«Միացումի» զավակները
    Բնական ընտրություն հայկական ձևով

    Վերլուծություն  28 Նոյեմբերի 2023 - 17:46

    Murad Abiyev
    Caliber.Az

    Արդեն ընդհանուր պնդում է դարձել այն, որ Հայաստանը ապրում է էկզիստենցիալ ճգնաժամ։ Ընդ որում, հակառակ փիլիսոփայող ավազակի՝ հայերի և ադրբեջանցիների էթնիկ անհամատեղելիության մասին թեզերին, բացահայտվել է, որ հայերին էկզիստենցիալ սպառնալիքներ են ներկայացնում... հենց իրենք՝ հայերը։

    Ոչ, այստեղ բանը՝ ամենևին էլ ժողովրդին քաղաքացիական պատերազմի անդունդը գցելուն ունակ հայության տարբեր շերտերի աշխարհայացքի տարբերություններում չէ։ Ընտրության ողջ հարստությամբ հանդերձ, ինչպես ասում է, հայկական կուսակցությունների մեծամասնությունը՝ թե ձախերի, թե աջերի, այսպես թե այնպես, պտտվում է ազգային բացառիկության գաղափարի շուրջ։ Հնարավոր է, տեսանելի ապագայում՝ գերիշխող գաղափարախոսությանը գիտակցված ընդիմադիր մի ամբողջ պատ բարձրանա։ Իսկ առայժմ միայնակ ձայներ են հանդես գալիս ցեղակրոնիզմի ռասայական գաղափարների բացահայտմամբ:

    Մինչդեռ, Հայաստանը պատված է միանգամայն մռայլ երեւույթով։ Նոյեմբերի 23-ին կառավարության նիստի ընթացքում նշվել է, որ Հայաստանի դպրոցներում նկատվում են՝ Ադրբեջանի Ղարաբաղի տարածաշրջանից վերաբնակված ընտանիքների երեխաների նկատմամբ բուլինգի դրսեւորումներ։ Հարցը բարձրացրել է՝1989 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՄԱԿ-ի Երեխայի իրավունքների կոնվենցիայի ընդունման տարեդարձի կապակցությամբ նիստին մասնակցած երեխաներից մեկը։

    Հայաստանի նախկին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանի խոսքով, Ղարաբաղից երեխաների նկատմամբ բուլիինգի պատճառներից կարելի է նշել պետության քաղաքական դիրքորոշումը և Հայաստանի քաղաքացիների ընտանիքներում հաստատված համապատասխան կարծրատիպերը։

    Խոսելով առաջին պատճառի մասին՝ Ալավերդյանը, իհարկե, փոխհաղորդում է վիրավորված հայ «մեծության» համար հարմար թեզը այն մասին, որ Հայաստանի ղեկավարությունը իբր «հանձնել է» Ղարաբաղը և շարունակում է ստեղծել ղարաբաղցի հայերի բացասական բնութագիրը, որպես ավելորդ բեռ Հայաստանի զարգացման համար։ Այս թեզը չենք մեկնաբանի, քանի որ այն ավելի քան շահարկողական է։ Մյուս կողմից, եթե նույնիսկ այն գոյություն ունի, ապա միայն ղարաբաղցիների նկատմամբ երեւանցիների արդեն իսկ առկա կողմնակալության հիման վրա։ Եվ հենց սա է Ալավերդյանի կողմից հիշատակված երկրորդ պատճառը, և դա մեզ իսկապես մոտեցնում է ներհայաստանյան գզվռտոցների իրական էությունը հասկանալուն։ Առավել ևս, այն, ակնհայտ է, հանդիսանում է այնքան ուժեղ, որ ամենայն ցանկությամբ հանդերձ, անհնար է թաքցնել։

    Մեր տարածաշրջանից դուրս ինչ-որ մեկին կարող է թվալ, թե ազգային համերաշխության խնդիրը հայերի համար առաջնահերթությունների շարքում է։ Սակայն հարեւաններին դիտարկելու մեր փորձը հուշում է, որ Հայաստանի հասարակությունը, որքան էլ այն համախմբված թվա, ամենևին էլ խորթ չէ իր համար ներքին թշնամու ընտրությունը։ Առավել ևս, որ բոլոր ադրբեջանցիներին Հայաստանից վաղուց վտարվել են (իսկ նրանք ժամանակին եղել են հալածանքի հիմնական օբյեկտը), իսկ սուրբ վայրը, ինչպես գիտենք, դատարկ չի մնում։ Հայերը երեսուն երկար տարիներ սպասում էին բուլինգի համախմբված զոհին և այն գտան ի դեմս ղարաբաղցի հայերի, որոնք Հայաստանում ավանդաբար համարվում են երկրորդ կարգի մարդիկ, բիրտ գյուղացիներ, շուռտվածներ։ Այս արհամարհանքը սաստկացավ ղարաբաղյան կլանի քսան տարվա կառավարումից հետո, որն իր հերթին կարծես երևանցիներից ռևանշ վերցրեց տասնամյակների ընթացքում արհամարանք զգալու համար։ Եվ վերջապես, այս դիմակայության աստիճանը իր գագաթնակետին հասավ 44-օրյա պատերազմում Հայաստանի ջախջախիչ պարտությունից հետո։

