«Հնարավոր է հայկական ահաբեկչության նոր ալիք Բաքվի և նրա դաշնակիցների դեմ»
    Իսակն և Զոլոտուխինը՝ Caliber.Az կայքում

    Հարցազրույց  02 0Հոկտեմբերի 2023 - 18:11

    Samir Ibrahimov

    Սեպտեմբերի 28-ին տեղի ունեցավ աննախադեպ իրադարձություն հետխորհրդային տարածքում, իսկ միգուցե նաև ողջ աշխարհում։ Պատմության մեջ առաջին անգամ անջատողական իմաստի անօրինական կազմավորումը հայտարարել է ինքնալուծարման մասին։ Ուշագրավ է, թե ստեղծված նախադեպը ինչպի՞սի նշանակություն կունենա անջատողականությամբ տառապող մյուս երկրների համար։ Արդյո՞ք Ադրբեջանի օրինակը կարող է ապագայում ինչ-որ կերպ ծառայել նրանց։ Այստեղ, իհարկե, խոսքը գնում է Մոլդովայի (Մերձդնեստր), Ուկրաինայի (Ղրիմ, Դոնբաս), Վրաստանի (Աբխազիա, Հարավային Օսիա) մասին։

    Caliber.Az-ի այս հարցերին պատասխանել են օտարերկրյա փորձագետները:

    Մոլդովա-ռումինական քաղաքական վերլուծաբան Միխայ Իսակը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի ԶՈՒ-ի հաջող գործողությունները ապացուցեցին, որ անջատողականությանը հաղթել և կարգուկանոն հաստատելը հնարավոր է։

    «Լղհ»-ի կազմալուծմանը ուշադրությամբ հետևում էին ոչ միայն սահմանադրական իշխանությունները, այլ նաև անջատողական վարչակարգերը Մերձդնեստրում, Հարավային Օսիայում և Աբխազիայում։ Ցավոք, ազգային վերաինտեգրման ճանապարհն ավելի դժվար է Մոլդովայի Հանրապետության և Վրաստանի համար՝ իրենց հատուկ աշխարհագրության և ներքաղաքական անկարգությունների պատճառով։ Բաքվի իշխանությունները շարունակում են ազգային և միջազգային օրակարգի կենտրոնում պահել ազգային վերաինտեգրման հարցը, և իրենց աշխարհաքաղաքական խելացի քայլերի շնորհիվ հասնում են իրենց նպատակներին։ Այս քաղաքականությունը հանգեցրեց ինչպես քաղաքական, այնպես էլ ռազմական միջազգային գործնական հարաբերությունների և այսօր ոչ ոք չի վիճարկում Ադրբեջանի իրավունքը Ղարաբաղն ազատագրելու մեջ։ Ցավոք, ինչպես Վրաստանում, այնպես էլ Մոլդովայում ներքաղաքական իրավիճակն այնպիսին է, որ իշխանությունները պատրաստ չեն դիմել նույն միջոցների՝ հիմնականում անջատողական տարածքներում ռուսական ռազմական ներկայության, ինչպես էլ ներքաղաքական տարաձայնությունների պատճառով։ Այս պետությունների քաղաքական կյանքում Ռուսաստանի մշտական մասնակցության պատճառով նրանց համար անհնար է իրենց հասարակություններում այդ խնդրի լուծման առնչությամբ ամուր կոնսենսուս ձևավորել։ Սակայն ռազմական լուծումն անիրագործելի է և սահմանադրորեն անցանկալի է Մոլդովայի Հանրապետության և Վրաստանի իշխանությունների համար։ Երկու երկրներն էլ շահագրգռված են՝ անջատողական տարածքներից բնակչության ներգրավման համար տնտեսական և սոցիալական քաղաքականության օգտագործման մեջ։ Այդ մասին միշտ հայտարարել են Մոլդովայի ու Վրաստանի ղեկավարները»,- ասել է մոլդովա-ռումինացի քաղաքագետը։

    Նրա խոսքով, Ուկրաինան ակտիվորեն ներգրավված է Ռուսաստանի դեմ պաշտպանական պատերազմի մեջ, և Ղարաբաղի ազատագրման մոդելը լայնորեն ուսումնասիրվում է ուկրաինացի փորձագետների և քաղաքական գործիչների կողմից։

