Տատիկներ և Պապիկներ
    Լյոլեկներ ու Բոլեկներ

    Վերլուծություն  27 Նոյեմբերի 2023 - 15:51

    Սամիթ Ալիևի
    Caliber.Az

    Մի շատ ծանրակաշիռ և որոշակի շրջանակներում բավականին հեղինակավոր կազմակերպությունը շատ էր ուզում իր առաքելությունը ուղարկել Ղարաբաղ։ Այսպես ասած՝ «Հայկական մշակութային ժառանգության մոնիտորինգի» թեմայով։ Հետո ինչ, գործը, երևի լավ է, անհրաժեշտ, ես նույնիսկ կասեի բարի, այո և կազմակերպությունը՝ բոլորի կողմից հայտնի։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն։ Եվ այդ առաքելությունը, ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ծրագրերի, պետք է Խանքենդի գար Աղդամի ճանապարհով։ Ադրբեջանական կողմը առաքելությանը առաջարկեց ստուգել հայ նաև օկուպանտների կողմից Աղդամում ոչնչացված Ադրբեջանի պատմամշակութային հուշարձանները, դա ճանապարհին է, ինչպես ասում են, չես մոլորվի և կտեսնես։ Բայց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում չգիտես ինչու հրաժարվեցին գնահատել հայ օկուպանտների կողմից ադրբեջանական հուշարձաններին հասցված վնասը և սկսեցին պահանջել դեպի Խանքենդի երթուղին։ Նման շատ մեծ անպարկեշտությանը մեր կողմը քաղաքավարի ակնարկեց, որ նրանք պահանջները ուրիշ տեղ պետք է ներկայացնեն, կամ լինելու է մեր ուզածով, կամ ընդհանրապես չի լինի։

    Ինչպես և սպասվում էր, ստացվեց մեր ուզածով, իսկ նրանց՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մոտ, այնպես էլ ոչինչ չստացվեց։ Ոչ այցելություն, ոչ քյաբաբ: Տեղին է, որովհետև նման հարցերում խտրականությունը միանգամայն անթուլատրելի է։ Չեք հավատում ինձ՝ դիմեք ՄԱԿ-ին, ԵԽԽՎ-ին, ԵԱՀԿ-ին կամ ԵԽ-ին։ Աշխարհը առանց բարի մարդկանց չի լինում, և այնտեղ ձեզ անպայման կօգնեն։

    Քիթը վեր քաշած վիրավորանքը, որը հրապարակում է ինչ-որ անկախ ակադեմիական հարթակը, առհասարակ մեր խմբագրութանը ստիպեց բարձր ծիծաղել: Մեջբերում եմ. «Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Հադրութի շրջանում շարունակվում է հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացումը։ Տեսանյութում հստակորեն երևում է, որ ոչնչացվել և գետնին է տապալվել Արցախի Հադրութի շրջանի Ուխտաձոր գյուղում ազատամարտին նվիրված հուշարձանը, կոտրվել են հուշարձանի առանձին հատվածներ»։ Դե, նախ՝ ոչ թե օկուպացված, այլ ազատագրված, երկրորդը՝ ոչ թե ոչնչացվել, այլ մաքրվել, երրորդը՝ ոչ թե «արցախում», այլ Ադրբեջանի Ղարաբաղի տնտեսական շրջանում, չորրորդը՝ դա ոչ թե ինչ-որ ազատամարտի հուշարձան է, այլ ոչնչացված անջատողական վարչակարգի հետքեր, իսկ նման հետքերը Ադրբեջանում տեղ չունեն, հինգերորդը՝ այնտեղ մշակութային ոչինչ չկա, մի հորինեք, այդ դուք երևի օղի եք չարաշահել։ Քանդել են՝ ուրեմն ճիշտ էլ արել են, որովհետև՝ մեր հողն է՝ մերն են ոչ միայն կանոնները, այլև նաև հուշարձանները: Ասեմ ավելին, որպես նշում այդ նույն անկախ ու ակադեմիական հարթակին. Ղարաբաղում տարբեր տեսակի մոնթեների և նժդեհների բոլոր հուշարձանները արդեն քանդվել են ելնելով այդ նույն սանիտարահիգիենիկ նկատառումներից։ Գրառումներ արեք ու շարունակեք նեղացած ֆսֆսացնել քթով, դա մեզ շատ է դուր գալիս։ Ի՞նչը կարող է ավելի հաճելի լինել, քան պարտված թշնամու նվնվոցը։ Միայն նրա կողմնակիցների նվնվոցը։ Ընտելացեք, ուրիշ կերպ արդեն երբեք չի լինի։

