Մոսկվայի կռահումը
    Երեւանին ստիպում են ընտրություն կատարել

    Վերլուծություն  12 Հունիսի 2023 - 15:52

    Մաթանաթ Նասիբովա
    Caliber.Az

    Վերջին շրջանում նկատելի է ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի ակտիվության աճը՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման բանակցությունների կազմակերպման գործում։ Դրա հետ մեկտեղ, առկա է նաև այս կապակցությամբ Ռուսաստանի լուրջ մտահոգությունը։ Մոսկվան, անկասկած, Բաքվի և Երևանի միջև շփումներում գլխավոր միջնորդ է տեսնում ոչ թե Բրյուսելին ու Վաշինգտոնին, այլև իրեն, չէ որ խոսքը Հարավային Կովկասի մասին է, որին նա ավանդաբար համարում է իր ազդեցության գոտի։ Պահել իր դիրքերը ռազմավարական կարևոր տարածաշրջանում, որպեսզի պահապանել Կովկասում տեղի ունեցողի վերահսկողությունը՝ նրա համար չափազանց անհրաժեշտ է։ Ուկրաինայի պատերազմի լույսի ներքո այս անհրաժեշտությունը միայն խորացել է։

    Այնպես որ հասկանալի է, թե ինչու է Մոսկվան պաշտոնական մակարդակով, իր ԱԳՆ-ի միջոցով պարբերաբար դժգոհություն արտահայտում ամերիկացիների և եվրոպացիների կողմից տարածաշրջանի նկատմամբ մեծացած ուշադրությանը։ Եվ այս առնչությամբ նոր հայտարարությունը, գործնականում ԱՄՆ-ին և ԵՄ-ին ուղերձը, նախօրեին հնչեցրել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական գերատեսչության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։

    Ինչպես հետևում է նրա խոսքերից՝ հայ-ադրբեջանական կարգավորման հետ կապված ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի ակտիվացումը հարցեր է առաջացնում։

    «Նախկինում, առաջին հերթին ԵՄ-ի կողմից, ոչ ոք առանձնահատուկ հետաքրքրություն չէր ցուցաբերում անդրկովկասյան խնդիրների նկատմամբ։ Իսկ հիմա, ըստ երևույթին, կոնյուկտուրան փոխվել է։ Եկեք անդրադառնանք պատմական փորձին, այն ցույց է տալիս, որ դրսից պարտադրված խաղաղ բանաձեւերը, հատկապես, որոնք առաջարկվում և խցկվում են արագացված ռեժիմով, երբեք լավ բանի չեն հանգեցրել։ Պետք է իմանալ տարածաշրջանի պատմությունը, հակամարտության պատմությունը, ժողովուրդների պատմությունը, պետք է խորապես զգալ և, որ ամենակարևորն է, լիցքավորված լինել ճշմարիտ խաղաղ կարգավորմամբ: Ոչ պակաս կարևոր է՝ իր գործողություններում չունենալ ինչ-որ երկրորդ հատակ, այլ անկեղծ լինել այս կոնկրետ առաջադրանքին հասնելու ցանկության մեջ», - ասել է Զախարովան:

    Բայց որքան էլ Կրեմլին վրդովեն ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի գործողությունները՝ Մ. Զախարովան դիմել է ոչ միայն նրանց։ Այն, թե ինչ և ինչպես է շարադրել Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչն իր ելույթում, հասկանալի է, որ սա միաժամանակ կոչ է նաև Բաքվին ու Երևանին։ Եվ դրանում, առաջին հերթին, Մոսկվայի անթաքույց թերահավատությունը Հարավային Կովկասում իրավիճակի կարգավորման մեջ Արեւմուտքի շահագրգռվածության, ինչպես նաև Արեւմուտքի խաղաղ նախաձեռնությունների առնչությամբ, որոնք Զախարովան անվանել է սևեռուն։ Երկրորդը, տարածաշրջանում իր դերը պահպանելու համար Մոսկվայի հիմնական փաստարկ նշվել է այն, որ ոչ ԵՄ-ն, ոչ էլ ԱՄՆ-ը ծանոթ չեն հակամարտության պատմությանը և, համապատասխանաբար, բավարար կոմպետենտ չեն, որպեսզի փորձեն կարգավորել հայ-ադրբեջանական ճգնաժամը: Ռուսաստանը ավելորդ անգամ ցանկանում է Արևմուտքին հիշեցնել, որ հատկապես նա է հանդիսանում հայ-ադրբեջանական բանակցությունների հիմնական մոդերատորը, հետևաբար կողմերի միջև կոնսենսուսը կարելի է ձեռք բերել միայն 2020 թվականին ստորագրված Եռակողմ հայտարարության հիման վրա, այսինքն բացառապես ռուսական ուղու վրա։ Եվ Մոսկվայում հասկանում են, որ այդ պայմանավորվածությունների կատարումից հրաժարվում է հենց Հայաստանը։