    «Ուկրաինական լրատվամիջոցները լայնորեն լուսաբանում են Ղարաբաղի ազատագրումը և դա որպես օրինակ են բերում Ուկրաինայի համար։ Կիևը ակտիվորեն ուսումնասիրում է ղարաբաղյան հարցի լուծման համար կիրառված Ադրբեջանի ռազմական տակտիկան և քաղաքական ռազմավարությունը։ Այն, թե ինչպես է Բաքվին հաջողվել վերակազմավորել իր բանակը՝ նույնպես ուսումնասիրել են բոլոր հիմնական տերությունների բազմաթիվ ռազմական ղեկավարները, իսկ տեղական բնույթի հակաահաբեկչական միջոցառումները դեռևս կհայտնվեն դասագրքերում։ Այժմ աշխարհը հետևում է, թե Բաքուն ինչպես է վերաինտեգրելու տարածքը և Ադրբեջանի իրավասության տակ մնալ ցանկացող տեղի բնակչությանը։

    Եվս մեկ հարց, որը հետաքրքրություն է ներկայացնում շատ երկրների համար՝ հանդիսանում է հարկադիր տեղահանված ադրբեջանցիների վերաբնակեցումը, քանի որ Բաքուն նրանց բարեկեցությունը պահովելու համար կիրառում է որոշակի նոր քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական ռազմավարություններ։ Սա տարածաշրջանի մյուս երկրներին, հատկապես Ուկրաինային կօգնի վերաինտեգրել ազատագրված տարածքները և այնտեղից միլիոնավոր վերաբնակեցվածներին։

    Անշուշտ, քարոզչությունը դրանում իր դերն է խաղում, և, ցավոք, Բաքվի կողմից հայերին ուղղված ցանկացած խաղաղության առաջարկը կենթարկվի պատերազմ հրահրող լրատվամիջոցների հարձակմանը։

    Մեկ այլ հավանականությունն է՝ Ադրբեջանի և նրա դաշնակիցների դեմ հայկական ահաբեկչության նոր ալիքի աճը, որը շատ նման է ԱՍԱԼԱ-ի արածին: Բայց կհուսանք, որ դա տեղի չի ունենա և Ղարաբաղում մեկընդմիշտ խաղաղություն կգա»,- նշել է Մ. Իսակը։

    Իր հերթին, Ուկրաինայի տեղեկատվական քաղաքականության նախկին փոխնախարար, Հետտեղեկատվական հասարակության ինստիտուտի տնօրեն, Կիև-Մոհիլա ակադեմիայի դասախոս Դմիտրո Զոլոտուխինը հայտարարել է, որ, ամեն կասկածից վեր է, որ Ադրբեջանի համար սա պատմական հաղթանակ է։

    «Ինձ թվում է, որ աշխարհում քիչ մարդիկ էին սպասում նման արդյունքի, երբ բարդ աշխարհաքաղաքական խնդիրը հաջողվեց լուծել երևակայելի հեշտությամբ։ Այնուամենայնիվ, եկեք անկեղծ լինենք, սա պարզապես արտաքին երևակայություն է: Այս արդյունքի հետևում կանգնած է ոչ միայն Ադրբեջանի Զինված ուժերի վճռականությունն ու ուժը, այնպես էլ ժողովրդի աջակցությունն ու դիվանագետների և հետախուզական ծառայությունների շուրջօրյա աշխատանքը։ Նման արդյունքը հանդիսանում է նաև աշխարհաքաղաքական որոշումների հետևանք, որոնցում շատ աշխույժ և ակտիվ մասնակցություն ունեցավ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը, ում ելույթը Ուկրաինայում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում շատ ուշադիր լսեցին։

    Ես կցանկանայի Ադրբեջանի ժողովրդին շնորհավորել երկար սպասված խաղաղության սկզբի կապակցությամբ և մաղթել բացարձակապես բոլոր այն խնդիրների շուտուփույթ լուծում, որոնք դժվարացրել են Ղարաբաղում մարդկանց կյանքը»,- ասում է Զոլոտուխինը։

