«Անսանձ Կուրը» և նման ժամանակը Սամիտ Ալիևի «Անհարմար ճշմարտությունը»

Ամբողջովին անկեղծ լինելու համար, գրականությունը, ընդհանուր առմամբ, պարզ, երբեմն նույնիսկ անհամ  ճշմարտությունների ժողովածու է: Սակայն որոշ գրողներ, օրինակ՝ Իսմայիլ Շիխլին, Հյուգոն, Միր Ջալալ Փաշաևը, Ֆիցջերալդը, Թումանյանը, Շոլոխովը՝  կարողացել են ստեղծել՝ «Անսանձ Կուրը», «Թշվառները», «Պահակակետում», «Մեծ Գեթսբին», «Գիքորը» կամ «Մարդու ճակատագիրը», մինչդեռ մյուսները... Մյուսները... Դե լավ, եկեք չկենտրոնանանք տխուր բաների վրա...
 
Իսմայիլ Շիխլիի «Անսանձ Կուրը» վեպի առաջին տարբերակը հրատարակվել է «Ադրբեջան» ամսագրի 6-րդ, 7-րդ և 8-րդ համարներում՝ 1962 թվականին: Իսմայիլ Շիխլին դրա վրա աշխատել է մոտ տասը տարի, և իմ կարծիքով, այս վեպն իրավունք ունի կոչվելու էպոս... մեր նոր ժամանակների էպոս: Վեպի հրատարակումը իրադարձություն էր բառի ամենաճշգրիտ իմաստով: Կարդալուց հետո, Ադրբեջանական ԽՍՀ Գրողների միության այն ժամանակվա առաջին քարտուղար Մեհդի Հուսեյնը գրել է դրա հեղինակին. «Վերջին տասը տարիների ընթացքում մեր գրականության ոչ մի ստեղծագործություն այդքան խորը տպավորություն չի թողել ինձ վրա»։