    Կարելի է, իհարկե, հիշել, որ գրեթե երեք տասնամյակ Ռուսաստանը ամենևին չէր շտապում ճնշում գործադրել Երևանի վրա և պարտադրել նրան խաղաղության՝ սահմանափակվելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում համանախագահի դերով՝ ջանասիրաբար ձևացնելով բարի մտադրությունները, այսինքն՝ երկու հարեւան երկրներին հաշտեցնելու ձգտումը։ Բայց ընդամենը ձևացնում էր, և Ռուսաստանին դա նույնպես ձեռնատու էր... Սակայն այսօր Մոսկվան ունի ծարկաշիռ փաստարկ, որպեսզի վրդովվի Հայաստանի քաղաքականությունից. Երևանի՝ Արևմուտքի կողմը մշտական հայացքների պատճառով: Եվ, դատելով Զախարովայի հայտարարությունից, Մոսկվան արդեն Երևանից պահանջում է կողմնորոշվել իր արտաքին քաղաքական կուրսով։

    Սակայն, Ռուսաստանը գործում է Երևանի սադրիչ հարձակումներին լիովին համապատասխան։ Մոսկվայից ներկայիս քննադատության կոնկրետ առիթ են դարձել Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի վերջին արտահայտությունները երկրի Հանրային հեռուստատեսության եթերում։ Հիշեցնենք, որ Գրիգորյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի հետ տնտեսական և տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակումից հետո Հայաստանը ամենևին չի պատրաստվում՝ Զանգեզուրի միջանցք մուտքի և ելքի սահմանային և մաքսակետերում վերահսկողական գործառույթները տրամադրել Ռուսաստանի Դաշնությանը։ Այսինքն, փաստորեն, Երևանը մարտահրավեր է նետել Մոսկվային, և հասկանալի է, որ Ռուսաստանի Դաշնության համար զգայուն հարցում հայկական կողմի նման կտրականություն չէր կարող անպատասխան մնալ։

    Մոսկվայի արձագանքը հետևել է Մարիա Զախարովայի հայտարարություններում։ «Նախ, կուզենայի, որպեսզի ձեր կողմից նշված Հայաստանի բարձրաստիճան ներկայացուցիչը այնուամենաինիվ կողմնորոշվեր. կա՛մ նորմալ երկխոսություն, որը ոչ միայն հնարավոր է, այլ նաև պետք է լինի և այն փորձը, որը մենք ունենք հայկական կողմի հետ, կամ այդպիսի հայտարարություններ։ Մենք ընտրում ենք առաջինը», - ասել է Զախարովան:

    Կարելի է ենթադրել, որ չնայած իր վրդովմունքին, Ռուսաստանը Հայաստանին տալիս է ևս մեկ, ընդ ուրում, հնարավոր է, վերջին շանսը, որպեսզի վերանայել իր ուղենիշները արտաքին քաղաքականության մեջ։ Առավել ևս, Զախարովան չի զլացել հիշեցնել, որ տարածաշրջանում հաղորդակցությունների ապաշրջափակման թեմատիկան առարկայորեն մշակվում է Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի Դաշնության փոխվարչապետների կողմից, այսինքն տվյալ հարցը գտնվում է ոչ թե Հայաստանի Հանրապետության Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի անձնական իրավասության մեջ, այլ հանձնարարված է համապատասխան անձանց։ Մյուս կողմից, չի բացառվում, որ սա ևս մեկ ազդանշան է ԱՄՆ-ին և ԵՄ-ին այն մասին, որ տարածաշրջանային օրակարգի կարևորագույն հարցերը այժմ սերտորեն քննարկվում են հատկապես ռուսական հարթակում։

