Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխություն. անխուսափելի քայլ ապագայի ճանապարհին
    Մեկնաբանում են Բոնդարենկոն և Ջակիշևը

    Հարցազրույց  19 Փետրվարի 2024 - 18:53

    Samir Ibrahimov

    «Ուղղակի կամ անուղղակի ճնշման տակ երկրի սահմանադրության փոփոխությունը վտանգի տակ կդնի երկրի ինքնիշխանությանը»,- «EADaily»-ի հետ զրույցում այսպիսի կարծիք է հայտնել՝ «Հայաստանի հեղափոխության պահապաններ» հասարակական կազմակերպության ղեկավար Հայկ Ստեփանյանը, մեկնաբանելով՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը այն մասին, որ կառավարությունը երկրի համար նոր սահմանադրություն է նախապատրաստում:

    «Բանը նրանում է, որ ներկայիս սահմանադրությունը հիմնված է 1990 թվականի Հայաստանի անկախության հռչակագրի վրա և նրանում դրված են այդ Հռչակագրի հիմնարար դրույթները։ Հիմա Հայաստանի իշխանությունը Ադրբեջանի ճնշման տակ որոշել է փոխել՝ առաջին հերթին, հենց այդ հիմնարար հոդվածները»,- ասում է Ստեփանյանը։

    Նրա խոսքով, սահմանադրության ամբողջական փոփոխությունը կյանքի կոչել համար, «կառավարությունը մտադիր է հայտարարել 3-րդ անկախ Հանրապետության լուծարման մասին և հայտարարել Չորրորդ հանրապետության ստեղծման մասին»։

    «Այսպիսով, սահմանադրության ամբողջական փոփոխության մասին հանրաքվեն Հայաստանի անկախության հռչակագիրը կդարձնի անվավեր, քանի որ նոր հիմնարար փաստաթուղթում կբացակայեն սույն Հռչակագրի դրույթները: Երկիրը չի ունենա ինքնիշխանության հիմք։ Հռչակագիրը և սահմանադրությունը կհակասեն և կբացառեն միմյանց, այո և ինքնին Հռչակագիրը կկորցնի իր իմաստը։ Սահմանադրությունը չի կարող հիմնված լինել առանձին կառավարությունների քմահաճույքի վրա և չի կարող լինել րոպեական խնդիրներ լուծելու գործիք, էլ չասած արդեն այն մասին, որ նոր սահմանադրությունը գրվում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ահռելի ճնշման ներքո»,- մտահոգվել է «Հայաստանի հեղափոխության պահապանների» ղեկավարը։

    Նա, ճիշտ է, մոռացել է նշել, որ այդ նույն Անկախության հռչակագիրում պարունակվում է «Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին միավորելու» մասին դրույթ, և Բաքուն նշում է դրա անընդունելիությունը, քանի որ տարօրինակ կլիներ խաղաղ պայմանագիր կնքել մի պետության հետ, որը շարունակում է իր Սահմանադրության մեջ տարածքային պահանջներ հռչակագրել քո դեմ։

    Ակնհայտ է, որ այս առումով սահմանադրության մեջ անհրաժեշտ փոփոխություններ կատարելու համար վարչապետը պետք է նախաձեռնի համապատասխան հանրաքվե։ Բայց բանը նրանում է, որ Փաշինյանն էլ առայժմ միայն երբեմն բառերով է անդրադառնում այս թեմային, սակայն չգիտես ինչու չի համարձակվում դիմել այդ քայլին։ Հետաքրքիր է, ինչու՞։ Արդյո՞ք այնպես չի ստացվի, որ (ի ուրախություն Հայկ Ստեփանյանի) գործը էլ ավել երկար ձգձգվի։ Հայաստանի ներկայիս ղեկավարությունը արդյո՞ք չպետք է գործադրի հնարավոր բոլոր ջանքերը, որպեսզի հասնել այս սահմանադրական փոփոխություններին։

    Caliber.Az-ի խմբագրության խնդրանքով տեղի ունեցածի գնահատումը հանձն են առել օտարերկրյա փորձագետները։