    Բայց, միևնույն ժամանակ, նա ընդգծել է, որ Ուկրաինայում պատերազմն ունի ավարտվելու շանս միայն այն ժամանակ, երբ կկայացվեն համապատասխան աշխարհաքաղաքական որոշումներ, որոնց թիկունքում կկանգնեն պատմության ընթացքի համար պատասխանատվություն ստանձած ազդեցիկ քաղաքական գործիչներ։

    «Առայժմ այս առումով Ուկրաինայում իրավիճակի վերաբերյալ կանխատեսումները բավականին հոռետեսական են։ Երբ նույն աշխարհաքաղաքական որոշումն ընդունվի Ուկրաինայի նկատմամբ, իսկ իրադարձությունների վերաբերյալ Փարիզի տեսակետը անտեսվի ճիշտ այնպես, ինչպես Կրեմլի տեսակետը՝ ապա կդադարի ոչ միայն պատերազմը Ուկրաինայում։ Սա միանվագ կլուծի և՛ Մերձդնեստրի, և՛Աբխազիայի, և՛ այսպես կոչված Հարավային Օսիայի բոլոր հարցերը»,- եզրափակել է ուկրաինացի փորձագետը։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 257

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 12:44

Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 09:28

«Հայաստան՝ Հարավային Կովկասում արտաքին ազդեցության գործիքներից մեկը» Էսեն Ուսուբալիևը՝ Caliber.Az-կայքում

18 Հունիսի 2024 - 20:16

Չինաստանը՝ Կոնֆուցիոսից մինչև կոմունիզմ Ռաֆիկ Աբբասովը՝ Caliber.Az-ի եթերում

17 Հունիսի 2024 - 15:49

«Մակրոնը հայտնվել է երկու կրակի արանքում» Գոլցմանն ու Օսինչուկը՝ Caliber.Az կայքում

18 Հունիսի 2024 - 16:21

«Սա Հայաստանի սադրանքն էր Բելառուսի դեմ» Caliber.Az-ը Մինսկից

15 Հունիսի 2024 - 17:42
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Ընտրությունների հետ կապված Ադրբեջան կժամանեն ԵԱՀԿ երկարաժամկետ դիտորդներ

    24 Հունիսի 2024 - 14:04

    Ադրբեջանում գրանցվել է պատգամավորի 31 թեկնածու

    24 Հունիսի 2024 - 13:40

    Հայկական մամուլ. Փաշինյանը կգնա՞ Բաքու

    24 Հունիսի 2024 - 13:27

    Զաքիր Հասանովը հանդիպել է ազատագրված տարածքներում ծառայող զինվորականների հետ

    24 Հունիսի 2024 - 12:49

    Ալիևը շնորհավորել է Միրզիյոևին

    24 Հունիսի 2024 - 12:17

    ԱԳՆ-ն՝ Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև քաղաքական խորհրդակցությունների մասին

    24 Հունիսի 2024 - 11:47

    Փորձագետ Բալասանյան. ԵՄ-ն Հայաստանին գումար կհատկացնի Ռուսաստանի սառեցված ակտիվներից

    24 Հունիսի 2024 - 11:42

    Վիետնամը շահագրգռված է Ադրբեջանի հետ համագործակցությամբ

    24 Հունիսի 2024 - 11:06

    ՄԻԽ ղեկավարը դիմել է Հայաստանի դեսպանին՝ ռուսների նկատմամբ խտրականության կապակցությամբ

    24 Հունիսի 2024 - 10:53

    Քննարկվել են Ադրբեջանի և Իտալիայի համատեղ նախագծերը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 10:09

    Ադրբեջանում աճում է բանկոմատների թիվը, զգալիորեն ավելացել է POS տերմինալների թիվը

    24 Հունիսի 2024 - 09:52

    Ադրբեջանը և ՄԱԿ-ը քննարկել են ներդրումները բիզնես լուծումներում՝ «զուտ զրոյի» հասնելու նպատակով

    24 Հունիսի 2024 - 09:28

    Բաքվի և Ադրբեջանի եպիսկոպոսն այցելել է Լենքորան

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 08:57

    Իլհամ Ալիևը հավանություն է տվել Ադրբեջանի Ընտանեկան օրենսգրքում փոփոխություններին

