Յամիտը և Լաչինը. 25 օր երեքի փոխարեն
    Երբ հումանիզմը դատարկ արտահայտություն չէ

    Վերլուծություն  15 Օգոստոսի 2022 - 13:17

    Բաբեք Քերիմով
    Caliber.Az

    Ադրբեջանական հողերը երեք տասնամյակ շարունակ ապօրինի կերպով բնակեցվել են նախ Հայաստանից ներգաղթյալների, իսկ հաջորդ տարիներին՝ Լիբանանի և Սիրիայի էթնիկ հայերի կողմից: Չի կարելի ասել, որ Ադրբեջանում այդ գործընթացին ոչ մի ուշադրություն չեն դարձրել։ Ընդհակառակը, այս թեման բարձրացվել է ինչպես մամուլում և փորձագիտական հանրության մեջ, այնպես էլ պաշտոնական մակարդակով, մասնավորապես, միջազգային հարթակներում և օտարերկրյա քաղաքական գործիչների հետ հանդիպումներում։

    Սակայն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի երեկվա հարցազրույցի լույսի ներքո, որում նա շոշափեց այդ թվում նաև Մերձավոր Արևելքի հայերի կողմից Լաչինի շրջանի ապօրինի բնակեցման թեման, այս հարցը նորից դրվել է օրակարգում։

    «Օկուպանտ երկիրը չի կարող զավթած հողերում անցկացնել ապօրինի բնակեցումներ։ Դա ռազմական հանցագործություն է։ Հնարավոր է այնտեղ բնակվող Սիրիայից և Լիբանանից եկած հայերը դա չգիտեն, բայց Հայաստանի ղեկավարությանը այդ մասին լավ հայտնի է։ Ուստի այնտեղից ինչ-որ հաղորդագրություններ են գալիս՝ մեկն ասում է՝ ես այստեղից չեմ գնա, մյուսն ասում է՝ չեմ հեռանալու։ Նրանք ավելի լավ են տեսնում: Նրանք ռազմական հանցագործներ են։ Թող նորից չփորձեն մեր համբերությունը։ Թող իրենց կամքով հեռանան»,- նշել է նախագահ Ալիեւը։

    Հարկ է նշել, որ Ադրբեջանի նախագահի խոսքերը հիմնվում են բացառապես միջազգային իրավական ակտերի ու փաստաթղթերի վրա։ Այսպես, օրինակ, ապօրինի վերաբնակեցումների քաղաքականությունը հանդիսանում է միջազգային մարդասիրական իրավունքի, ներառյալ Ժնևի 194 թվականի կոնվենցիայի (որին Հայաստանը միացել է 1993թ. հունիսին և կրում է դրանց կատարման անվերապահ պարտավորությունն) կոպիտ խախտում է։ Համաձայն «Պատերազմի ժամանակ քաղաքացիական անձանց պաշտպանության մասին» Ժնևի չորրորդ կոնվենցիայի, մասնավորապես, սույն փաստաթղթի 49-րդ կետի, օկուպացիոն պետությունը չպետք է իր քաղաքացիական բնակչությանը տեղափոխի իր կողմից օկուպացված տարածքները։

    Հատկապես և դա է 2020 թվականին մատնանշել Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը. «1946 թվականին, գլխավոր պատերազմական հանցագործների դատավարության ժամանակ, Նյուրնբերգի միջազգային ռազմական տրիբունալը երկու մեղադրյալներին մեղավոր ճանաչեց օկուպացված տարածքների էթնիկական կազմը փոխելու մեջ»: Հ.Հաջիեւի խոսքով, միջազգային իրավունքի համաձայն, օկուպաանտ պետության կողմից իրականացվող օկուպացված տարածքներում բնակավայրեր ստեղծելու քաղաքականությունը պետք է դասակարգվի, որպես ռազմական հանցագործություն։ Այս տեսակետից, Ադրբեջանի օկուպացված տարածքներում Հայաստանի անօրինական վերաբնակեցումները հանդիսանում են ռազմական հանցագործություն։

