«Եթե Մոսկվայի հռչակագրում կա Իլհամ Ալիևի ստորագրությունը, նշանակում է այնտեղ թուրքական շահերը պաշտպանված են»
    Մեհմեդ Փերենչեքը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

    Հարցազրույց  24 Փետրվարի 2022 - 16:57

    Հուսեյն Սաֆարով
    Caliber.Az

    44-օրյա պատերազմում Ադրբեջանի հաղթանակը՝ ադրբեջանական ժողվորդի, բանակի և երկրնի նախագահի ծառայությունն է, բայց նրանում շատ կարևոր դեր է խաղացել Անկարա-Մոսկվա առանցքը։

    Այդ մասին Caliber.Az-ին ասել է՝ հայտնի թուրք պատմաբան, քաղաքագետ Մեհմեդ Փեարենչեքը, մեկնաբանելով՝ Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև Դաշնակցության մասին հռչակագիրը։

    «Ադրբեջանի և Թուրքիայի հարաբերությունների մասին բոլորին հայտնի է։ Այդ մասին նույնիսկ չարժե խոսալ։ Ինչպես իր ժամանակին ճիշտ նկատել է Հեյդար Ալիևը. «Մեկ ազգ-երկու պետություն»։ Եվ Շուշայի հռչակագիրը մեկ անգամ ևս հաստատում է այդ փաստը։ Բայց փետրվարի 22-ին Մոսկվայում ստորագրված Դաշնակցական փոխներգործակցության մասին հռչակագիրը չի հակասում Շուշայի հռչակագրին՝ ընդհակառակը, դրանք լրացնում են միմյանց։ Որովհետև այդ հռչակագրերը հետապնդում են մեկ նպատակ՝ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում խաղաղություն, բարգավաճում և կայունություն։

    Բանը նրանում է, որ Թուրքիան և Ռուսաստանը հակառակորդներ չեն, նրանք ռազմավարական գործընկերներ են։ Ուստի Մոսկվայի հռչակագիրը Թուրքիայի կողմից կարող է գնահատվել միայն դրականորեն։ Ընդ որում, հարկ է ընդգծել, որ Թուրքիան Ռուսաստանի հետ համագործակցում է Աստանայի գործընթացով, նրանք գործընկերներ են «3+3» ձևաչափում և համաձայնեցված աշխատում են ղարաբաղյան հարցի կարգավորման ուղղությամբ։ Հետևաբար Ադրբեջանի և Ռուսաստանի ղեկավարների կողմից երեկ ստորագրված փաստաթուղթը չի կարող հակասել Թուրքիայի շահերին։

    Ընդ որում, եթե Ադրբեջանի ստորագրությունն ինչ-որ տեղ կա, Անկարան վստահ է, որ այս փաստաթղթում հաշվի են առնված թուրքական շահերը։ Նույնը կարելի է ասել Ադրբեջանի մասին՝ որտեղ Թուրքիայի ստորագրությունն է, այնտեղ առկա են նաև Ադրբեջանի շահերը։ Այլ կերպ ասած՝ Թուրքիան ներկայացնում է Ադրբեջանը, իսկ Ադրբեջանը՝ Թուրքիան։ Իսկ եթե Մոսկվայի հռչակագրում կա Իլհամ Ալիևի ստորագրությունը, ապա այնտեղ պաշտպանված են թուրքական շահերը։ Սա կասկածից վեր է»,- նշել է թուրք քաղաքագետը։

    Փերենչեքը ընդգծել է նաև տարածաշրջանային ինտեգրման կարևորությունը, որը ծառայում է տարածաշրջանային զարգացմանը և խաղաղ կյանքին։

    «Ղարաբաղի ազատագրումից հետո Արևմուտքը զրկվեց ազդեցության գործիքներից, որոնց օգնությամբ նա միջամտում էր տարածաշրջանի գործերին։ Տարածաշրջանում խաղաղությունը և կայունությունը խոչընդոտում են արտաքին ուժերի միջամտությանը, իսկ Մոսկվայի հռչակագիրը այնուամենայնիվ ծառայում է խաղաղությանը և կայունությանը։ Արտաքին ուժերին հարկավոր են պատերազմներ, հակամարտություններ, իսկ այն, ինչ ծառայում է տարածաշրջանում ինտեգրմանը՝ Թուրքիային միայն ուրախացնում է»,- ասել է մեր զրուցակիցը։

    Այնուհետև Փերինչեքը հիշեցրել է, որ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև պատերազմներում երկու երկրներից ոչ մեկը երբեք հաղթող չի եղել։ Թուրքիայի և Ռուսաստանի միջև հակասություններում միշտ միակ հաղթողներ են եղել Արևմտյան ուժերը։

