կցանկանայի անմիջապես ուշադրություն հրավիրել ԵԽԽՎ-ի պատգամավորների զավեշտալի անիրազեկության վրա: Բանն նրանում է, որ Ադրբեջանում բանտարկված հայ քաղաքացիների թիվը արդեն ոչ թե 23, այլ 19 է՝ երկու շաբաթ առաջ, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ձեռք բերված երկկողմ համաձայնագրի համապատասխան, ինչպես նաև առաջնորդվելով մարդասիրության սկզբունքներով՝ Բաքուն Երևանին է հանձնել Ադրբեջանի Հանրապետության Քրեական օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով մեղավոր ճանաչված և մեր երկրում իրենց պատիժը կրած չորս մարդկանց՝ Վագիֆ Խաչատրյանին, Գևորգ Սուջյանին, Դավիթ Դավթյանին և Վիգեն Էուլջեքչիյանին: Այսինքն ԵԽԽՎ-ի պատգամավորները նույնիսկ չգիտեն, թե ինչի համար են քվեարկում: Սա, ի թիվս այլ բաների, նաև ցույց է տալիս, որ նրանք ոչ այնքան մտահոգված են՝ Բաքվում մեղադրյալի աթոռին գտնվող Հայաստանի քաղաքացիների ճակատագրով, որքան մտածում են այն մասին, թե ինպես որևէ ստորություն անել Ադրբեջանին։
Իսկ երկրորդը, և սա առաջին անգամը չէ, ԵԽԽՎ-ի բանաձևում մեր երկրի հիշատակումը իրենից ներկայացնում է աղաղակող միջամտություն Ադրբեջանի ներքին գործերին։ Անձիք, որոնց նկատմամբ դատավարություն է ընթանում՝ մեղադրվում են լուրջ ռազմական հանցագործությունների մեջ, և չափազանց գռեհիկ տեսք ունի որոշ եվրոպական շրջանակների կողմից այդ անձանց փրկելու շարունակական փորձերը՝ նրանց որպես «խղճի բանտարկյալներ» ներկայացնելով։
Հիշեցնենք, որ այդ նույն ԵԽԽՎ-ն մեր երկրի 2020 թվականի աշնանային հաղթանակից ի վեր արդեն մի քանի անգամ հակաադրբեջանական բանաձևեր է ընդունել։ Այսպես, 2021 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ղարաբաղյան հակամարտության մարդասիրական հետևանքների վերաբերյալ բանաձև է ընդունվել, որի կետերից մեկում նշվում էր, որ Ադրբեջանը, Թուրքիայի օգնությամբ, իբր սիրիացի վարձկաններ է օգտագործել 2020 թվականի աշնանային պատերազմում։ 2023 թվականի հունիսի 22-ին Վեհաժողովը հայտարարել է՝ «Լաչինի միջանցքով ազատ և անվտանգ տեղաշարժը ապահովելու» օգտին, այսպիսով, վիճարկելով Լաչինում անցակետ տեղադրելու Բաքվի ինքնիշխան որոշմանը, իսկ 2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ադրբեջանին կոչ արեց «ապահովել հայերի վերադարձը Ղարաբաղ և երաշխավորել նրանց բոլոր իրավունքների վերականգնումը», չնայած ոչ ոք հայերին չէր վտարվել Ադրբեջանից և նրանց իրավունքները չէին խախտվել։
