«Հայաստանը իրեն պահում է հոգեհիվանդ երկրի պես և ռիսկ է անում անհետանալ աշխարհի քաղաքական քարտեզից»
    Յակուբ Կորեյբան՝ Caliber.Az-կայքում

    Հարցազրույց  30 Նոյեմբերի 2023 - 15:45

    Մաթանաթ Նասիբովա
    Caliber.Az

    Caliber.Az-ի հարցազրույցը՝ հայտնի լեհ քաղաքագետ Յակուբ Կորեյբայի հետ։

    - Պան Կորեյբա, Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում Հարավային Կովկասում ուժերի ընթացիկ դասավորությունը այն բանից հետո, երբ Բաքուն լիովին վերականգնեց իր ինքնիշխանությունը Ղարաբաղի նկատմամբ:

    - Իմ խորին համոզմունքով, ցանկացած միջազգային իրավիճակում պետք է տեսնել առավելություններն ու դրական կողմերը։ Նախորդ երեսուն տարիների ընթացքում իրավիճակը Հարավային Կովկասում շատ հոռետեսական էր՝ Հայաստանի կողմից ադրբեջանական տարածքների օկուպացիայի պատճառով, որը վերածվեց ողբերգության ողջ ադրբեջանական ժողովրդի համար։ Հետևաբար, այն ամենը, ինչ նշված ժամանակահատվածում այս տարածաշրջանի հետ առաջացնում է ասոցիացիաներ՝ դա օկուպացիան է, անջատողականությունը, փախստականները։ Իսկ այսօր իրավիճակը տարածաշրջանում արմատապես փոխվել է։ Հաշվի առնելով, որ մենք բոլորս ապրում ենք աշխարհում ակտիվ տուրբուլենտության և գլոբալ մասշտաբով ուժերի քաղաքական դասավորության փոփոխության ժամանակաշրջանում, սկզբունքորեն կարևոր գործոն է հանդիսանում այն, որ Ադրբեջանը փաստորեն միանձնյա չեզոքացրել է կոնֆլիկտային ներուժը Ղարաբաղում, խոչընդոտելով նրան, որպեսզի տարածաշրջանը չվերածվի պատերազմի հերթական ցատկահարթակի։ Ուստի այն, որ Հարավային Կովկասը չի վերածվել խոշոր տերությունների շահերի բախման հարթակի՝ չափազանց դրական փաստ է։

    - Ձեր լավատեսությունը տարածվու՞մ է նաև մեր տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի բացահայտ հայանպաստ քաղաքականության վրա։

    - Այս հարցը պետք է դիտարկել ավելի ընդլայնված համատեքստում։ Բանը նրանում է, որ այժմ տեղի է ունենում ԱՄՆ-ի և Չինաստանի գլոբալ բախում, մի քանի այլ երկրների՝ Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի մասնակցությամբ։ Այստեղ գլխավոր խնդիրը ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև աշխարհում առաջատարի համար մրցակցությունն է։ Այս առճակատման շրջանակներում տեղի է ունենում ազդեցության գոտիների բաժանում, երբ մեծ տերություններից յուրաքանչյուրը ձգտում է իր համար ամրապնդել այս կամ այն որմնախորշը։ Այս տեսանկյունից ես չէի ասի, որ ԱՄՆ-ը հավատարիմ է կոնկրետ հայանպաստ դիրքորոշման։ Իրականում Վաշինգտոնը խորապես անտարբեր է և՛ ադրբեջանցիների, և՛ հայերի, և՛ լեհերի, բոլորի ճակատագրի նկատմամբ, բացի իրենցից: Նույնիսկ չնայած Ֆրանսիայի հայամետ դիրքորոշմանը, այնտեղ հայկական լոբբիի շահերը սպասարկում են ոչ թե հայերի հանդեպ մեծ սիրուց դրդված, այլ հանուն իրենց ինչ-որ նպատակների։ Սա մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ Հայաստանը չի հարուցում իր նկատմամբ մեծ տերությունների հարգանքը։ Դրանով հանդերձ առանց որևէ կողմնակալության կարող եմ ասել, որ Ադրբեջանը հարուցում է։ Նշեմ, որ ես չեմ կրում ադրբեջանամետ ուղղությամբ ինչ-որ գաղափարական համոզմունքներ, բոլորովին ոչ։ Ավելի շուտ, ես բխում եմ իմ անձնական դիտարկումներից, որոնք ամեն անգամ քաղել եմ ձեր երկիր կատարած իմ այցելությունների ժամանակ։