    Տեղեկության համար. Ղարաբաղի տարածքում հայ օկուպանտների կողմից 67 մզկիթներից 63-ը ոչնչացվել են։ Ընդ որում դրանք ոչնչացվել են ամբողջությամբ։ Եվ այդ ես չեմ խոսում վնասված և ոչնչացված այլ պատմամշակութային հուշարձանների մասին։ Նրանց թիվը հարյուրից անցնում է։ Զանգեզուրի վիլայեթի Գաֆան, Մեհրի, Խոտ, Շինուայր, Ալդերե վարչական բնակավայրերում այսօր ևս մնացել են Հայաստանի քաղաքական ղեկավարության հրահանգով ավերված ավելի քան 900 պատմամշակութային հուշարձանների ավերակները։ Թախանձագին խորհուրդ եմ տալիս այնտեղ ուղարկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաքելություն, վերադարնալուց հետո՝ զեկուցեք, այդ ժամանակ և կխոսենք օկուպացիայից ազատագրված ադրբեջանական հողերում տիրող իրավիճակի մասին։ Շինուայր գյուղին, որը գտնվում է Զանգեզուրում, ես կցանկանայի ավելի մանրամասն անդրադառնալ։ Ադրբեջաներեն այն կոչվում էր Գյուլաբ, բայց հայերի կողմից վերանվանվել է Շինուայրի։ Գյուղը գտնվում է Արեւմտյան Զանգեզուրի Գորուսի շրջանից 9 կիլոմետր դեպի հարավ, Օխչուչայ գետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա։ Շինուայր գյուղը Գաֆանից հեռու է 68 կիլոմետր։ Զանգեզուրի գավառը, որը ցարական ժամանակներում մտնում էր Ելիզավետպոլի նահանգի կազմում, 1930 թվականին առանց որևէ հիմքերի փոխանցվել էր Հայաստանի ԽՍՀ-ի կազմի մեջ, բնականաբար, Շինուայր գյուղի հետ միասին։ Գյուղի էթնիկ կազմը բոլոր ժամանակներում բաղկացած էր ադրբեջանցի թուրքերից։ Գյուղում գտնվող 300, իսկ նրա շրջակայքում մոտ 200 պատմական նշանակության շենքերն ու շինությունները, արվեստի քարե նմուշները, գերեզմաններն և տապանաքարերը ավերվել և ոչնչացվել են հայերի կողմից։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն լռում է և չի տեսնում, ինչը հանգեցնում է որոշակի մտքերի. ինչո՞ւ ենք մենք վճարում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին և արժե՞ շարունակել վճարել։

    1987-ին սկսված էթնիկ զտումների արդյունքում հայերը բռնագրավեցին ադրբեջանցիների ունեցվածքն ու մշակութային ժառանգության նմուշները։ 3500 պատմամշակութային հուշարձաններ, 500 գերեզմանոց, 391 մզկիթ, որոնք պատկանում են Ադրբեջանին, այսօրվա Հայաստանի տարածքում հայերի կողմից ավերվել ու հիմնովին ոչնչացվել են։ Սակայն, միջազգային կազմակերպություններին, որոնք կոչված են «հետևել և թույլ չտալ», կարծես բերանը ջուր են առել, նրանց ավելի շատ է մտահոգում, օրինակ, «Մենք ենք՝ մեր սարերը» անվան տակ, դե, խոսակցական լեզվով՝ պապի հետ տատիկի քարե սարսափի ճակատագրով: Այսպես ուրեմն, այդ քանդակային մղձավանջը վաղուց ժամանակն է տեղափոխել: Օրինակ՝ Երևան։ Մենք դեմ չենք…