Իսկ ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանաֆոբիայի գագաթնակետը վրա հասավ 2024 թվականի ամենասկզբին, երբ Վեհաժողովը չվավերացրեց ադրբեջանական պատվիրակության լիազորությունները կազմակերպությունում։ Շատ կարևոր է ընդգծել, որ ադրբեջանական պատվիրակությունը, չսպասելով քվեարկությանը, լքեց Վեհաժողովը՝ հայտարարելով համագործակցությունը և ներկայությունը ԵԽԽՎ-ում դադարեցնելու իր որոշման մասին: Պատվիրակության հայտարարության մեջ, մասնավորապես, ասվում է. «Քաղաքական կոռուպցիան, խտրականությունը, էթնիկ և կրոնական ատելությունը, կրկնակի չափանիշները, ամբարտավանությունը, շովինիզմը դարձել են ԵԽԽՎ-ում գերիշխող պրակտիկա»: Բացի այդ, 2024 թվականի օգոստոսին Ադրբեջանը արգելեց ԵԽԽՎ-ի այն պատգամավորների մուտքը երկիր, որոնք դեմ էին քվեարկել հանրապետության պատվիրակության լիազորությունների վավերացմանը կազմակերպությունում:
Ի դեպ, սա մինչև այժմ հանգիստ չի տալիս Վեհաժողովի անդամներին՝ ներկայիս բանաձևում տեղ գտնվեց նաև այս «վիրավորանքի» համար: «Վեհաժողովը վերահաստատում է իր դատապարտումը՝ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության կողմից Վեհաժողովի բազմաթիվ անդամներին անցանկալի անձ հայտարարելու որոշմանը, մասնավորապես՝ 2527 (2024) բանաձևի օգտին նրանց քվեարկելու համար, և իշխանություններին կոչ է անում անհապաղ չեղյալ հայտարարել այդ որոշումը», - նշվում է փաստաթղթում: Այսինքն, նորից սովորական անպարկեշտություն՝ մենք շարունակում ենք ձեզ ապականել, իսկ դուք դադարեք մեզ պատասխանել։
ԵԽԽՎ-ի, ինչպես նաև Եվրոպական խորհրդարանի նման վարքագիծը, կարող է նաև կապված լինել նրանց ներկայացուցիչների շրջանում առկա թերարժեքության բարդույթի հետ, որոնք զգում են իրենց հեղինակության և ուժի պակասը այլ եվրոպական ինստիտուտների, օրինակ այդ նույն Եվրոպական հանձնաժողովի համեմատությամբ։ Ոչ, մենք չենք փորձում իդեալականացնել Եվրոպական հանձնաժողովը՝ նրա կողմից էլ երբեմն երկիմաստ ազդանշաններ են հասնում, բայց ընդհանուր առմամբ, այս մարմինը ցուցաբերում է կայուն, պրագմատիկ մոտեցում՝ Ադրբեջանի հետ ռազմավարական կապերի զարգացման նկատմամբ։
Ինչպես վերջերս նշել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ «Euronews»-ին տված հարցազրույցում. «Մենք արդեն տարիներ շարունակ չենք համագործակցում Եվրոպական խորհրդարանի, ինչպես նաև ԵԽԽՎ-ի հետ։ Մենք համագործակցում ենք Եվրոպական հանձնաժողովի հետ, և մեզ համար դա բավական է։ Բայց կարծում եմ, որ Եվրոպական խորհրդարանն իրեն դնում է շատ անհարմար դրության մեջ՝ մեզ մեղադրելով նրանում, ինչը մենք երբեք չենք արել, այդ թվում նաև Հայաստանի նկատմամբ այսպես կոչված ագրեսիվ դիրքորոշման մեջ, մինչդեռ Հայաստանն ինքն է գնահատում իր հարաբերությունները Ադրբեջանի հետ»։
Եվ եթե Եվրոպական խորհրդարանն արդեն իրեն անհարմար դրության մեջ է դնում, ապա իշխանության և արդյունավետության առումով հետ մնացող ԵԽԽՎ-ն իր հակաադրբեջանական ճիգերում ամենևին ծիծաղելի տեսք ունի։ Ադրբեջանը գնում է իր ճանապարհով, իսկ ԵԽԽՎ-ի անփույթ մարմնաշարժումներն արդեն՝ ակնհայտորեն չբժշկված քրոնիկ հիվանդության ախտանիշների տեսք ունեն։