    23 Հունիսի 2024 - 17:54

    Ադրբեջանը ԵԽԽՎ-ին չի հրավիրել խորհրդարանական ընտրություններին

    23 Հունիսի 2024 - 17:35

    Ադրբեջանում բանկային ակտիվներն աճել են

    23 Հունիսի 2024 - 17:10

    Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը քննարկել են իրավիճակը Հարավային Կովկասում

    23 Հունիսի 2024 - 17:02

    Հարյուրավոր արտասահմանյան ընկերություններ հայտ են ներկայացրել Ղարաբաղում նախագծերին մասնակցելու համար

    23 Հունիսի 2024 - 16:52

    Պետդեպարտամենտը՝ այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում Ադրբեջանի առաջնորդության մասին

    23 Հունիսի 2024 - 16:35

    Ղազախստանն ու Ադրբեջանը համաձայնագիր կկնքեն ռազմական հետախուզության վերաբերյալ

    23 Հունիսի 2024 - 15:55

    Որոշվել են Աղդերեյի շրջանի պատմամշակութային հուշարձանները

    23 Հունիսի 2024 - 15:27

    Բաքվի 12 կետերում էլեկտրական մեքենաների լիցքավորման կայաններ կտեղադրվեն

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    23 Հունիսի 2024 - 15:08

    Աճում է զբոսաշրջիկների հոսքը Ադրբեջան

    23 Հունիսի 2024 - 14:56

    Ադրբեջանը 20 միջազգային կազմակերպությունների հրավիրել է հետևելու խորհրդարանական ընտրություններին

    23 Հունիսի 2024 - 14:30

    Ադրբեջանի դեսպանը հանդիպումներ է ունեցել Իրանի ԱԳՆ-ում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    23 Հունիսի 2024 - 14:10

    Ադրբեջանցի դիպուկահարները կատարելագործում են կրակային պատրաստման հմտությունները

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    23 Հունիսի 2024 - 13:33

    Լաչինում կառուցվող օդանավակայանի ֆուտուրիզմը

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ ՓԱՍՏ

    23 Հունիսի 2024 - 13:28

    Անկոտրումություն և հարմարվողություն

    Նման տարբեր հարևաններ

    23 Հունիսի 2024 - 13:07

    Միջազգային դրամական փոխանցումների միջոցով «Ազերփոստ» է ստացվել 87 մլն մանաթ

    23 Հունիսի 2024 - 13:04

    Իլհամ Ալիևը շնորհավորել է Եգիպտոսի նախագահին

    23 Հունիսի 2024 - 12:54

    Հայաստանն իրավունք չունի վերահսկել Զանգեզուրի միջանցքը. պատճառները

    Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

    23 Հունիսի 2024 - 12:15

    Սերբիայի ռազմական կցորդին պատմել են Ադրբեջանի ականային խնդրի մասին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    23 Հունիսի 2024 - 12:12

    Իրաքում Ադրբեջանի դեսպանը հանդիպել է Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսի հետ

    23 Հունիսի 2024 - 12:05

    Բանաստեղծություններ և փող

    Սամիթ Ալիևի «Անհարմար ճշմարտությունը»

    23 Հունիսի 2024 - 11:10

    Պետդեպարտամենտ. Միացյալ Նահանգները շարունակում են աշխատել Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղ համաձայնագրի հասնելու ուղղությամբ

    23 Հունիսի 2024 - 10:45

    Նախարար. Բանակցություններ են ընթանում Բաքվի և Կահիրեի միջև ուղիղ չվերթերի բացման շուրջ

    23 Հունիսի 2024 - 10:29

    Ահմեդ Իսմայիլով. Ադրբեջանում լրագրողների սոցիալական ապահովության բարելավմանն ուղղված նախագծեր են նախատեսված

    23 Հունիսի 2024 - 10:16

    Շուշայի II գլոբալ մեդիա ֆորումի օտարերկրյա հյուրերն այցելել են Լաչին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    23 Հունիսի 2024 - 10:06

    Դեսպան. Եգիպտոսի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները կշարունակեն ամրապնդվել

    23 Հունիսի 2024 - 09:40

    ԵՄ ռազմական օգնությունը Հայաստանին՝ կծառայի լարվածության ուժեղացմանը տարածաշրջանում

    Ադրբեջանի ԱԳՆ

    23 Հունիսի 2024 - 09:14

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