Կրոնը որպես զենք Ռևանշիստների ձախողված խաղադրույքը

Վարչապետ Փաշինյանի և Գարեգին Բ կաթողիկոսի միջև շարունակվող առճակատման ֆոնին, հայ եկեղեցական և սփյուռքի շրջանակները հերթական անգամ անձնատուր են եղել ամեն տեսակ արատներին, որպեսզի էլ ավելի սրել Հայաստանում ներքաղաքական և եկեղեցական պառակտումը։
 

Այսպես, Շվեյցարիայի և Ռումինիայի հայկական թեմերը աջակցություն են հայտնել Կաթողիկոսին և Էջմիածնին։ «Մենք մերժում ենք պառակտում սերմանող բոլոր դրսևորումները, հավատարիմ մնալով Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու և գահին բազմած ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին։ Մենք մաղթում ենք, որ Շվեյցարիայի հայ համայնքի հավատացյալ անդամները ապրեն խաղաղության մեջ, մնան անսասան իրենց նախնիների հավատքին և, որպես միասնական սիրտ ու միասնական բռունցք՝ հաղթահարեն մեր համայնքի համար այս դժվարին և անարժան օրերը», - ասվում է Շվեյցարիայի հայկական եկեղեցու թեմի հայտարարությունում։
 
Նմանատիպ ոգով է կազմվել նաև՝ Ռումինիայի Հայ Առաքելական Եկեղեցու թեմի հոգևորականության «մանիֆեստը». «Որդիական նվիրվածությամբ մեր անսասան սերն ենք հայտնում Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին և գահին բազմած մեր ժողովրդի Գերագույն Պատրիարք՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի նկատմամբ: Մենք դեմ ենք Եկեղեցու և մեր հավատացյալ ժողովրդի պառակտման այս կործանարար գործընթացին և աղոթում ենք Հայ Եկեղեցու անսասանության և մեր ժողովրդի միասնության համար»:
 
Սկզբի համար նշենք, որ այս երկու հայտարարությունները, ամենայն հավանականությամբ, հանդիսանում են՝ հայ կաթողիկոսի կողմից անցյալ տարվա դեկտեմբերին ձեռնարկված Շվեյցարիա և Ֆրանսիա շրջագայության «հաջող» արդյունք։ Ի դեպ, նրա Եվրոպա մեկնելուց կարճ ժամանակ առաջ հայկական մամուլը հաղորդել էր, որ Նիկոլ Փաշինյանը նեղ շրջանում հայտարարել է, որ արդեն ձևավորվել է հոգևորականների մի խումբ, որը գործում է իշխանությունների շահերից ելնելով և մշակում է՝ Գարեգին Բ-ի դեմ ապստամբություն հրահրելուն ունակ գործողությունների ծրագիր, որի արդյունքում նա ստիպված կլինի հրաժարական տալ։
 
Առավել ևս, ինչպես գրել է «Ժողովուրդ» օրաթերթը, Հայաստանի առաջնորդը նույնիսկ նշել է կաթողիկոսի հնարավոր իրավահաջորդի երկու նախընտրելի թեկնածուներ։ Դրանք են՝ ԱՄՆ-ում Հայ եկեղեցու Արևմտյան թեմի առաջնորդ Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ  I-ը։ Ըստ երևույթին, տեղի ունեցողից Գարեգին Բ-ին պատած խուճապն է նրան դրդել  օգնության համար վազել իր եվրոպացի համախոհների մոտ։
 
Երկրորդը, հարկ է նշել, որ վերոնշյալ «ուղերձներից» հեռվից հեռու՝ տարածաշրջանում խաղաղության գործընթացը խաթարելուն ուղղված մտադրությունների հոտ է փչում, ինչը ևս մեկ անգամ հաստատում է թեզն այն մասին, որ հենց հայկական լոբբին է իր ընդերքում կրում սպառնալիք հայ հասարակության ապագային, հատկապես այսօր, երբ այն կանգնած է ընտրության առաջ։
 
Երրորդը, աջակցելով Գարեգին II-ի էապես ապակառուցողական գաղափարախոսական գծին՝ աշխարհի հայերը հերթական անգամ մարտահրավեր են նետում Նիկոլ Փաշինյանին։ Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի աշնանը Երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմում Հայաստանի պարտությունից և Հայաստանի վարչապետի կողմից Ղարաբաղը որպես ադրբեջանական տարածք ճանաչելուց հետո, ԱՄՆ-ում հայկական լոբբին նրա նկատմամբ հաշվեհարդարի բացահայտ կոչ արեց. Ամերիկայի հայ ազգային կոմիտեի (ANCA) Վաշինգտոնի մասնաճյուղի ղեկավար Արամ Սուրենի Համբարյանը սոցիալական ցանցերում գրառում արեց, որը ընկալվեց որպես վարչապետի «սպանության կոչ»։ Այսպիսով, նա Փաշինյանի թիկնապահներին կոչ արեց «գործել իրենց սրտի կանչով, այլ ոչ թե մտածել դրամապանակի մասին» և հավելել է. «Եկել է այն պահը, երբ Փաշինյանին պաշտպանող հայը նրա հոգին ավելի է գնահատում, քան չեկը»։
 