    Ի դեպ, որքան էլ տարօրինակ է, այդ գործողությունները հանդիսանում են բուն Հայաստանի օրենքներով քրեական հանցագործություն։ «Այսպիսով, Հայաստանի քրեական օրենսգրքի 390-րդ հոդվածը օկուպացված տարածքների բնակչության վտարումը և օկուպանտ պետության բնակչությամբ դրանց վերաբնակեցումը դիտարկում, որպես միջազգային մարդասիրական իրավունքի լուրջ խախտում և նախատեսում է 8-ից մինչև 12 տարի ժամկետով պատիժ»,- այդ ժամանակ հայտարարել էր Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը:

    Սակայն, չնայած նրան, որ այս հարցում միջազգային իրավունքը լիովին Ադրբեջանի կողմն է, պաշտոնական Բաքուն այնուամենայնիվ ցուցաբերում է զսպվածություն և մարդասիրություն, ինչի մասին իր երեկվա ելույթում նույնպես հայտարարել է նախագահ Ալիևը։

    «Ղարաբաղում ապրող հայերը դիմել են մեզ և խնդրել են, բազմիցս խնդրել են իրենց ժամանակ տալ մինչև օգոստոսի վերջը։ Եվ մենք համաձայնվեցինք, որովհետև հիմա թող լինի ոչ թե օգոստոսի 5-ին, այլ օգոստոսի 25-ին, սեպտեմբերի 1-ին՝ առանձնակի տարբերություն չկա»,- ասել է պետության ղեկավարը։

    Այո, ինչպես հարցազրույցում նշել է նախագահը, հնարավոր է, որ Ղարաբաղում ապօրինի վերաբնակեցված Սիրիայից և Լիբանանից որոշ հայեր և չգիտեին, որ զանցառում են օրենքը, սակայն այդ մասին Հայաստանի ղեկավարությունը հաստատ գիտեր։ Իհարկե, օրենքի չիմացությունը չի ազատում պատասխանատվությունից, այնուամենայնիվ, պաշտոնական Երեւանը Ղարաբաղում վերաբնակեցված հայերին վերածել է այս հանցագործության մեղսակիցների։ Եվ այս դեպքում Ադրբեջանի հումանիզմն ճիշտ և ճիշտ կայանում է նրանում, որ նա այդ ընտանիքներին բավական ժամանակ է տրամադրել այդ տարածքները լքելու համար։ Թեև, որպես տարբերակ, կարող էր զորքեր առաջ քաշել, դիրքեր ստեղծել և նրանց կալանավորել որպես ռազմական հանցագործների։

    Ի դեպ, համաշխարհային պրակտիկան գիտի օկուպացված տարածքներում ապօրինի բնակեցման և հետագա տարահանման օրինակներ։ Անմիջապես կարելի է հիշել, թե ինչպես 1982 թվականի ապրիլի 23-ին իսրայելական բանակը երեք օրվա ընթացքում իրականացրեց Սինայի թերակղզու (Եգիպտոս) խոշորագույն հրեական բնակավայրի՝ Յամիթի տարահանումը: Վերջիններից այնտեղից դուրս են բերել մի խումբ ուսանողների, որոնք ամրապնդվել էին "Պլադա" զրահատանկային դիվիզիայի զոհված մարտիկների հիշատակին նվիրված կոթողի դիտահարթակի վրա։ Մեկ օր անց եգիպտական զորքերը մտան այդ տարածքը։ Համաձայն խաղաղության պայմանագրի (Քեմփ Դեվիդ, 1979 թ.), Իսրայելը պարտավորվեց Եգիպտոսին ամբողջությամբ վերադարձնել Սինայի թերակղզին։ Ուշադրություն դարձրեք՝ Իսրայելը 2500 հրեաների տարահանումն իրականացրել է ընդամենը երեք օրում, միաժամանակ երբ Ադրբեջանը Լաչինում և Զաբուխայում հայերին տրամադրել է գրեթե մեկ ամիս ժամանակ... Սա արդյո՞ք մարդասիրության դրսևորում չէ։

    Եզրափակելով ևս մեկ անգամ նշենք՝ Ադրբեջանի պլանների մեջ չի մտնում Ղարաբաղի տարածաշրջանից էթնիկ հայ բնակչության արտաքսումը։ Ընդհակառակը, Բաքուն բազմիցս հայտարարել է այն մասին, որ տեղի հայ բնակչությանը դիտարկում է, որպես իր քաղաքացիներ և պատրաստ է նրանց ներկայացնել հավասար՝ երկրի մյուս էթնիկ խմբերի հետ միահավասար իրավունքներ։ Եվ սա հումանիզմի ևս մեկ դրսեւորում է Ադրբեջանի կողմից։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 56




Կարդացեք նաև

Կախել չի կարելի ներել Էմին Գալալիի մտորումները

04 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:07

Ռուսաստանն ու Հայաստանը միմյանց ասելու բան չունեն Փաշինյանը՝ որպես հինգերորդ շարասյուն. բայց արդեն ոչ Մոսկվայի

01 0Հոկտեմբերի 2022 - 15:00

Ագրոպարկեր, Ղարաբաղ, խնայողական ոռոգումը` Ադրբեջանի պարենային անվտանգության հիմքն է Caliber.Az դասավորությունը

03 0Հոկտեմբերի 2022 - 16:08

Առավոտյան` փող, երեկոյան` արցունքներ Երևանի լացուկոծը

30 Սեպտեմբերի 2022 - 15:52

Հայաստանը պատրաստվում է նոր պատերազմի Ադրբեջանը նախազգուշացված է և լավ զինված

30 Սեպտեմբերի 2022 - 12:26

«Ռուսաստանը կարող է Հայաստանը հանձնել Թուրքիային» Թոֆիգ Զուլֆուգարովի կանխատեսումը Caliber.Az-ում

29 Սեպտեմբերի 2022 - 12:01
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    Ադրբեջանի ԱԳՆ. Էդիլլիում հայտնաբերվել է կտտանքների հետքերով 12 մարդու աճյուն

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 13:56

    Նախագահ. Ադրբեջանի Ղարաբաղի մարզի հայ բնակչությունը մեր քաղաքացիներն են

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 13:29

    Իլհամ Ալիևը ելույթ է ունենում Ադրբեջանի քաղաքաշինության ազգային ֆորումի ուղիղ հեռարձակման ժամանակ

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 13:03

    Հիքմեթ Հաջիևը գրառում է արել Էդիլլիում զանգվածային գերեզմանի վերաբերյալ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 12:18

    Ադրբեջանի Օմբուդսմենը դիմել է միջազգային հանրությանը Խոջավենդի զանգվածային գերեզմանի հետ կապված

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 11:53

    Լեյլա Աբդուլաևան կիսկել է Էդիլլիում զանգվածային գերեզմանի մասին գրառմամբ

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 11:22

    Բլինկենի նախաձեռնությամբ, տեղի է ունեցել Ադրբեջանի և Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավարների հեռախոսազրույցը

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 11:00

    Մեկնարկել են Ադրբեջանի և Թուրքիայի հատուկ նշանակության ուժերի համատեղ զորավարժությունները

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 10:46

    Մեհրիբան Ալիևան կիսվել է Աղդամ կատարած այցի վերաբերյալ հրապարակմամբ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 10:27

    Գլխավոր դատախազություն. Քրեական գործ է հարուցվել Խոջավենդում զանգվածային գերեզմանի հայտնաբերման դեպքի առթիվ

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:45

    Ադրբեջանի նախագահը Աղդամի շրջանում մասնակցել է մի շարք օբյեկտների հիմնարկեքի արարողությանը

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:29

    Բաքուն Երևանին է վերադարձրել 17 հայ ռազմագերիների

    05 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:03

    Համաշխարհային բանկը բարելավել է Ադրբեջանում տնտեսական աճի կանխատեսումը

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 19:09

    Տարվա ընթացքում Ադրբեջանում դրամական բազան աճել է

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 18:26

    Ադրբեջանի Հանրապետության զինվորական դատախազությունը՝ Դաշքեսանում հայկական ականների հայտնաբերման մասին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 18:21

    Ռեզա Դեղաթի. Իմ կողմից արված լուսանկարները ներկայացվել են միջազգային դատարաններ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 18:04

    Զաքիր Հասանովի և Հուլուսի Աքարի բանակցությունները Բաքվում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:54

    Էդիլլիում աճյունները պատկանում են ադրբեջանցի զինծառայողներին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:41