    Ամերիկացիների համար կարևոր է ունենալ ուժեղ դիրքեր Հարավային Կովկասում, կամ գոնե ձգտել, որպեսզի նմա հնարավորություններով չօգտվեն Չինաստանը, Ռուսաստանը և Թուրքիան։ Այն, որ վերջինս փաստորեն արդեն վերածվել է տարածաշրջանային առաջնորդի, նույնպես առաջացնում է Վաշինգտոնի անհանգստությունը, որտեղ համարում են, որ բոլոր գլոբալ հարցերը պետք է լուծվեն հատկապես Նահանգների կողմից։ Համապատասխանաբար, այն երկրները, որոնք ունակ են ինքնուրույն որոշակի որոշումներ կայացնել, ինքնաբերաբար վերածվում են ԱՄՆ-ի համար անցանկալիների։ Անձամբ ես, որպես լեհ, դրական եմ գնահատում աշխարհում Թուրքիայի և Ադրբեջանի դիրքերի ամրապնդումը, քանի որ դա համընկնում է Լեհաստանի շահերի հետ։ Բայց ես նույն կարծիքին չեմ, երբ խոսքը վերաբերում է Ռուսաստանին, որի շահերը տրամագծորեն հակառակ են Լեհաստանի շահերին։ Դրա հետ միասին, ԱՄՆ-ի տեսանկյունից, ցանկացած ինքնիշխան երկիր՝ դա նորմայից շեղում է։ Ասենք, պետքարտուղար Բլինկենի տեսանկյունից, նախքան որևէ կարևոր որոշում կայացնելը, և՛ Էրդողանը, և՛ Ալիևը պետք է տեղեկացնեն Նահանգներին, նրանցից թույլտվություն խնդրեն։ Սա զուտ ամերիկյան մտածելակերպ է, այնպես որ կոնկրետ դեպքում այս խնդիրը պետք է դիտարկել ավելի լայն մասշտաբով, այլ ոչ թե Վաշինգտոնի հայանպաստ շահերի տեսանկյունից։

    - Այնուամենայնիվ, Վաշինգտոնի համար սկզբունքորեն կարևոր է, որպեսզի Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղ պայմանագիրը ստորագրվի հատկապես ամերիկյան բանակցային հարթակում։ Չէ որ այդպե՞ս է։

    - Բնականաբար։ Նրանց համար կարևոր չէ, թե ում է պատկանում այս կամ այն տարածքը, նրանց համար կարևոր չէ, թե ով որտեղ է ապրում և ինչ է վերահսկում։ Նրանց համար կարեւոր է, որպեսզի այդ ամենը տեղի ունենա իրենց վերահսկողության ներքո։

    - Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ն է Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղ պայմանագրի կնքման հավանականությունը և ի՞նչ ժամկետներում։