    «Տարածաշրջանում Արևմուտքի պլանները միշտ կառուցել են ռուս-թուրքական հարաբերությունների անընդհատ սադրանքների վրա։ Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև պատերազմները, հակամարտությունները, մրցակցությունը միշտ աջակցվել են երրորդ ուժերի կողմից, որոնք երկու նպատակ են հետապնդել. նախ արտաքուստ բորբոքված հակամարտությունները ոչ մի փոքրագույն շանսեր չէին թուղնում Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև դաշնացության համար, իսկ երկրորդը՝ մշտական հակամարտությունները թույլացնում էին Ռուսաստանին և Թուրքիային, զրկել էին տնտեսական ուժերից։ Այն ժամանակ, երբ երկու երկները իրենց ուժերը, միջոցները և ուշադրությունը կենտրոնացնում էին միայն միմյանց հետ պայքարում, երրորդ ուժերը իրագործում էին տարածաշրջանում իրենց պլանները։ Եվ, եթե երկու տերությունները մտնեին դաշնակցական հարաբերությունների մեջ, ապա այն անհնարին կդարձներ երրորդ ուժերի միջամտությունը։ Հետևաբար Հայաստանում և Արևմուտքում ռևանշիստները գրում են, որ Թուրքիան և Ռուսաստանը հանդիսանում են հակառակորդներ։ Սակայն այդ երկու երկրների օբյեկտիվ շահերը շատ բանում համընկնում են, իսկ Ադրբեջանը նրանում շատ կարևոր դեր է խաղում։ Այլ կերպ ասած, այսօրվա դրությամբ գոյություն ունեն Անկարա-Մոսկվա, Անկարա-Բաքու, Բաքու-Մոսկվա առանցքներ։ Եվ այստեղ Ադրբեջանը ստեղծում է Անկարա-Բաքու-Մոսկվա եռանկյունը, որը ունի մի նպատակ։ Ուստի Շուշայի և Մոսկվայի հռչակագրերը լրացնում են միմյանց և դա ձեռնատու է տարածաշրջանի բոլոր երկրներին»,- եզրափակել է Փերենչեքը։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 255




Կարդացեք նաև

«Հայաստանին խորհուրդ է տրվում Ֆրանսիայի հետ սիրախաղի փոխարեն ավելի արագ պայմանավորվել Ադրբեջանի հետ» Փորձագիտական կարծիքները՝ Caliber.Az կայքում

05 Դեկտեմբերի 2022 - 10:49

«ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն ուզում են խաղաղություն Բաքվի և Երևանի միջև, բայց դա չի ցանկանում Ռուսաստանը» Փոլ Գոբլը պատասխանում է Caliber.Az-ին

01 Դեկտեմբերի 2022 - 17:28

«Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիրը Հայաստանի օգտին է» Պավել Դանիլինը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

21 Նոյեմբերի 2022 - 11:10

«Փաշինյանին կստիպեն ստորագրել խաղաղության պայմանագիր Բաքվի հետ» Ալեքսանդր Խրամչիխինը պատասխանել է Caliber.Az-ին

15 Նոյեմբերի 2022 - 15:59

«Բաքվի հետ Փարիզի դիմակայությունը լավ է ներգծվում ֆրանկո-թուրքական հակամարտության մեջ» Իգոր Իգնատչենկոն՝ Caliber.Az-ում

14 Նոյեմբերի 2022 - 19:33

Նախագահ, Գերագույն գլխավոր հրամանատար, դիվանագետ, ռազմավար Օտարերկրյա փորձագետները՝ Հաղթանակում Իլհամ Ալիևի դերի մասին

09 Նոյեմբերի 2022 - 17:39
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    Ջահիտ Բաղչի. Թուրքիան և Ադրբեջանը հավերժ եղբայրներ են լինելու

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 18:08

    Էրդողան. Ադրբեջանա-թուրքական զորավարժությունները նաև ցույց տվեցին, որ ոչ ոք չի կարող բաժանել մեզ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 17:52

    Հայաստանը ստացել է Ադրբեջանի առաջարկները խաղաղության պայմանագրի վերաբերյալ

    Պատգամավորի հայտարարությունը

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 17:38

    Լեյլա Աբդուլլաևան ստիպել է լռել հայկական կողմին

    Փարիզում կայացած միջազգային միջոցառմանը

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 17:30

    Զինդատախազությունը տեղեկություն է տարածել զինվորի ինքնասպանության մասին

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 16:49

    Ալիև. թուրք-ադրբեջանական միասնությունն անսասան է և հավերժ

    Նախագահները շնորհավորել են «Եղբայրական բռունցք» զորավարժությունների մասնակիցներին

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 16:30

    Պատգամավոր. Պետք է պատրաստել հեռուստահաղորդումներ Իրանում մեր հայրենակիցների համար

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 16:15

    Հուլուսի Աքարը և Զաքիր Հասանովը հետևել են զորավարժություններին

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 15:47

    Ռաֆիզ Հասանովը նոկդաուն է ուղարկել հայ կարատեիստին

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 15:26

    Ֆարիդ Շաֆիև. Ադրբեջանը թևակոխել է զարգացման նոր փուլ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 14:43

    ՀԱՊՀ.- Ադրբեջանում ավարտվել են ԱԹՍ-ների կատարելագործման աշխատանքները

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 14:10

    Վախի աչքերը մեծ են. ինչպես ադրբեջանցի բնապահպանները հայերի աչքում դարձան «հատուկ նշանակության ուժեր»