    «Ուկրաինայի քաղաքականություն» հիմնադրամի ղեկավար, վերլուծաբան և պատմաբան Կոնստանտին Բոնդարենկոն նշում է, որ սահմանադրական գործընթացը՝ ցանկացած երկրում ամենաբարդ գործընթացներից մեկն է։

    «Բայց որոշ պետությունները ապրում են արտաքին ճնշման ներքո ընդունված սահմանադրություններով, օրինակ՝ Գերմանիան, Ավստրիան, Ճապոնիան։ Գերմանացիները կարող են երկար քննարկել, թե Գերմանիայի համար որքան անբարենպաստ են 1949 թվականի սահմանադրության այս կամ այն հոդվածները, բայց դրանով հանդերձ նրանք խստորեն իրականացնում են դա արդեն 75 տարի։ Դրա համար էլ և գոյություն ունի հանրաքվեն, որպեսզի ստանալ պատասխան. ժողովուրդը ուզո՞ւմ է պատերազմի շարունակությունը, թե՞ ժողովուրդը հաշտվել է այն իրավիճահի հետ, որը ստեղծվել է պարտության արդյունքում»,- հիշեցնում է պատմաբանը։

    Նրա խոսքով, առանց նոր սահմանադրության ընդունման՝ Հայաստանի համար անհնար է խաղաղ պայմանագիր Ադրբեջանի հետ։

    «Բայց սահմանադրության ընդունումը ապաակտուալացնում է ռևանշիստական կարգախոսներով հանդես եկող մի ամբողջ շարք քաղաքական գործիչներին։ Ամեն դեպքում, վերջին խոսքը պետք է ասի Հայաստանի ժողովուրդը։ Եվ որքան Նիկոլ Փաշինյանը ձգձգի հանրաքվեի կազմակերպման գործընթացը, այնքան ավելի անորոշ կդառնա իրավիճակը երկրի ներսում (ինչը վերաբերում է և՛ իր ճակատագրին, և՛ իր իշխանությանը)»,- համարում է Բոնդարենկոն։

    Ինչպես նշել է ղրղըզ քաղաքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ասկար Ջաքիշևը, նրան թվում է, որ Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանի՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղ պայմանագրի ստորագրման խոչընդոտը վերացնելու համար՝ հանրապետության սահմանադրությունից Ղարաբաղին վերաբերող դրույթը բացառելու անհրաժեշտության մասին հայտարարություն կա և շարժում ճիշտ ուղղությամբ՝ թեև Հայաստանի ժողովրդի հասարակական գիտակցության մեջ դա կարող է ընկալվել որպես կապիտուլյացիոն քաղաքականություն, և նույնիսկ որպես պետական շահերի դավաճանություն։ .

    «Իմ կարծիքով, պետք է ըստ արժանավույն մատուցել Փաշինյանի քաղաքական կամքին, որը հրաժարական չտվեց վարչապետի պաշտոնից՝ թողնելով մյուսներին լուծել այս ճգնաժամը, այլ իր վրա վերցրեց խաղաղության պայմանագիր ստորագրելու պատասխանատվությունը։ Անշուշտ, Փաշինյանի հայտարարած ճանապարհային քարտեզի իրականացումը՝ հասարակական և քաղաքական վերնախավի աջակցության, վերջին երեք տասնամյակների ընթացքում ձևավորված տեսակետները վերափոխելու նրանց պատրաստակամության կարիքը ունի։ Այնուամենայնիվ, խաղաղ պայմանագրի ստորագրմանն ուղղված շարժումը կշարունակվի, քանի որ Հայաստանի ներկայիս սոցիալ-տնտեսական վիճակը թախանձագին պահանջում է երեսնամյա տնտեսական շրջափակումից ելք։ Այստեղ տեղին է մեջբերել Տեր-Պետրոսյանի խոսքերը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, երբ նա ափսոսում էր Հայաստանի աշխարհագրական փակուղուց։ Այս փակուղին հատկապես Հայաստանում զգացվել է՝ երեսունամյա տնտեսական լճացումը պայմանավորած ղարաբաղյան հակամարտության հետ կապված»,- ասել է պրոֆեսորը։