    - Հայաստանի համար Ադրբեջանի հետ խաղաղ պայմանագրի կնքումը՝ իր պետականությունը պահպանելու վերջին շանսն է։ Բայց առայժմ մենք միայն տեսնում ենք, թե ինչպես է Երեւանը ամեն կերպ տորպեդահարում այդ հարցը։ Հայաստանը ընդհանրապես ռիսկ է անում անհետանալ աշխարհի քաղաքական քարտեզից, քանի որ չի կարողանում նորմալ հարաբերություններ կառուցել իր հարևանների հետ և, ընդհանրապես, իրեն պահում է հոգեհիվանդ երկրի նման։ Ի՞նչ լավ բան է արել Հայաստանը վերջին երեսուն տարիների ընթացքում։ Ոչինչ։ Ես եղել եմ Հայաստանում և իմ աչքով եմ տեսել, թե ինչպիսի ընկճված վիճակում է ապրում երկրի հասարակ բնակչությունը։ Հասարակությունը չարացած է և անընդհատ գտնվում է իր դժբախտությունների մեղավորի փնտրման մեջ։ Եթե լսենք հայերին, ուրեմն դրանում մեղավոր են ամերիկացիները, թուրքերը, ռուսները, բոլորը, բացի իրենցից։

    - Կցանկանայի լսել ձեր կարծիքը Հարավային Կովկասում ԵՄ-ի քաղաքականության առնչությամբ։ Դուք չէ որ չե՞ք պնդի, որ Եվրոպան չի խրախուսում հայկական «ուզումները»։

    - Հարավային Կովկասում ԵՄ-ի քաղաքականությունը իմ մոտ ափսոսանք է առաջացնում, քանի որ ես նույնպես ապրում եմ Եվրամիությունում և հետևում եմ, թե ինչպես է այս կազմակերպությունը (որը իրականում պետք է դառնար որոշակի որակի ցուցանիշ) կոնցեպտուալ ցած է սահում։ Թե ինչի է փորձում հասնել ԵՄ-ն, ում շահերն է նա պաշտպանում, ինչումն է նրա ինքությունը՝ միանգամայն պարզ չէ։ Նման քաղաքական քաոսի պայմաններում մենք գործ ունենք ինստիտուցիոնալ կամայականության հետ։ ԵՄ-ի տարբեր կառույցները գործում են անջատ և փաստորեն դրանցից յուրաքանչյուրը գործում է յուրովի՝ առաջ մղելով իր կոռուպցիոն բաղադրիչով շահերը, կայացնելով այնպիսի անհեթեթ որոշումներ, ինչպիսին է Հայաստան դիտորդական առաքելություն ուղարկելը։ Թե դա ինչպես է կապված Եվրամիության շահերի հետ և ինչպես է դա ձևավորում նրա հարաբերությունները արտաքին գործընկերների հետ՝ հասկանալի չէ: Շատ ափսոս, որ Եվրամիությունը վերածվում է մի տեսակ շուկայի, որտեղ թեթևսոլիկություն են անում լոբբիստները, ինչը վկայում է այդ, երբեմնի խոստումնալից կառույցի բարոյական քայքայման մասին:

    - Որքան էլ զավեշտալի հնչի, բայց Հայաստանում հասունանում է ԵՄ-ին անդամակցելու գաղափարը։ Ի՞նչ եք կարծում, արդյո՞ք Երևանը ունի ԵՄ-ի անդամ դառնալու շանսեր։

    - Տեխնիկական և իրավական տեսակետից Հայաստանը մի երկիր է, որը աջակցում է անջատողականությանը։ Իսկ սա անհամատեղելի է եվրոպական արժեքների հետ։ Հետևաբար ես կարծում եմ, որ այդ երկիրը ԵՄ-ի անդամ դառնալու ոչ մի հեռանկար չունի, որքան էլ այդ մասին երազեն Երեւանում։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 103

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

«Ադրբեջանի և Թուրքիայի միությունը կկործանի Մակրոնի խաղը Կովկասում» Խասը և Այթմատովը՝ Caliber.Az-կայքում