    Երեւանյան հայերի աչքերում նրանք պարտվեցին հենց ղարաբաղցիների մեղքով։ Սրան ռացիոնալ բացատրություն չկա։ Պարզապես, եթե չլիներ Ղարաբաղը, ապա չէր լինի նաև ազգային նվաստացումը։ Ընդ որում, այս անբարյացակամությունը, ամենայն հավանականությամբ, անցել է երկու փուլ։ Առաջինի ժամանակ, երեւանցիները տրտնջվում էին ու վրդովված էին, իսկ երկրորդի սկսվելուն պես, որն ի հայտ եկավ, երբ ղարաբաղցի հայերի զանգվածը մի ժամվա մեջ անսպասելի-անակնկալ վերաբնակվեց Հայաստան, խուլ զայրույթը սկսեց ընդունել ֆիզիկական մարմնավորում։

    Կամ երևանցիները, թունավորելով ղարաբաղցիներին, և նման բնույթով գոլորշի բաց թողնելով, իրենց գիտակցության ծայրամաս են մղում «միացումի» դիսկուրսը։ Կամ էլ, ընդհակառակը, նրանք իրենց մեջ սերմանում են ադրբեջանցիների նկատմամբ ատելության նոր պարույր, անցկացնելով անհասանելի ու հզոր հարեւաններին զուգորդության սկզբունքով հայերի առանձին խմբի հետ փոխարինումը։ Չէ որ, եթե Ղարաբաղը՝ Ադրբեջան է (դա նույնիսկ վարչապետն է խոստովանել), իսկ ղարաբաղցիները եկել են Ադրբեջանից, ապա նշանակում է, որ նրանք՝ ադրբեջանցի են։

    Բուլինգի բնույթը, ցավոք, դրոշմված է մարդու մատրիցայում և արտացոլում է բնական ընտրության գործառույթների մի ամբողջ սպեկտր: Բուլինգի դեմ պայքարի սոցիալական ջանքերը կարող են միայն մեղմել նրա կործանիչ ձևերը, սակայն այս ֆենոմենից անհնար է ամբողջությամբ ազատվել, ինչպես անհնար է մարդու մեջ վերացնել մրցակցության և գերիշխանության նկատմամբ կիրքը:

    Այսպիսով, կարելի է արձանագրել, որ ղարաբաղցի հայերը ընկել են հայկական բնական ընտրության ջրաղացաքարի տակ։ Սրա մեջ կա ճակատագրի հեգնանք։ Չէ որ հատկապես Ղարաբաղի օկուպացիան էր, որ ժամանակին և եղել է՝ տարածաշրջանում գերիշխելու նկատմամբ փոքր ժողովրդի հիվանդագին ախորժակի մարմնվորումը։

    «Միացումի» դոդոշը խժռում է իր զավակին։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 68

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Մակրոնի ռազմական պլանները. պատվամոլություն առանց ամունիցիայի Սերգեյ Բոգդանի վերլուծությունը

04 Մարտի 2024 - 16:54

Գլխաշոր պարոն Մակրոնի համար Քամուն հակառակ թքելու հետևանքները

02 Մարտի 2024 - 12:31

Հայկական շանտաժ Եվ փլուզվող «ամուսնություն»

01 Մարտի 2024 - 16:43

Երեւանն ու Փարիզը պատերազմ են տենչում Նախապատրաստումը տեսանելի է անզեն աչքով

02 Մարտի 2024 - 09:50

Հայկական խաղ ռուսական նյարդերի վրա Մոսկվան անպայման կպատասխանի

29 Փետրվարի 2024 - 14:37

Ղարաբաղի Խանության ստեղծման նախադրյալները «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

29 Փետրվարի 2024 - 11:25
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Փորձագետ Մարտիրոսյան. Եվրոպացիները Հայաստանի համար մեռնելու մտադրություն չունեն

    04 Մարտի 2024 - 18:50

    «Ադրբեջանի և Թուրքիայի միությունը կկործանի Մակրոնի խաղը Կովկասում»