    Նրան թվում է, որ Հայաստանի հասարակական գիտակցության մեջ ձևավորվում է միտում՝ մերձավոր հարևանի նկատմամբ «ոչ խաղաղություն, ոչ պատերազմ» շիզոֆրենիկ իրավիճակի պատճառով միջազգային քաղաքականության մեջ մեծ պրագմատիզմի օգտին։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 89

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Արևմուտքը՝ կապված Հայաստանի հետ և կապի մեջ Իրանի հետ Իրադարձությունների ակնարկ Ֆարհադ Մամեդովի հետ

10 Ապրիլի 2024 - 10:42

«Երևանը դես ու դեն է ընկնում…» Կոլտաշևը, Միտրախովիչը և Սիտնիկովը՝ Caliber.Az-կայքում

12 Ապրիլի 2024 - 11:28

«Բաքուն ունի Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու բոլոր լծակները» Թոռնիկե Շարաշենիձեն՝ Caliber.Az-կայքում

08 Ապրիլի 2024 - 17:58

Դավադրաբանության նրբերանգները և Բաքվի ֆիլիգրան խաղը Ռիզվան Հուսեյնովը կիսվում է իր կարծիքով

06 Ապրիլի 2024 - 10:55

Պատասխան սադրանքին. Բաքուն կանցնի Հայաստանի վրայով Ռուբաևն ու Սավինը՝ Caliber.Az-կայքում

05 Ապրիլի 2024 - 21:20

«ԵՄ-ն ու ԱՄՆ-ը Հայաստանին հրահրում են տարածաշրջանում նոր հակամարտության» Չորս փորձագիտական եզրակացություն՝ Caliber.Az-կայքում

03 Ապրիլի 2024 - 14:48
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Հայաստանի ԱԱԾ-ը՝ հայ սահմանապահներին մեղադրել է սահմանին փոխհրաձգության մեջ

    12 Ապրիլի 2024 - 14:11

    Տիեզերագնացության օր հայկական ձևով

    «Հին աշխարհի հիստերիկները»

    12 Ապրիլի 2024 - 14:02

    Սադրանք սահմանին. ծանոթ ձեռագիր

    Մեր կողմից չի հորինվել, և մենք չենք կարող չեղարկել

    12 Ապրիլի 2024 - 13:07

    Ղարաբաղում հայտնաբերվել են հայկական զինամթերքի հերթական պահեստներ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    12 Ապրիլի 2024 - 13:03

    ԱԶԲ-ն թարմացրել է Ադրբեջանի տնտեսության աճի կանխատեսումները

    12 Ապրիլի 2024 - 12:36

    Շարունակվում է Խանքենդիի մաքրումը հայկական զենքից

    ԹՎԵՐ

    12 Ապրիլի 2024 - 12:25

    Քաղաքագետ Բադալյան. Արևմուտքն ասում է Հայաստանին, որ նրան ոչ մի կերպ չի օգնի Ադրբեջանի դեմ

    12 Ապրիլի 2024 - 12:24

    Ալբանիայի պետական ​​հեռուստատեսությունը ցուցադրել է՝ «Քրիստոնեական ժառանգությունն Ադրբեջանում» վավերագրական ֆիլմը

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    12 Ապրիլի 2024 - 12:11

    «Երևանը դես ու դեն է ընկնում…»

    Կոլտաշևը, Միտրախովիչը և Սիտնիկովը՝ Caliber.Az-կայքում

    12 Ապրիլի 2024 - 11:28

    ՊՆ. Զինծառայողների ժամանցը կազմակերպված է բարձր մակարդակով

    12 Ապրիլի 2024 - 11:23

    Ադրբեջանը կավելացնի գազի տարեկան արտահանման ծավալը Եվրոպա

    12 Ապրիլի 2024 - 11:22

    Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը պատասխանել է Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանին

    12 Ապրիլի 2024 - 11:14

    Ջեյհուն Բայրամովը այցով մեկնել է Բելառուս

    12 Ապրիլի 2024 - 11:14

    Յաշար Գյուլեր. Թուրքիան Ադրբեջանին կողքին է՝ տարածաշրջանում կայունությունը պահպանելու համար