04 Մարտի 2024 - 18:14

Պրոֆեսոր Խաչիկյանի երևակայությունները Օզերն ու Մաիսայան՝ Caliber.Az-կայքում

29 Փետրվարի 2024 - 15:32

Ֆարհադ Մամեդով VS Սարգիս Ասատրյան Թեժ բանավեճ Caliber.Az-ի եթերում

28 Փետրվարի 2024 - 09:27

«Հաղթում են ոչ թե զենքերը, այլ մարդիկ, իսկ հայերը դրա հետ կապված խնդիրներ ունեն» Յուրի Բոչարովը՝ Caliber.Az-կայքում

27 Փետրվարի 2024 - 10:43

Երրորդ ուժերը խաղի մեջ են. Հարավային Կովկասի շեմին նոր պատերա՞զմ Քերիմ Հասի կանխատեսումները

22 Փետրվարի 2024 - 18:26

Ադրբեջանը տրանսպորտային ենթակառուցվածք է ստեղծում. Բեռնափոխադրումները կավելանան Մուրադ Աբիևը զրուցում է Ռաուֆ Աղամիրզոևի հետ

21 Փետրվարի 2024 - 14:24
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Փորձագետ Մարտիրոսյան. Եվրոպացիները Հայաստանի համար մեռնելու մտադրություն չունեն

    04 Մարտի 2024 - 18:50

    «Ադրբեջանի և Թուրքիայի միությունը կկործանի Մակրոնի խաղը Կովկասում»

    Խասը և Այթմատովը՝ Caliber.Az-կայքում

    04 Մարտի 2024 - 18:14

    Ալիևը Շարիֆին. Մենք երախտապարտ ենք Պակիստանին մշտական աջակցության համար

    04 Մարտի 2024 - 18:10

    ANAMA-ն շաբաթական զեկույց է ներկայացրել

    04 Մարտի 2024 - 17:18

    Մակրոնի ռազմական պլանները. պատվամոլություն առանց ամունիցիայի

    Սերգեյ Բոգդանի վերլուծությունը

    04 Մարտի 2024 - 16:54

    Օսման Մեսթեն. ԹուրքՊԱ-ն կշարունակի աջակցել Ադրբեջանին

    04 Մարտի 2024 - 15:50

    Ադրբեջանական բանակում կրթական միջոցառումները շարունակվում են

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:41

    Տասնյակ միլիարդներ. Ջաբբարովը՝ տարածաշրջաններում արտադրության ծավալների արժեքի մասին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:34

    Ալիևը Ժելյազկովին պատմել է ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի դեմ ուղղված կողմնակալ և կեղտոտ արշավի մասին

    04 Մարտի 2024 - 14:50

    Խանքենդին շարունակում է մաքրվել հայկական սպառազինությունից

    ԹՎԵՐ

    04 Մարտի 2024 - 14:19

    Լոնդոնը կաջակցի Բաքվին կիբերանվտանգության հարցում

    Օլդի հայտարարությունը

    04 Մարտի 2024 - 13:44

    Հայաստանի շուրջ օղակը սեղմվում է. Սուրեն Սուրենյանց

    04 Մարտի 2024 - 12:58

    Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարը հանդիպել է ալժիրցի իր գործընկերոջ հետ

    04 Մարտի 2024 - 12:19

    ՀԿԹՀ նախագահ. Մենք ուզում ենք Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները բարձրացնել ավելի բարձր մակարդակի

    04 Մարտի 2024 - 11:42

    Թուրքիայում հայտարարել են Հայաստանի հետ սահմանի բացման հարցում Ադրբեջանի հետ քայլերի համակարգման մասին

    04 Մարտի 2024 - 11:17

    Օմբուդսմենը դիմել է համաշխարհային հանրությանը Աղդամում ականի պայթյունի կապակցությամբ

    04 Մարտի 2024 - 11:00

    Ադրբեջանի երկու գյուղերում առաջին անգամ էլեկտրահաղորդման գծեր կանցկացվեն

    04 Մարտի 2024 - 10:52

    Բուլղարիայի խորհրդարանի նախագահը ժամանել է Ադրբեջան

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 10:20

    Էլչին Ամիրբեկով. Զանգեզուրի միջանցքը կարող է դառնալ Երևանի և Բաքվի միջև վստահության ամրապնդման կարևոր միջոց