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 89

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Մակրոնի ռազմական պլանները. պատվամոլություն առանց ամունիցիայի Սերգեյ Բոգդանի վերլուծությունը

04 Մարտի 2024 - 16:54

Գլխաշոր պարոն Մակրոնի համար Քամուն հակառակ թքելու հետևանքները

02 Մարտի 2024 - 12:31

Հայկական շանտաժ Եվ փլուզվող «ամուսնություն»

01 Մարտի 2024 - 16:43

Երեւանն ու Փարիզը պատերազմ են տենչում Նախապատրաստումը տեսանելի է անզեն աչքով

02 Մարտի 2024 - 09:50

Հայկական խաղ ռուսական նյարդերի վրա Մոսկվան անպայման կպատասխանի

29 Փետրվարի 2024 - 14:37

Ղարաբաղի Խանության ստեղծման նախադրյալները «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

29 Փետրվարի 2024 - 11:25
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Փորձագետ Մարտիրոսյան. Եվրոպացիները Հայաստանի համար մեռնելու մտադրություն չունեն

    04 Մարտի 2024 - 18:50

    «Ադրբեջանի և Թուրքիայի միությունը կկործանի Մակրոնի խաղը Կովկասում»

    Խասը և Այթմատովը՝ Caliber.Az-կայքում

    04 Մարտի 2024 - 18:14

    Ալիևը Շարիֆին. Մենք երախտապարտ ենք Պակիստանին մշտական աջակցության համար

    04 Մարտի 2024 - 18:10

    ANAMA-ն շաբաթական զեկույց է ներկայացրել

    04 Մարտի 2024 - 17:18

    Մակրոնի ռազմական պլանները. պատվամոլություն առանց ամունիցիայի

    Սերգեյ Բոգդանի վերլուծությունը

    04 Մարտի 2024 - 16:54

    Օսման Մեսթեն. ԹուրքՊԱ-ն կշարունակի աջակցել Ադրբեջանին

    04 Մարտի 2024 - 15:50

    Ադրբեջանական բանակում կրթական միջոցառումները շարունակվում են

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:41

    Տասնյակ միլիարդներ. Ջաբբարովը՝ տարածաշրջաններում արտադրության ծավալների արժեքի մասին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:34

    Ալիևը Ժելյազկովին պատմել է ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի դեմ ուղղված կողմնակալ և կեղտոտ արշավի մասին

    04 Մարտի 2024 - 14:50

    Խանքենդին շարունակում է մաքրվել հայկական սպառազինությունից

    ԹՎԵՐ

    04 Մարտի 2024 - 14:19

    Լոնդոնը կաջակցի Բաքվին կիբերանվտանգության հարցում

    Օլդի հայտարարությունը

    04 Մարտի 2024 - 13:44

    Հայաստանի շուրջ օղակը սեղմվում է. Սուրեն Սուրենյանց

    04 Մարտի 2024 - 12:58

    Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարը հանդիպել է ալժիրցի իր գործընկերոջ հետ

    04 Մարտի 2024 - 12:19

    ՀԿԹՀ նախագահ. Մենք ուզում ենք Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները բարձրացնել ավելի բարձր մակարդակի

    04 Մարտի 2024 - 11:42

    Թուրքիայում հայտարարել են Հայաստանի հետ սահմանի բացման հարցում Ադրբեջանի հետ քայլերի համակարգման մասին

    04 Մարտի 2024 - 11:17

    Օմբուդսմենը դիմել է համաշխարհային հանրությանը Աղդամում ականի պայթյունի կապակցությամբ