Մեկ այլ հաղորդագրության մեջ Համբարյանը գրել է. «Տարիներ անց դեռ չծնված երեխաները կհարցնեն իրենց տատիկ-պապիկներին. «Պապիկ, ի՞նչ արեցիր, երբ  հարձակվեցին արցախի (Ադրբեջանի Ղարաբաղի տարածաշրջան - նշում խմբ.) վրա։ Պաշտպանեցիր արդյո՞ք մեր հայրենիքը։ Պաշտպանեցիր արդյո՞ք մեր ժողովրդին։ Շատ ոստիկաններ, որոնք այժմ ստանում են զգալի պարգևավճարներ, ամոթխած կնայեն առաջ և ստեր կմրմնջան կամ կխոստովանեն. «Ես պաշտպանեցի Նիկոլ Փաշինյանին իր սեփական ժողովրդի դեմ»։
 
Հետաքրքիրն այն է, որ ANCA-ի Վաշինգտոնի գրասենյակի ղեկավարի այս կոչին հայ սոցցանցերի օգտատերերի մի մասի արձագանքը եղել է բավականին կոշտ։ Այսպես, նրանցից մեկը նշել է. «Դուք սադրիչ զրպարտություն եք անում Փաշինյանի դեմ, ով ամեն ինչ անում է Ղարաբաղի հարցի խաղաղ լուծում գտնելու համար»։
 
«Սա խայտառակ ուղերձ է, որը վայել չէ ամերիկահայ քաղաքական խմբի նախագահին։ ԱՄՆ-ի գործընկեր հանդիսացող երկրի ընտրված առաջնորդի սպանության կոչերը անհամատեղելի են ամերիկյան արժեքների հետ։ Բռնությունը տեղ չունի քաղաքականության մեջ», - գրել է մեկ այլ մեկնաբանը։
 
«Մի՛ ոտնահարեք հայկական պետությունը։ Հայաստանի ոստիկանությանը կոչ եմ անում քաղաքը մաքրել պետության դեմ փողոց դուրս եկող ընդդիմության առաջնորդներից։ Ես նաև կոչ եմ անում Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությանը հետևել երկիրը դրսից քայքայելու փորձերին», - նշել է ևս մեկ այլ օգտատեր։
 
Մենք համարում ենք, որ այս օրինակները, բացի նրանից, որ աջակցությունը են ցույց տալիս Նիկոլ Փաշինյանի խաղաղության օրակարգին, ակնառու ցույց են տալիս նաև՝ Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականության և հայկական սփյուռքի նպատակների միջև խորը գաղափարախոսական անջրպետը, ինչը հաստատվում է նաև վերջինիս կողմից՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղ պայմանագրի տեքստի նախաստորագրման հետ կապված սադրիչ գործունեությամբ։
 
Մասնավորապես, ԱՄՆ-ում հայկական լոբբիի ակտիվիստ Հարութ Սասունյանը չի խորշել «California Courier» («Կալիֆոռնիա կուրիեր») օրաթերթում գրել, որ նախաստորագրված համաձայնագրի դրույթները, իբր «ապագայում հնարավոր հայրենասիրաբար տրամադրված հայկական կառավարությանը կխոչընդոտեն առաջ քաշել պատմական տարածքային պահանջներ Արևմտյան Հայաստանի, արցախի և Նախչըվանի նկատմամբ», ինչպես նաև կարծիք է հայտնել այն մասին, որ «այս կապիտուլյատիվ փաստաթուղթը ստորագրվել է հարկադրանքի տակ, այն իրավական ուժ չունի՝ միջազգային իրավունքի համաձայն»։
 
Ինչպես տեսնում ենք, աշխարհի հայերը պատրաստ չեն հրաժարվել Ադրբեջանի տարածքի նկատմամբ իրենց ոտնձգություններից և, անկասկած, Հայաստանում առաջիկա քաղաքական իրադարձությունների նախաշեմին կուժեղացնեն՝ խաղաղ գործընթացը տորպեդահարելուն ուղղված իրենց գործունեությունը։ Սակայն, նրանց սպառնալիքներին հուսալի պատնեշ կարող է դառնալ հայ ժողովրդի կողմից համապարփակ աջակցությունը գործող իշխանությունների քաղաքականությանը և նրանց ճիշտ ընտրությունը այս տարվա առաջիկա քաղաքական իրադարձություններում։ Եվ որքան էլ սփյուռքը փորձի միջամտել ներքաղաքական գործընթացներին, այդ թվում նաև եկեղեցու պաշտպանության պատրվակով, Հայաստանի ապագան կախված է բացառապես այդ երկրի քաղաքացիների կամքից։