    «Հետևաբար ճիշտ չեմ համարում արձագանքել դրսից նման մեկնաբանություններին։ Սա համապատասխան ներկայացուցիչների իրավասությունն է»,- ասել է ռուսաստանցի դիվանագետը՝ Գրիգորյանի հայտարարությունների մասին։

    Միևնույն ժամանակ, Զախարովայի հայտարարություններում կարմիր գիծը այն գաղափարն է, որ ժամանակն է, որպեսզի Երևանը դիմի 2020 թվականի եռակողմ համաձայնություններին և դադարեցնի սիրախաղը Արևմուտքի հետ, ինչը Երևանին ոչ մի լավ բան չի խոստանում։ Կարծես, Մոսկվայում վերջապես կռահել են և այլևս պատրանքներ չեն կառուցում իրենց սիրելի կովկասյան «դաշնակցի» նկատմամբ, ինչպես դա եղել է ադրբեջանական տարածքների օկուպացիայի ամբողջ 30 տարիներին։

    Իսկ հետևաբար չի բացառվում, որ նախազգուշացման զանգերից անմիջապես հետո հաջորդել են իրական քայլեր, նույնիսկ ճնշման գործիքների օգտագործմամբ:

    Իսկ Բաքվում առաջվա պես նախընտրում են հետևողականորեն առաջ տանել խաղաղության օրակարգը՝ հենվելով սեփական ազգային շահերի վրա և նրբակերտ դասավորելով արտաքին քաղաքական ուղենիշները:

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 182

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Իմաստավորության տարբեր մակարդակներ խաղաղության համար Ալիևը միշտ հասնում է իր ուզածին

19 Հունիսի 2024 - 18:17

Ոչ թե հմտությամբ, այլ թվով «Հին աշխարհի հիստերիկները»

19 Հունիսի 2024 - 14:40

Կռթկռթացել են Էմին Գալալիի մտորումները

19 Հունիսի 2024 - 16:41

Փախուստ երկխոսությունից Փաշինյանի փոքրոգիությունը

19 Հունիսի 2024 - 17:21

Հայաստան. կեղծ սննդամթերքի բիզնես Կաթից մինչև խավիար

18 Հունիսի 2024 - 17:17

Արրան. Կովկասյան Ալբանիան Ադրբեջանի կազմում 10-11-րդ դարերում «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

18 Հունիսի 2024 - 09:41
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Հիքմեթ Հաջիև. Շուշայի իսկական բնակիչները վերադարձել են 30 տարվա չարչարանքներից հետո

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    20 Հունիսի 2024 - 13:20

    Մուխտար Բաբաև. Ադրբեջանը պարտավորվել է COP29-ը դարձնել օրինակելի

    20 Հունիսի 2024 - 12:45

    Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա

    Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 12:44

    Malaysia Airlines ավիաընկերության ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Բաքվում

    20 Հունիսի 2024 - 12:32

    Քելբաջարում ականի պայթյունից երեք մարդ է տուժել

    20 Հունիսի 2024 - 11:43

    Շուշայում կքննարկեն ապատեղեկատվության դեմ պայքարը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 11:22

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 10:36

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 09:56

    Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի

    Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 09:28

    Իլհամ Ալիևը ԵՔՀ գագաթնաժողովում հանդիպել է 12 երկրների և կազմակերպությունների ղեկավարների հետ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 09:24

    Նախարար. «Վերընթաց» մրցույթը բացառիկ դեր է խաղում մարդկային կապիտալի զարգացման գործում

    19 Հունիսի 2024 - 18:58

    Ադրբեջանական նավթ գնող երկրների ԹՈՓ 10-նյակը

    19 Հունիսի 2024 - 18:21

    Իմաստավորության տարբեր մակարդակներ խաղաղության համար

    Ալիևը միշտ հասնում է իր ուզածին

    19 Հունիսի 2024 - 18:17

    ԿԸՀ-ի նախագահ. Միլլի Մեջլիսի ընտրություններին թեկնածություն գրանցելու հայտ է ներկայացրել 806 մարդ