    04 Մարտի 2024 - 09:58

    ԱԳՆ. Հայաստանի կողմից տեղադրված ականները շարունակում են մնալ որպես լուրջ խնդիր

    04 Մարտի 2024 - 09:51

    Աղդամում ականի վրա պայթած տղամարդու վիճակը ծանր է

    04 Մարտի 2024 - 09:40

    Բայրամով. Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիրը պետք է մշտական լինի

    04 Մարտի 2024 - 09:18

    Աղդամում տեղի 29-ամյա բնակիչը պայթել է ականի վրա

    04 Մարտի 2024 - 09:06

    Վերջին սադրանքները հակասում են Երևանի խաղաղ հռետորաբանությանը

    Բայրամովը՝ ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարին

    02 Մարտի 2024 - 14:47

    Քաղաքագետ Քոչարյան. Պետք է հասկանանք՝ Հայաստանը առաջին ճաշատեսակ է, երկրորդ, թե աղանդեր

    02 Մարտի 2024 - 13:08

    Գլխաշոր պարոն Մակրոնի համար

    Քամուն հակառակ թքելու հետևանքները

    02 Մարտի 2024 - 12:31

    Ջաբրայիլում կոշիկի արտադրության ձեռնարկություն կստեղծվի

    02 Մարտի 2024 - 12:19

    Քաղաքագետ Սուրենյանց. ԵՄ-ին Հայաստանը պետք չէ, գլխավորը Ռուսաստանին ու Իրանին դուրս մղելն է

    02 Մարտի 2024 - 11:54

    Բունդեսթագի պատգամավոր. Գերմանիան աջակցում է Ադրբեջանին՝ տարածքային ամբողջականության և խաղաղության հարցերում

    02 Մարտի 2024 - 11:27

    Ջեյհուն Բայրամովը Տոյվո Կլաարին հայտնել է Բաքվի դիրքորոշումը խաղաղ գործընթացի վերաբերյալ

    02 Մարտի 2024 - 11:00

    Ավարտվել է Ալբանիայի վարչապետի աշխատանքային այցը Ադրբեջան

    02 Մարտի 2024 - 10:55

    Բայրամովը Անթալիայում իր սլովակ գործընկերոջ հետ քննարկել է համագործակցության հեռանկարները

    02 Մարտի 2024 - 10:32

    Էրդողան. Թուրքիան պատրաստվում է նորմալացնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ

    Ադրբեջանի հետ համաձայնեցմամբ

    02 Մարտի 2024 - 10:19

    Երեւանն ու Փարիզը պատերազմ են տենչում

    Նախապատրաստումը տեսանելի է անզեն աչքով

    02 Մարտի 2024 - 09:50

    Հունաստանի վարչապետը շնորհավորել է Իլհամ Ալիևին

    02 Մարտի 2024 - 09:46

    205 հեկտար ազատագրված տարածքներ ականազերծվել է

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    02 Մարտի 2024 - 09:09

    Սերդար Քըլըչ. Տարածաշրջանում խաղաղության հասնելու համար անհրաժեշտ է մի կողմ դնել տարաձայնությունները

    01 Մարտի 2024 - 20:30

    Հիքմեթ Հաջիև. Տարածաշրջանում խաղաղությունը ընկած է Բաքվի և Երևանի միջև

    01 Մարտի 2024 - 18:19

    Կլաար. Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորումը կապահովի տարածաշրջանի բարգավաճումը

    01 Մարտի 2024 - 17:56

    Հիքմեթ Հաջիև. Բաքուն Երևանից տարածքային պահանջների վերաբերյալ որոշում է սպասում

    01 Մարտի 2024 - 17:55

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