    04 Մարտի 2024 - 11:00

    Ադրբեջանի երկու գյուղերում առաջին անգամ էլեկտրահաղորդման գծեր կանցկացվեն

    04 Մարտի 2024 - 10:52

    Բուլղարիայի խորհրդարանի նախագահը ժամանել է Ադրբեջան

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 10:20

    Էլչին Ամիրբեկով. Զանգեզուրի միջանցքը կարող է դառնալ Երևանի և Բաքվի միջև վստահության ամրապնդման կարևոր միջոց

    04 Մարտի 2024 - 09:58

    ԱԳՆ. Հայաստանի կողմից տեղադրված ականները շարունակում են մնալ որպես լուրջ խնդիր

    04 Մարտի 2024 - 09:51

    Աղդամում ականի վրա պայթած տղամարդու վիճակը ծանր է

    04 Մարտի 2024 - 09:40

    Բայրամով. Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիրը պետք է մշտական լինի

    04 Մարտի 2024 - 09:18

    Աղդամում տեղի 29-ամյա բնակիչը պայթել է ականի վրա

    04 Մարտի 2024 - 09:06

    Վերջին սադրանքները հակասում են Երևանի խաղաղ հռետորաբանությանը

    Բայրամովը՝ ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարին

    02 Մարտի 2024 - 14:47

    Քաղաքագետ Քոչարյան. Պետք է հասկանանք՝ Հայաստանը առաջին ճաշատեսակ է, երկրորդ, թե աղանդեր

    02 Մարտի 2024 - 13:08

    Գլխաշոր պարոն Մակրոնի համար

    Քամուն հակառակ թքելու հետևանքները

    02 Մարտի 2024 - 12:31

    Ջաբրայիլում կոշիկի արտադրության ձեռնարկություն կստեղծվի

    02 Մարտի 2024 - 12:19

    Քաղաքագետ Սուրենյանց. ԵՄ-ին Հայաստանը պետք չէ, գլխավորը Ռուսաստանին ու Իրանին դուրս մղելն է

    02 Մարտի 2024 - 11:54

    Բունդեսթագի պատգամավոր. Գերմանիան աջակցում է Ադրբեջանին՝ տարածքային ամբողջականության և խաղաղության հարցերում

    02 Մարտի 2024 - 11:27

    Ջեյհուն Բայրամովը Տոյվո Կլաարին հայտնել է Բաքվի դիրքորոշումը խաղաղ գործընթացի վերաբերյալ

    02 Մարտի 2024 - 11:00

    Ավարտվել է Ալբանիայի վարչապետի աշխատանքային այցը Ադրբեջան

    02 Մարտի 2024 - 10:55

    Բայրամովը Անթալիայում իր սլովակ գործընկերոջ հետ քննարկել է համագործակցության հեռանկարները

    02 Մարտի 2024 - 10:32

    Էրդողան. Թուրքիան պատրաստվում է նորմալացնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ

    Ադրբեջանի հետ համաձայնեցմամբ

    02 Մարտի 2024 - 10:19

    Երեւանն ու Փարիզը պատերազմ են տենչում

    Նախապատրաստումը տեսանելի է անզեն աչքով

    02 Մարտի 2024 - 09:50

    Հունաստանի վարչապետը շնորհավորել է Իլհամ Ալիևին

    02 Մարտի 2024 - 09:46

    205 հեկտար ազատագրված տարածքներ ականազերծվել է

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    02 Մարտի 2024 - 09:09

    Սերդար Քըլըչ. Տարածաշրջանում խաղաղության հասնելու համար անհրաժեշտ է մի կողմ դնել տարաձայնությունները

    01 Մարտի 2024 - 20:30

    Հիքմեթ Հաջիև. Տարածաշրջանում խաղաղությունը ընկած է Բաքվի և Երևանի միջև

    01 Մարտի 2024 - 18:19

    Կլաար. Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորումը կապահովի տարածաշրջանի բարգավաճումը

    01 Մարտի 2024 - 17:56

    Հիքմեթ Հաջիև. Բաքուն Երևանից տարածքային պահանջների վերաբերյալ որոշում է սպասում

    01 Մարտի 2024 - 17:55

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