    Իսկ սիրել բնությունը մենք ձեզ կսովորեցնենք

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 13:38

    Ֆեդերացիայի ղեկավարը կազմակերպել է ՀՀ քաղաքացիների անօրինական արտագաղթը ԵՄ երկրներ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 13:24

    «Բռնություն Գետավանում»*

    Ինչպիսի վախ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 12:42

    Ադրբեջանի նախագահն ընդունել է Դաղստանի ղեկավարին

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 12:34

    Ի՞նչ էին ակնարկել բնապահպանները

    Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 12:22

    Դեսպան. Իսրայելը մտադիր է զարգացնել հարաբերությունները Ադրբեջանի հետ տիեզերական ոլորտում

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 12:10

    Ադրբեջանական և թուրքական զորքերը մշակել են գիշերային մարտի հմտությունները

    «Եղբայրական բռունցքը» գործի մեջ է

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 11:40

    ԱԳՆ-ն տեղեկություն է տարածել Ջեյհուն Բայրամովի Ռուսաստան այցի արդյունքների մասին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 11:40

    Փաշինյանի կուսակցության պատգամավոր.Միջազգային հանրության աչքում Հայաստանը դարձել է օկուպանտ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 11:08

    Ահմեդ Օբալը. Ադրբեջանը մեզ համար նշանակում է Հայրենիք հասկացություն

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 10:52

    Շարունակվում են ադրբեջանցի և թուրք զինվորականների համատեղ զորավարժությունները

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 10:40

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարը հանդիպել է Թուրքիայի ազգային պաշտպանության նախարարի հետ

    ՖՈՏՈ/ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 10:25

    Ադրբեջանի օմբուդսմենը դիմել է միջազգային կազմակերպություններին՝ Զանգիլանում հայկական վանդալիզմի հետ կապված

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 10:10

    Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի F-16 ինքնաթիռները ներգրավված են ադրբեջանա-թուրքական համատեղ զորավարժություններում

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    06 Դեկտեմբերի 2022 - 09:30

    Չավուշօղլու. Մենք ականատես եղանք, որ Ադրբեջանն ինքը կարգավորեց Ղարաբաղի հարցը

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 19:18

    Ադրբեջանի վարչապետը հանդիպել է ՌԴ նախագահի օգնականի հետ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 18:07

    Լավրով. Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագիրը կստորագրվի Ալմաթիի հռչակագրի հիման վրա

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 17:55

    Բայրամով. Խաղաղության պայմանագրի նախագծի շուրջ բանակցությունների երրորդ փուլը կարող է տեղի ունենալ մինչև տարեվերջ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 17:38

    Ադրբեջանը ողջունում է ՌԴ ընկերությունների մասնակցությունը ազատագրված տարածքների վերականգնմանը. Բայրամով

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 17:29

    Ադրբեջանը բարձր է գնահատում Ռուսաստանի դերը Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործում

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 16:57

    Բայրամով. Բանակցությունների ինտենսիվությունը վկայում է Բաքվի և Մոսկվայի միջև ակտիվ երկխոսության մասին

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 16:48

    Լավրով․ «Ռուսաստանը մտադիր է նպաստել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղ համաձայնագրի կնքմանը»

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 16:03

    ANAMA. Մեկ շաբաթում ականազերծվել է Ադրբեջանի 117 հեկտար ազատագրված տարածք

    ՔԱՐՏԵԶ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 15:55

    Իրանցիները՝ դիվերսիոն խմբի անդամները, Ղարաբաղ են ժամանել այս փաստաթղթերով

    Ի գիտություն դեսպանատան. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 15:29

    Ադրբեջանը, Ռումինիան, Հունգարիան և Վրաստանը էլեկտրաէներգիայի մատակարարման հուշագիր կստորագրեն

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 15:03

    Ֆինանսների նախարար. Մենք շահագրգռված ենք քաղաքացիների համար լավ թոշակներով

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 14:21

    Ահմեդ Օբալը. Նախագահ Իլհամ Ալիևի վերջին ելույթը հատկապես ուրախացրեց մեզ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 14:07

    Նախագահ Իլհամ Ալիևն ընդունել է Թուրքմենստանի փոխվարչապետին

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 13:57

    Ադրբեջանի նախագահն ընդունել է Ռուսաստանի նախագահի օգնականին

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 13:30

    Ջեյհուն Բայրամովը ծաղկեպսակ է դրել Մոսկվայում Անհայտ զինվորի գերեզմանին

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 13:08

    «Ուզում եք Խանքենդին վերածե՞լ Ուկրաինայի»

    AzTV-ն մերկացնում է Կրեմլի քաղաքականությունը/ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 12:39

    Հուլուսի Աքարը մեկնում է Ադրբեջան

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 12:37

    Իլոն Մասկ ընկերությունը կարող է ուղեծիր դուրս բերել Ադրբեջանի 4-րդ արբանյակը

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 12:35

    Զանգիլանում հայկական վանդալիզմի հերթական դեպք է արձանագրվել

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    05 Դեկտեմբերի 2022 - 12:16

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