    12 Ապրիլի 2024 - 10:46

    Նախկին պատգամավոր Խաչատրյան. Փաշինյանը կորցրել է Արևմուտքի աջակցությունը

    12 Ապրիլի 2024 - 10:14

    Տոյվո Կլաար. Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունները կարգավորելու համար շատ ժամանակ չի պահանջվի

    12 Ապրիլի 2024 - 09:18

    Նոր և հին խաչակրաց արշավանքներ. նմանություններ և տարբերություններ

    «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

    11 Ապրիլի 2024 - 13:02

    Մոսկվան պատրաստ է աջակցել կողմերին հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատման հարցում. Զախարովա

    11 Ապրիլի 2024 - 12:43

    Գերմանիայի դեսպանը տեղեկացվել է հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման մասին

    11 Ապրիլի 2024 - 12:16

    Ադրբեջանում զինծառայողի վիրավորման դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել

    11 Ապրիլի 2024 - 10:35

    Հայկական սադրանք. ադրբեջանցի սահմանապահ է վիրավորվել

    11 Ապրիլի 2024 - 10:14

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն գրառում է արել Ռամազանի տոնի կապակցությամբ

    10 Ապրիլի 2024 - 11:31

    Արևմուտքը՝ կապված Հայաստանի հետ և կապի մեջ Իրանի հետ

    Իրադարձությունների ակնարկ Ֆարհադ Մամեդովի հետ

    10 Ապրիլի 2024 - 10:42

    Ադրբեջանի ՊՆ-ն սահմանափակել է հանդիպումները նորակոչիկների և նրանց ընտանիքի անդամների միջև

    10 Ապրիլի 2024 - 10:41

    Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը քննարկել են տնտեսական կապերի ընդլայնման հարցեր

    10 Ապրիլի 2024 - 10:21

    Շարիֆը զանգահարել է Ալիևին

    10 Ապրիլի 2024 - 10:08

    Նախչըվանը՝ հայերի գնդակոծության տակ

    10 Ապրիլի 2024 - 09:54

    Ռուսաստանի դեսպանատունը շնորհավորել է ադրբեջանական ժողովրդին Ռամազանի տոնի առթիվ

    10 Ապրիլի 2024 - 09:49

    Շնորհավոր Ռամազանի տոնը

    10 Ապրիլի 2024 - 00:10

    Փաշինյանի աշխատակազմ. Կաթողիկոսը մոլորեցնում է ժողովրդին

    09 Ապրիլի 2024 - 18:35

    Ալիևը մասնակցել է՝ Բեյուք Փիրյալի-Քիչիկ Փիրյալի-Խըրխաթալա-Ջըղաթելլի-Համզալի ավտոճանապարհի բացմանը

    09 Ապրիլի 2024 - 18:09

    Հայաստան կայցելեն ֆրանսիական 30 ընկերությունների ներկայացուցիչներ

    09 Ապրիլի 2024 - 18:05

    Հայաստանի սադրանքները կարող են հակառակ արդյունք տալ

    Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

    09 Ապրիլի 2024 - 17:48

    Բաքուն Աստանայի հետ քննարկել է COP29-ի նախապատրաստական ​​աշխատանքները

    09 Ապրիլի 2024 - 17:47

    Ժապարովն ընդունել է Բայրամովին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    09 Ապրիլի 2024 - 17:41

    Իլհամ Ալիևը մասնակցել է Գյանջայի սպորտի պալատի բացմանը

    09 Ապրիլի 2024 - 17:11

    Էրդողանը զանգահարել է Ալիևին

    09 Ապրիլի 2024 - 17:02

    Թաքնված կրակոցներ

    Բաքուն ամեն ինչ տեսնում է

    09 Ապրիլի 2024 - 16:50

    «Հրապարակ». Արևմուտքի պահանջով Փաշինյանը բանակում զտումներ է սկսելու

    09 Ապրիլի 2024 - 16:48

    Ուղղաթիռները երկնքում. ադրբեջանցի օդաչուները կատարելագործում են հմտությունները

    09 Ապրիլի 2024 - 16:43

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