Կորցնելով անկախությունը՝ ԵՄ-ն կրկին խորհել է իր անվտանգության մասին Փորձագիտական կարծիքները՝ Caliber.Az կայքում

Եվրոպական Միությանը հարկավոր է ի լրացում ՆԱՏՕ-ի ստեղծել իր անվտանգության սեփական կազմակերպությունը՝ հայտարարել է Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլան։

«Եվրոպական Միությունը  միշտ պետք է լինի ավելի ուժեղ, առավել հետևողական ու արդյունավետ։ Ես նույն բանն եմ ասում, երբ խոսք է գնում, օրինակ, իրական անվտանգության ու պաշտպանության միություն ստեղծելու մասին։ Միության, որը մենք վաղուց ենք պահանջել, որը կլրացներ ՆԱՏՕ-ին և չէր մրցակցի դաշինքի հետ»,- ասել է նա «El Mundo» օրաթերթին տված հարցազրույցում։ Մեցոլան հավելել է, որ ԵՄ-ն պետք է պատրաստ լինի ամեն ինչի՝ անկախ ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններից։
 
Հիշեցնենք, որ հուլիսի կեսերին, Եվրահանձնաժողովի երկրորդ ժամկետով վերընտրված ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը հայտարարել էր, որ մտադիր է առաջնահերթություն դարձնել՝ արտաքին սպառնալիքներից ԵՄ-ի անվտանգությունն ու պաշտպանությունը։
 
«Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում մեր աշխատանքն ուղղված կլինի իսկական Եվրոպական պաշտպանական միության ստեղծմանը», - ասել է նա: Նրա խոսքով, անդամ երկրները ինքնուրույն կորոշեն իրենց ազգային ռազմական հայեցակարգերը և որոշումները իրենց զորքերի տեղակայման վերաբերյալ, բայց Եվրոպան «կարող է շատ բան անել՝ պաշտպանական արդյունաբերական բազայի, նորարարությանը և միասնական շուկայի ամրապնդմանը աջակցելու և ջանքերը համակարգելու համար»:
 
Ֆոն դեր Լեյենը ուշադրություն է հրավիրել նրա վրա, որ վերջին մի քանի տարիները բացահայտել են ԵՄ-ի «ռազմական ներուժի զարգացման ներդրումների քրոնիկ պակասությունն և միջոցների անարդյունավետ ծախսերը»: Նա նշել է, որ միավորման պաշտպանության ընդհանուր ծախսերը 2019-ից 2021 թվականներին աճել են ընդամենը 20%-ով, մինչդեռ Չինաստանն այս ցուցանիշն ավելացրել է 600%-ով, իսկ Ռուսաստանը՝ 300%-ով։
 
Այդ կապակցությամբ նա խոստացել է ստեղծել պաշտպանության հարցերով եվրահանձնակատարի պաշտոն և Եվրոպական պաշտպանության հիմնադրամ, որը ներդրումներ կկատարի ծովային, ցամաքային, օդային, տիեզերական և կիբերանվտանգության ոլորտներում:
 
Այսինքն, կրկին, արդեն որերորդ անգամ, եվրոպական վերնախավերում հնչում է՝ ԵՄ-ի նոր ռազմական կառույց ստեղծելու անհրաժեշտության գաղափարը, դրա հետ մեկտեղ, Միության երկրներն արդեն անդամակցում են Հյուսիսատլանտյան դաշինքին։ Ինչո՞ւ է այս թեման կրկին ու կրկին դրվում Եվրոպայի օրակարգում։ Արդյո՞ք Եվրամիության համար իսկապես կա անվտանգության սեփական կազմակերպություն ստեղծելու հրատապ անհրաժեշտություն:
 
Այս հարցի հետ կապված, Caliber.Az-ի հետ իրենց կարծիներով են կիսվել եվրոպացի փորձագետները:
 
Ինչպես ասում է Գերմանիայի արտաքին հարաբերությունների խորհրդի «Միջազգային կարգ և ժողովրդավարություն» ծրագրի ղեկավար, դոկտոր Շտեֆան Մեյսթերը, այո, ԵՄ-ում՝ Դոնալդ Թրամփի նախագահությանը և Եվրոպայից ԱՄՆ-ի հնարավոր դուրս գալուն նախապատրաստվելու միտում կա։
 
«Բայց դա չի նշանակում, որ ԵՄ-ն կդառնա Եվրոպայի անվտանգության գլխավոր սուբյեկտը։ Այստեղ մենք տեսնում ենք երկու ճանապարհ։ ՆԱՏՕ-ի եվրոպական թևի ամրապնդում Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի հետ հյուսիսային ընդլայնման և ՆԱՏՕ-ի բյուջեների ավելացման և կազմակերպությունում ավելի մեծ եվրոպական առաջնորդության միջոցով:
 