    19 Հունիսի 2024 - 17:56

    Պատրաստվել են Խոջալուի, Խոջավենդի և Շուշայի շրջանների քարտեզները

    19 Հունիսի 2024 - 17:52

    Գուբադլիում բնակելի համալիրի շինարարությունը կսկսվի այս տարվա վերջին

    19 Հունիսի 2024 - 17:33

    Ֆիզուլիի շրջանում հրդեհ է բռնկվել. ուղղաթիռներ են ներգրավվել

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    19 Հունիսի 2024 - 17:23

    Փախուստ երկխոսությունից

    Փաշինյանի փոքրոգիությունը

    19 Հունիսի 2024 - 17:21

    Պետական ​​գործակալություն. Աղդամում շահագործման է հանձնվել չորս հանքավայր

    19 Հունիսի 2024 - 17:06

    Կռթկռթացել են

    Էմին Գալալիի մտորումները

    19 Հունիսի 2024 - 16:41

    Սաբիթ Զեյնիև. Աղդերեում, Խոջալիում և Խոջավենդում ստեղծվել են թափոնների հեռացման վայրեր

    19 Հունիսի 2024 - 15:54

    Մինչև հաջորդ տարվա վերջը Ղարաբաղում կավարտվի անտառային ֆոնդի գույքագրումը

    19 Հունիսի 2024 - 15:25

    Մեծ Բրիտանիայի դեսպանությունը՝ Իլհամ Ալիևի հետ Չարլզ III-ի հանդիպման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 15:02

    Ոչ թե հմտությամբ, այլ թվով

    «Հին աշխարհի հիստերիկները»

    19 Հունիսի 2024 - 14:40

    ԿԲ-ն փոփոխություններ է կատարել «Ազգային դեպոզիտարիայի կենտրոնի ծառայությունների սակագներում»

    19 Հունիսի 2024 - 14:11

    Հայաստանում ինքնաթիռ է վթարվել. կան զոհեր

    19 Հունիսի 2024 - 13:02

    Ռևանշիստական տրամադրությունները գերակշռում են Հայաստանի բանակում և շատ քաղաքական շրջանակներում. ԱԱՀ

    19 Հունիսի 2024 - 12:50

    Օքսֆորդում Ալիև-Շոլց հանդիպման մանրամասները

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    19 Հունիսի 2024 - 12:10

    Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառության թոփ 10 երկրները

    19 Հունիսի 2024 - 12:09

    Այխան Հաջիզադեն՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովում Մակրոնի հայտարարության մասին

    19 Հունիսի 2024 - 11:31

    ANAMA-ի ղեկավար. ականային միջադեպերի մեծ մասը տեղի է ունենում նախկին շփման գծից դուրս

    19 Հունիսի 2024 - 11:10

    Ֆուադ Իբրահիմովը խոսել է Շուշայի հետ իր խոր կապի մասին

    19 Հունիսի 2024 - 10:55

    Նախագահ. Ադրբեջանը ավելի շատ հնարավորություններ կունենա գազ մատակարարելու եվրոպական այլ երկրներ

    19 Հունիսի 2024 - 10:23

    Ալիևի և Միշելի հանդիպումը հայկական ուրախության պատճառ չէ

    19 Հունիսի 2024 - 09:58

    Ալիևը խոսել է Եվրոպա գազի մատակարարումների ավելացման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 09:35

    Իլհամ Ալիև. Որոշ երկրներում ադրբեջանական նավթի սպառումը կազմում է նրանց պահանջարկի հիսուն և ավելի տոկոսը

    19 Հունիսի 2024 - 09:02

    «Հայաստան՝ Հարավային Կովկասում արտաքին ազդեցության գործիքներից մեկը»

    Էսեն Ուսուբալիևը՝ Caliber.Az-կայքում

    18 Հունիսի 2024 - 20:16

    Միշել. ԵՄ-ն փորձել է անել հնարավորը Բաքվի և Երևանի միջև ուղիղ երկխոսության համար

    18 Հունիսի 2024 - 20:14

    Ադրբեջանը և Համաշխարհային բանկը քննարկել են «կանաչ էներգիայի» ինտեգրման ֆինանսավորումը

    18 Հունիսի 2024 - 20:08

    Ստորագրվել է՝ ֆրանսիական նեոգաղութատիրության դեմ պայքարող երկրների Բաքվի հռչակագիրը

    18 Հունիսի 2024 - 19:54

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