Քարի տակը փորել Փաշինյանը ուժեղացնում է Գարեգին Բ-ի դեմ պայքարի տեմպերը

2026 թվականը նոր էր սկսվել, երբ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցույց տվեց, որ մտադիր չէ դանդաղեցնել Գարեգին Բ կաթողիկոսի կլանի դեմ պայքարի տեմպը: Այսպես, օրերս Փաշինյանը 10 եպիսկոպոսների հետ՝ հայ եկեղեցու «բարելավման ճանապարհային քարտեզ» է ստորագրել: Փաստաթուղթը պարունակում է հետևյալ կետերը. բարեփոխումների ծրագրի հրապարակային հայտարարություն; եկեղեցու գործող ղեկավարի հեռացում; եկեղեցու կանոնադրության ընդունում; ամենայն հայոց կաթողիկոսի ընտրություն: Մի խոսքով, Փաշինյանի ծրագիրը գործերի ներկա վիճակից կենդանի տեղ չի թողնում: Դրանով հանդերձ, հայկական լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ կառավարությունը պատրաստ է օգնել եկեղեցու կանոնադրության մշակման գործում:
 
Այս վիթխարի ծրագրերի իրականացման համար իր մոտ առկա արտասովոր էներգիան ցուցադրելու համար՝ Հայաստանի վարչապետը նաև բոլորին հրավիրել է՝ «ուխտագնացության» կատարել Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ: Այդ մասին նա հայտարարել է իր Ֆեյսբուքյան էջում: «Սիրելի հայրենակիցներ, վաղը՝ հունվարի 6-ին, ժամը 13:30-ին, բոլորիդ հրավիրում եմ ուղտերթի, որը կսկսվի Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու բակում», - ասել է նա տեսանյութում՝ մանրամասն նկարագրելով ուղտերթուղին։
 
Այսպիսով, նրա խոսքով, այլ բաների շարքում կնշվի «մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի սուրբ ծնունդը», կվերահաստատվի հավատարմությունը՝ «Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու սրբազան ավանդույթին», աջակցություն կհայտնվի հայ եկեղեցու բարեփոխումներին։
 
Ինչպես երևում է Հայաստանի վարչապետի վերոնշյալ հայտարարություններից, նա ոչ միայն պայքարում է կաթողիկոսության դեմ, այլ նաև բոլոր հայ հավատացյալներին վստահեցնում է նրանում, որ նրա պայքարը ուղղված չէ եկեղեցու դեմ որպես այդպիսին։
 
Սպասելիորեն, հայկական ընդդիմությունը իր պարտքն է համարել՝ արձագանքել։ Այս անգամ ամենամաղձոտ մեկնաբանությամբ աչքի ընկել է «Հայրենիք» կուսակցության առաջնորդ, Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության (ԱԱԾ) նախկին ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Նրա խոսքով, Փաշինյանը, բազմաթիվ անհաջող փորձերից հետո, հասկացել է, որ նրա ուժերը չի պատում կայծակնորեն հեռացնել Գարեգին Բ-ին և քայքայել եկեղեցին։ «Հետևաբար, նա դիմում է հայտնի հին մեթոդին՝ հերթական ձախողումը քողարկել անհասկանալի և անօրինական հանձնաժողովներով և համակարգող խորհուրդներով», - հայտարարել է Վանեցյանը։
 
Այստեղ, Հայաստանի հատուկ ծառայությունների նախկին ղեկավարը, իհարկե, փորձում է դժգոհությունը քողարկել արտաքին ուրախությամբ։ Փաշինյանն այնքան միամիտ չէ, որպեսզի չհասկանա, թե ի դեմս Գարեգին II-ի՝ ինչպիսի հսկայական քար է ստիպված հրել  նա լեռան վրայից։ Հետևաբար, վարչապետի բոլոր գործողությունները սկզբից ի վեր ուղղված են եղել այդ քարի հիմքը քայքայելուն։
 
Փաշինյանի պայքարը անհնազանդ հոգևորականների հետ մասամբ հիշեցնում է 14-րդ դարի հայտնի Ավինյոնի պապական գերությունը, երբ Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ IV Գեղեցիկը, ուժեղացող կենտրոնացված ֆրանսիական միապետության վրա Հռոմի ազդեցությունը թուլացնելու նպատակով՝ հասավ պապական աթոռը Հավերժական քաղաքից Ֆրանսիայի Ավինյոն քաղաք տեղափոխելուն: Եվ չնայած այս ժամանակահատվածը քրիստոնեական եկեղեցու երկու հազարամյա պատմության համեմատ այնքան էլ երկար չտևեց՝ ընդամենը հարյուր տարի, այն միանգամայն բավարար էր, որպեսզի Հռոմին հարված հասցնել, որից նա այդպես էլ չշտկվեց: Այդ իրադարձությունից հետո պապերին չհաջողվեց վերականգնել իրենց նախկին հեղինակությունն ու իշխանությունը:
 
Փաշինյանը նաև փորձում է ամրապնդել աշխարհիկ իշխանությունը: Չէ որ, չնայած Հայաստանը պաշտոնապես հանդիսանում է աշխարհիկ երկիր, եկեղեցին ոչ միայն ունի զգալի նյութական հարստություն, այլ նաև քաղաքական իշխանություն է իրականացնում ժողովրդի հոգիների վրա՝ իր ազդեցության միջոցով: Ընդ որում, սա իրականացվում է ոչ այնքան քրիստոնեական արժեքներին դիմելով, որքան լիովին աշխարհիկ ազգայնական դիսկուրսը աջակցելու միջոցով: Հատկապես հայ եկեղեցին է տասնամյակների և նույնիսկ դարերի ընթացքում նպաստել՝ հայ ժողովրդի մեջ էթնիկ բացառիկության գաղափարախոսության զարգացմանը և արմատավորմանը:
 
Այժմ Փաշինյանը անցկացնում է՝ եկեղեցին հայ ժողովրդի գաղափարախոսական կառուցվածքից անջատելու վիրաբուժական վիրահատություն։ Այդ կապակցությամբ, պետք է ենթադրել, որ հայ եկեղեցու նոր դիսկուրսը չի դիմի «միացումին» և նացիստական գաղափարախոսության այլ տարրերին, այլ կանդրադառնա միայն հոգևոր հարցերին։
 
Սակայն, դա դեռ տեղի չի ունեցել։ Որպեսզի դա տեղի ունենա, քարը պետք է ցած գլորվի։ Եվ դատելով Փաշինյանի տրամադրվածությունից և ավագ հոգևորականության մի մասին նրա կողմն անցնելու փաստից՝ նա ունի դրան հասնելու բոլոր շանսերը։