Երկրորդը, ԵՄ-ն մտադիր է ստեղծել պաշտպանության հանձնակատարի պաշտոն, որն առաջին հերթին պատասխանատու կլինի եվրոպական պաշտպանական արդյունաբերության համար, որպեսզի Եվրոպան ավելի անկախ դառնա ռազմական ոլորտում ամերիկյան զենքերից և տեխնոլոգիաներից»,- իր տեսլականն է շարադրել գերմանացի քաղաքագետը։
 
Սա, նրա խոսքերով, նշանակում է ավելի մեծ եվրոպական ինքնիշխանություն պաշտպանական արտադրության ոլորտում, բայց առաջվա պես շարունակում է կենտրոնանալ ՆԱՏՕ-ի, որպես եվրոպական հիմնական պաշտպանական կազմակերպության վրա՝ ԱՄՆ-ի հետ կամ առանց ԱՄՆ-ի:
 
«ՆԱՏՕ-ն կմնա որպես Եվրոպայում հիմնական պաշտպանական կազմակերպություն, բայց մենք կտեսնենք ՆԱՏՕ-ի և ԵՄ-ի անդամ երկրների գործունեության կրկնօրինակումը: ԵՄ-ն պետք է դառնա անվտանգության մեծ սուբյեկտ, քանի որ անվտանգությունը հանդիսանում է Եվրոպայի համար գլխավոր խնդիր: Բայց այն չի դառնա պաշտպանական կազմակերպություն»,- համարում է Մեյսթերը։
 
Ինչպես իր հերթին կարծում է իռլանդացի քաղաքագետ և պատմաբան Պատրիկ Ուոլշը, պատճառը նրանում է, որ ԱՄՆ-ը լիովին վճռական է սահմանափակել իր ռազմական պարտավորությունները Եվրոպայի հանդեպ, քանի որ դա Ամերիկայում շատ ոչ պոպուլյար քաղաքականություն է:
 
«Այս տեսակետն ամենից շատ զուգադիպվում է Դոնալդ Թրամփի հետ, բայց Բայդենի վարչակազմը շարունակել է այդպիսի քաղաքականությունը, և Եվրոպայի համար ամեն ինչ կանխորոշված է։ Սակայն Եվրոպայի մեծ խնդիրը՝ Ուկրաինայի պատերազմն է։ Իմ կարծիքով, Եվրոպան ի վիճակի չէ աջակցել ռազմական ջանքերին, ինչպես դա անում է ԱՄՆ-ը։ Եվրոպական մի շարք պետություններ հավատարիմ են չեզոքության խիստ քաղաքականությանը, իսկ մյուսները դժգոհ են ԵՄ-ի հակառուսական դիրքորոշումից։ Եվրոպան մտավախություն ունի, որ ԱՄՆ-ը կարող է ցանկանալ հեռանալ Ուկրաինայի թեմայից և անցնել իր գլխավոր աշխարհաքաղաքական մրցակցին՝ Չինաստանին, այսինքն՝ խնդիրը կթողներ Եվրոպայի վզին։ Եթե դա այդպես է, իսկ ԵՄ-ում ռազմական դաշինք ստեղծելու կոչերը այդ մասին են խոսում, ապա Եվրոպան լուրջ խնդիր ունի»,- նշել է պատմաբանը։
 
Եվրոպայի ապագան գնալով ավելի մռայլ է թվում, կանխատեսում է նա:
 
«Այն տուժում է արդյունաբերական անկումից՝ Ռուսաստանից էժան էներգակիրների կորստի պատճառով;  նա ճգնաժամ ունի իր ավտոարդյունաբերության մեջ՝ արտերկրից էլեկտրական մեքենաների զանգվածային մատակարարման մարտահրավերներին դիմակայելու անկարողության պատճառով.  նա սեղմված է ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև, չունենալով ոչ մեկի և ոչ էլ մյուսի հետ մրցակցելու հնարավորություն։ Ուկրաինական պատերազմից հետո Եվրոպան դարձել է Վաշինգտոնից կախված, կորցրել է անկախությունը, որն ուներ մինչև 2022 թվականը։ Վաշինգտոնը հրամայում է, և նա ասել է Եվրոպային, որ այլևս չի վճարի իր հաշիվները: Եվրոպան ստիպված է հարմարվել այս տագնապալի իրավիճակին, որի մեջ հեշտ պատասխաններ չկան, բացի կենսամակարդակի ցացրացումից և սոցիալական ապահովության թուլացումից», - եզրափակել է Ուոլշը: