Առանց մեկ կրակոցի
    Սամիթ Ալիևի՝ «Անհարմար ճշմարտություն»-ը

    Վերլուծություն  25 Մայիսի 2024 - 11:43

    Սամիթ Ալիևի
    Caliber.Az

    Մայիսի 24-ից Հայաստանի սահմանապահ զորքերը պաշտոնապես ստանձնում են Տավուշի մարզի, մեր լեզվով ասած՝ Թովուզգալայի սահմանի հատվածների պաշտպանությունը։ Այդ նույն տրամաբանությամբ, մայիսի 24-ից ադրբեջանական սահմանի նույն հատվածների պաշտպանությունը իրականացնելու են Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանապահ ծառայության ստորաբաժանումները։ Սահմանազատման աշխատանքների արդյունքում որոշվել է 12,7 կմ երկարությամբ սահմանագիծ, որն ապահովել է Գազախի շրջանի չորս գյուղերի՝ Բաղանիս Այրըմի, Աշաղը Ասքիփարայի, Խեյրըմլըի և Գըզըլհաջիլիի տարածքների (6,5 քառ. կմ) վերադարձը Ադրբեջանին։ Եվ ամեն ինչ առանց զինված առճակատման, այս անգամ ամեն ինչ անցավ նույնիսկ առանց հայհոյանքի։

    Այսինքն, 32 տարի հետո, գուցե նույնիսկ և ավելին, առաջին անգամ մեր և Հայաստանի միջև ի հայտ է գալիս ոչ թե առճակատման կամ տարանջատման գիծ, այլ սովորական պետական սահման։ Իմ կարծիքով, բավականին կասկածամիտ մարդու տեսանկյունից, այնուամենայնիվ կա զգուշավոր լավատեսության առիթ։ Չորս գյուղերը լիովին վերադարձել են Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, ինչը, բնականաբար, չի կարող չուրախացնել, եւ սա է ամենակարեւորը։ Ոչ թե ուրախությունը, բնականաբար, այլ վերահսկողության տակ վերադարձը: Կա նրա գուշավոր հույսը, որ այնուհետև ամեն ինչ կանցնի առանց միջադեպերի կամ զինված առճակատման, թեկուզ միայն այն պատճառով, որ բոլորը հիշում են, թե հատկապես ինչով ավարտվեց այդ զինված առճակատումը վերջին անգամ։ Խաղաղությու՞ն: Խաղաղությու՜ն։

    Իմ կարծիքով, խաղաղությունը՝ բնավ բարեկամության համերգներ չեն և ոչ էլ անհրաժեշտության դեպքում վերջինով կիսվելու խոստումներ։ Խաղաղությունը՝ պարզապես պատերազմի բացակայությունն է։ Ռազմական գործողություններ չեն անցկացվում՝ահա և լավ բան, սա և կոչվում է խաղաղություն, և սրա վրա մենք լիովին կարող ենք կանգ առնել: Սահման, չեզոք շերտ, սյուներ՝ և ավելորդ ոչ մի բան, էսթետիկական ավարտ և կատարյալ պեյզաժ: Եղել է պատերազմ, պատերազմ, որում մենք հաղթեցինք, հիմա պատերազմ չկա, բայց դա չի նշանակում, որ մենք պատրաստվում ենք մոռանալ այն մասին, թե կոնկրետ ինչպես է անցկացվել այդ պատերազմը և ինչ է եղել դրանում...

    Իսկ հիմա մի փոքր մեր նորագույն պատմությունից։ 1990 թվականի մարտի 23-ի լույս 24-ի գիշերը հայ զինյալները զրահամեքենաներով և տանկերով ներխուժեցին Բաղանիս Այրըմ։ Տեղի բնակիչները, իսկ նրանք անզեն էին, ստիպված եղան փախչել հարևան գյուղեր և անտառ։ Հայ զավթիչները սկսեցին թալանել նրանց տները, հետապնդել փախչող բնակիչներին և, դուք չեք հավատա՝ ողջ-ողջ այրեցին նրանց։ Յոթ մարդ նետվել է կրակի մեջ։ Այրվածներից ամենափոքրը երկու ամսական մանուկ էր, ամենատարեցը՝ 70-ամյա ծեր։ Եվս 2 մարդ գնդակահարվել է։ Այս ողբերգության ժամանակ 100 տներից 17-ն այրել էին, 11-ը՝ թալանել։ Մոռանա՞լ։ Ներեցեք, բայց սա «մոռանալը», արդեն պարզապես բացառված է։ Քանի որ խաղաղությունը՝ պարզապես պատերազմի բացակայությունն է, և ոչ ավելին, և ամենևին էլ ուղեղի լիբերալ-պացիֆիստական մեղմացում չէ։

    «Միացում» նախագծի գաղափարական, տնտեսական և ազգային բաղադրիչները սպառվել են։ Դա հոգեվարք էր, այն կարող է տևել ևս որոշ ժամանակ, նրան կփորձեն վերակենդանացնել ինչպես Հայաստանի հովանավորները, այնպես էլ «Տավուշը հանուն հայրենիքի» ոչ այնքան ակտիվ և բոլորովին անարդյունավետ շարժման կողմնակիցների նման ամենաօդիոզ ռեւանշիստները։ Ֆիզիկայի օրենքներին չես խաբի, և ամեն ինչ դեմ է առնում ռեսուրսների առկայությանը, իսկ առաջին հերթին՝ ժողովրդագրության մեջ: Հայերը նույնիսկ բուն Հայաստանին չեն բավականացնում, իսկ նրանք, ովքեր ապրում են Մարսելում, Լոս Անջելեսում կամ Կրասնոդարի երկրամասում, մեր տարածաշրջան չեն գա։ Որովհետև այստեղ պետական սահմանը ապօրինի անցնելու, կամ ոչ բավարար հարգալից պահվածքի դեպքում կարելի է հանդիպել փամփուշտի։ Որովհետև խաղաղությունը՝ պարզապես պատերազմի բացակայությունն է։

    Գիտե՞ք, խորամանկ ու լկտի հյուրի մասին կա մի այսպիսի առակ։ Նա, լինելով մի տեսակ շատ խորամանկ, հյուր է գալիս ուրիշ պետություն: Դե նրան, ինչպես ընդունված է, ընդունում են, սրտանց կերակրում և խմեցնում են, ապահովում օթևանով։ Իսկ նա, իմանալով այդ շրջանի սովորույթը, սկսում է ամեն ինչ անխտիր գովել, չէ որ այն ամենը, ինչ հյուրին դուր է գալիս՝ նրան են պատկանում. այսպես են հյուրընկալության օրենքները։ Արդյունքում հյուրին տալիս են բազմաթիվ նվերներ, սակայն գնալուց առաջ նրան խնդրում են հանել սապոգները և դրանց վրայի հողը թափ տալ։ «Մենք միայն մեկ հող ունենք,- ասում են տանտերերը,- և մենք դա ոչ մեկին չենք տալիս»: Այնպես որ, երբեք մի մոռացեք այն մասին, թե ինչ բան է խաղաղությունը և այդ խաղաղությունը ինչպիսին պետք է լինի մեր հասկացողությամբ: Խաղաղությունը՝ ընդամենը պատերազմի բացակայությունն է։ Ոչ ավել, ոչ պակաս...

    Իսկ ամենակարևորը, իմ կարծիքով, ուրեմն այն է, որ ապառազմականացման աշխատանքները և սահմանային սյուների տեղադրումը անցել են առանց միջնորդների, առանց բարի կամեցողների միջամտության, առանց Բրյուսելի, Մոսկվայի և Վաշինգտոնի... Վիկտոր Պելևինը, եթե որևէ մեկի համար հետաքրքիր է, իմ կարծիքով, ընդհանրապես շատ ճշգրիտ դիտորդ է, նրան է պատկանում միանգամայն հրաշալի արտահայտությունը. «Երջանկությունը կախված չէ ո՛չ խելքից, ո՛չ փողից։ Այլ կախված է երաժշտության և եղանակի բարդ համադրությունից», - իմ կարծիքով, ավելի լավ չես ասի: Այսպես ուրեմն, նա ունի մի հետաքրքիր վեպ «KGBT+», խորհուրդ եմ տալիս, եթե սիրում եք նրա ստեղծագործությունը՝ այնտեղ կա միանգամայն հոյակապ դրվագ, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ երիտասարդ ճապոնացի սպան հայտնվում է Բիրմայի ջունգլիներում և, կռանալով հինդու զինվորի դիակի վրա, մտածում է այն մասին, որ եվրոպացիները հերթական անգամ հասել են իրենց նպատակին՝ ասիացիներին ստիպելով սպանել միմյանց... Խորհեք այս արտահայտության վրա... Իսկ իմ կարծիքով, ուրեմն ժամանակն է վերջ տալ այս ասիականությանը։ Հենց ասիականությանը՝ «յա» տառերով։ Որովհետև խաղաղությունը՝ ցանկացած խաղաղություն՝ ընդամենը պատերազմի բացակայությունն է։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 64

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Խաղաղություն առանց «դանակների» գրպանում Caliber.Az YouTube ալիքի tեսանյութ

24 Հունիսի 2024 - 22:10

Ճշմարտության պահն ու Հայաստանի անկեղծության փորձությունը Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

22 Հունիսի 2024 - 12:40

Մրցույթը շարունակվում է, պրծում չկա թեկնածուներից Այդ զվարճալի հարևանները և նրանց հովանավորները

22 Հունիսի 2024 - 13:43

Քոչարի հաղթական պարը «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

21 Հունիսի 2024 - 20:29

Անբարոյականության անփոփոխ ֆրանսիական ավանդույթը Նոր դրվագներ

19 Հունիսի 2024 - 12:44

Ադրբեջանա-հայկական խաղաղությունը դեմ է առել սահմանադրությանը Մաթանաթ Նասիբովայի մեկնաբանությունը

19 Հունիսի 2024 - 11:14
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Խաղաղություն առանց «դանակների» գրպանում

    Caliber.Az YouTube ալիքի tեսանյութ

    24 Հունիսի 2024 - 22:10

    Խանքենդիում ստորագրվել է ECOLEAD նախագծի վերաբերյալ հուշագիր

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 18:15

    ANAMA-ն՝ Ղարաբաղում ականազերծման մասին

    24 Հունիսի 2024 - 17:56

    Ադրբեջանում տեղի կունենա խորհրդարանական նիստ COP29-ի շրջանակներում

    24 Հունիսի 2024 - 17:51

    Կլաարը՝ հայ-ադրբեջանական երկկողմ հանդիպումների առաջընթացի մասին

    24 Հունիսի 2024 - 17:22

    Քաղաքագետ Խաչիկյան. Ադրբեջանը պրագմատիկ քաղաքականություն է վարում, և նրա մոտ ամեն ինչ ստացվում է

    24 Հունիսի 2024 - 17:14

    Ալիևը կարգադրել է պարգևատրել պետծառայողներին

    24 Հունիսի 2024 - 17:01

    Սահմանադրական դատարանի պլենումը որոշում կկայացնի Միլլի Մեջլիսը ցրելու մասին

    24 Հունիսի 2024 - 16:34

    Ադրբեջանում երկարաձգվել է հատուկ կարանտինային ռեժիմը

    24 Հունիսի 2024 - 16:17

    Ադրբեջանի գլխավոր դատախազը՝ անջատողական առաջնորդների դեմ հարուցված քրեական գործերի ընթացքի մասին

    24 Հունիսի 2024 - 15:30

    Ադրբեջանը ավելացնում է սև մետաղների ներկրումը

    24 Հունիսի 2024 - 14:54

    Զանգիլանում հավաքվել են 200 ՈԿԿ-ների ներկայացուցիչներ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 14:06

    Հայաստանի տրամադրած ականապատ դաշտերի քարտեզների ճշգրտությունը չի գերազանցում 25 տոկոսը

    Պաշտոնական/ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 13:12

    Ալիևը Պուտինին. Մենք աջակցում ենք ահաբեկչության բոլոր ձևերի և դրսևորումների դեմ պայքարին

    24 Հունիսի 2024 - 13:03

    Քյարքիջահան, Խոջալու և Սուգովուշան. Քանի՞ ընտանիք է նախատեսվում վերաբնակեցնել

    24 Հունիսի 2024 - 13:00

    «Հայաստանը խաղալիք է Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական խաղում»

    Փորձագիտական կարծիքներ՝ Caliber.Az-կայքում

    24 Հունիսի 2024 - 12:40

    ՄԱԿ-ի ծրագրերի տնօրենը Քենիայում Ադրբեջանի դեսպանի հետ քննարկել է COP29-ը

    24 Հունիսի 2024 - 12:36

    Մախաչկալա և Դերբենդ. հակաահաբեկչական գործողությունն ավարտվել է

    24 Հունիսի 2024 - 12:28

    Տեղի է ունեցել Խանքենդիի դատախազության շենքի բացումը

    24 Հունիսի 2024 - 11:49

    Դաղստանում ահաբեկչությունների արդյունքում 10 մարդ է զոհվել, ևս 34-ը վիրավորվել է

    24 Հունիսի 2024 - 11:20

    Ադրբեջանը ներկայացվել է կլիմայի փոփոխության հարցերով ԵԱՀԿ բարձր մակարդակի համաժողովում

    24 Հունիսի 2024 - 11:14

    Փաշինյան. Հայաստանի ժողովուրդն այլևս չի ուզում կռվել, պարզապես ապրել է ուզում

    24 Հունիսի 2024 - 10:10

    Ադրբեջանն ավելացնում է ալյումինե արտադրանքի արտադրությունը, բայց կրճատում է արտահանումը

    24 Հունիսի 2024 - 09:29

    Ադրբեջանի ազատագրված տարածքներում առաջին անգամ ՈԿԿ-ների ֆորում կանցկացվի

    24 Հունիսի 2024 - 09:26

    Բաքվի բնակելի բարձրահարկ շենքերից մեկում վերելակի ճոպանը կտրվել է, կան տուժածներ

    24 Հունիսի 2024 - 09:11

    Ադրբեջանցի բազեները զգոն դիտում են մեր գլխավերևում գտնվող երկինքը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    24 Հունիսի 2024 - 08:37

    Ալիև. Մեր նպատակն է ապահովել վերականգնվող էներգիայի ռեսուրսների արտահանումը

    22 Հունիսի 2024 - 13:53

    Ալիև. Մեր նպատակն է ապահովել վերականգնվող էներգիայի ռեսուրսների արտահանումը

    22 Հունիսի 2024 - 13:45

    Մրցույթը շարունակվում է, պրծում չկա թեկնածուներից

    Այդ զվարճալի հարևանները և նրանց հովանավորները

    22 Հունիսի 2024 - 13:43

    Մաքրումը շարունակվում է. զենքեր Խանքենդիում

    ԹՎԵՐ՝ Ադրբեջանի ՆԳՆ-ից

    22 Հունիսի 2024 - 13:20

    Ճշմարտության պահն ու Հայաստանի անկեղծության փորձությունը

    Caliber.Az YouTube ալիքի տեսանյութ

    22 Հունիսի 2024 - 12:40

    «Euronews»-ը՝ Բաքվի էներգետիկայի շաբաթում. ցուցահանդեսներ և հարցազրույցներ նախագահ Ալիևի հետ

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    22 Հունիսի 2024 - 11:33

    Ալիև. Ադրբեջանը պետք է լինի «կանաչ» անցման ոլորտում առաջատարների թվում

    22 Հունիսի 2024 - 11:31

    Պակիստանը մտադիր է միանալ «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքին

    22 Հունիսի 2024 - 11:26

    Ջեյհուն Բայրամովն ընդունել է Ղրղզստանի դեսպանին

    22 Հունիսի 2024 - 10:50

    Քելբեջարը՝ հայերի կրակի տակ

    Ձեռնարկվել են պատասխան միջոցներ

    22 Հունիսի 2024 - 10:28

    Բելառուսի ԱԳՆ նոտա է փոխանցել հայկական կողմին

    22 Հունիսի 2024 - 09:46

    Բրազիլիայի նախագահը շնորհավորել է նախագահ Իլհամ Ալիևին

    22 Հունիսի 2024 - 09:08

    Իլհամ Ալիևը հաստատել է «Մաքսային մարմիններում ծառայության կանոնակարգում» փոփոխությունները

    21 Հունիսի 2024 - 20:46

    Քոչարի հաղթական պարը

    «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

    21 Հունիսի 2024 - 20:29

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