    Կախել չի կարելի ներել

    Էմին Գալալիի մտորումները

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:07

    Առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչ. Էդիլլիում 25 մարդու մասունք է հայտնաբերվել զանգվածային գերեզմաններում

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 16:37

    Նախագահ. Օկուպացիայի ժամանակ Սաուդյան Արաբիան մշտապես աջակցել է մեզ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 16:11

    «Երևանը ակնկալում է Մոսկվայի կողմից Բաքվի հասցեին կոշտ քննադատություն»

    Ռուսաստանցի փորձագետը Caliber.Az կայքում

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 15:50

    Փաշինյանների ընտանիքի թերթ. Ռուսաստանը զենք չի մատակարարում Հայաստանին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 15:34

    «Փաստ». Բաքուն և Երևանը խաղաղ պայմանագիր կկնքեն Բրյուսելում

    Մոսկվան «դաբրո» է տվել

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 14:49

    Դաշքեսանում վնասազերծվել են ականներ, որոնք տեղադրվել սադրանք իրականացնելու նպատակով

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 14:26

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն պատասխանել է Հայաստանի մեղադրանքներին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 13:35

    Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպանը հանդիպել է Հիքմեթ Հաջիևի հետ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 13:07

    Վահիդ Հաջիև. Զանգիլանում վերականգնողական աշխատանքներն իրականացվում են Սան Մարինոյի հռչակագրին համապատասխան

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 12:41

    Ադրբեջանը հերթական անգամ բողոքի նոտա է հանձնել Ֆրանսիային

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 12:23

    Երկու տարի է անցել հայերի կողմից Գյանջայի առաջին հրթիռակոծությունից

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 11:51

    Երկու տարի է անցել Ջաբրայիլ քաղաքի ազատագրումից

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 11:14

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է Սաուդյան Արաբիայի արտաքին գործերի նախարարին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 10:59

    Չավուշօղլու. Թուրքիան աջակցում է Ադրբեջանին Արևելյան Եվրոպայի երկրներ գազի մատակարարման հարցում

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 10:44

    ԱԳՆ. Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության հարցում Ադրբեջանի դիրքորոշման մեջ որևէ փոփոխություն չկա

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 10:16

    Գնդակոծվել են ադրբեջանական դիրքերը հայ-ադրբեջանական սահմանին

    Պատասխան միջոցներ են ձեռնարկվել

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:51

    Հայերը հերթական անգամ հրդեհ են կազմակերպել Խոջալուի շրջանում

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:48

    Քննարկվել են ադրբեջանա-իսրայելական ռազմական համագործակցության հարցեր

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ/ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:16

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է Իսրայելի պաշտպանության նախարարին

    04 0Հոկտեմբերի 2022 - 09:10

    ՌԴ ԱԳՆ-ն կոչ է արել Երևանին և Բաքվին՝ «վերլուծել զինվորականների մահապատիժների տեսաերիզները՝ ռազմական հանցագործությունների հատկանիշներով»

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 19:41

    Ադրբեջանական համայնքը Տորոնտոյում պիկետ է անցկացրել

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 18:49

    «Մենք տագնապալի ու ցուրտ Բաքուն լքեցինք 1990 թվականի հունվարին, իսկ այժմ քաղաքը ջերմություն, լույս և բարություն է արձակում»

    Caliber.Az-ի հյուրն է Ալբերտ Իսակովը

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 18:46

    Լաչինում նշվել է զորամասի ստեղծման 22-րդ տարեդարձը

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:40

    «Կիևն ունի տեղեկատվություն, որը օգտակար է Բաքվին, Էր Ռիադին և տարածաշրջանի այլ մայրաքաղաքներին»

    Սերգեյ Դանիլովը՝ ռուսական բանակում իրանական անօդաչու թռչող սարքերի մասին

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:17

    Սահիբա Գաֆարովան կմասնակցի Ինդոնեզիայում կայանալիք G20 գագաթնաժողովին

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 17:10

    Փորձագետ. Խորհրդային տարիներին Երևանում էր գտնվում ականների արտադրության ամենամեծ գործարաններից մեկը

    03 0Հոկտեմբերի 2022 - 16:59

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