    Խասը և Այթմատովը՝ Caliber.Az-կայքում

    04 Մարտի 2024 - 18:14

    Ալիևը Շարիֆին. Մենք երախտապարտ ենք Պակիստանին մշտական աջակցության համար

    04 Մարտի 2024 - 18:10

    ANAMA-ն շաբաթական զեկույց է ներկայացրել

    04 Մարտի 2024 - 17:18

    Մակրոնի ռազմական պլանները. պատվամոլություն առանց ամունիցիայի

    Սերգեյ Բոգդանի վերլուծությունը

    04 Մարտի 2024 - 16:54

    Օսման Մեսթեն. ԹուրքՊԱ-ն կշարունակի աջակցել Ադրբեջանին

    04 Մարտի 2024 - 15:50

    Ադրբեջանական բանակում կրթական միջոցառումները շարունակվում են

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:41

    Տասնյակ միլիարդներ. Ջաբբարովը՝ տարածաշրջաններում արտադրության ծավալների արժեքի մասին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 15:34

    Ալիևը Ժելյազկովին պատմել է ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի դեմ ուղղված կողմնակալ և կեղտոտ արշավի մասին

    04 Մարտի 2024 - 14:50

    Խանքենդին շարունակում է մաքրվել հայկական սպառազինությունից

    ԹՎԵՐ

    04 Մարտի 2024 - 14:19

    Լոնդոնը կաջակցի Բաքվին կիբերանվտանգության հարցում

    Օլդի հայտարարությունը

    04 Մարտի 2024 - 13:44

    Հայաստանի շուրջ օղակը սեղմվում է. Սուրեն Սուրենյանց

    04 Մարտի 2024 - 12:58

    Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարը հանդիպել է ալժիրցի իր գործընկերոջ հետ

    04 Մարտի 2024 - 12:19

    ՀԿԹՀ նախագահ. Մենք ուզում ենք Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները բարձրացնել ավելի բարձր մակարդակի

    04 Մարտի 2024 - 11:42

    Թուրքիայում հայտարարել են Հայաստանի հետ սահմանի բացման հարցում Ադրբեջանի հետ քայլերի համակարգման մասին

    04 Մարտի 2024 - 11:17

    Օմբուդսմենը դիմել է համաշխարհային հանրությանը Աղդամում ականի պայթյունի կապակցությամբ

    04 Մարտի 2024 - 11:00

    Ադրբեջանի երկու գյուղերում առաջին անգամ էլեկտրահաղորդման գծեր կանցկացվեն

    04 Մարտի 2024 - 10:52

    Բուլղարիայի խորհրդարանի նախագահը ժամանել է Ադրբեջան

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Մարտի 2024 - 10:20

    Էլչին Ամիրբեկով. Զանգեզուրի միջանցքը կարող է դառնալ Երևանի և Բաքվի միջև վստահության ամրապնդման կարևոր միջոց

    04 Մարտի 2024 - 09:58

    ԱԳՆ. Հայաստանի կողմից տեղադրված ականները շարունակում են մնալ որպես լուրջ խնդիր

    04 Մարտի 2024 - 09:51

    Աղդամում ականի վրա պայթած տղամարդու վիճակը ծանր է

    04 Մարտի 2024 - 09:40

    Բայրամով. Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիրը պետք է մշտական լինի

    04 Մարտի 2024 - 09:18

    Աղդամում տեղի 29-ամյա բնակիչը պայթել է ականի վրա

    04 Մարտի 2024 - 09:06

    Վերջին սադրանքները հակասում են Երևանի խաղաղ հռետորաբանությանը

    Բայրամովը՝ ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարին

    02 Մարտի 2024 - 14:47

    Քաղաքագետ Քոչարյան. Պետք է հասկանանք՝ Հայաստանը առաջին ճաշատեսակ է, երկրորդ, թե աղանդեր

    02 Մարտի 2024 - 13:08

    Գլխաշոր պարոն Մակրոնի համար

    Քամուն հակառակ թքելու հետևանքները

    02 Մարտի 2024 - 12:31

    Ջաբրայիլում կոշիկի արտադրության ձեռնարկություն կստեղծվի

    02 Մարտի 2024 - 12:19

    Քաղաքագետ Սուրենյանց. ԵՄ-ին Հայաստանը պետք չէ, գլխավորը Ռուսաստանին ու Իրանին դուրս մղելն է

    02 Մարտի 2024 - 11:54

    Բունդեսթագի պատգամավոր. Գերմանիան աջակցում է Ադրբեջանին՝ տարածքային ամբողջականության և խաղաղության հարցերում

    02 Մարտի 2024 - 11:27

    Ջեյհուն Բայրամովը Տոյվո Կլաարին հայտնել է Բաքվի դիրքորոշումը խաղաղ գործընթացի վերաբերյալ

    02 Մարտի 2024 - 11:00

    Ավարտվել է Ալբանիայի վարչապետի աշխատանքային այցը Ադրբեջան

    02 Մարտի 2024 - 10:55

    Բայրամովը Անթալիայում իր սլովակ գործընկերոջ հետ քննարկել է համագործակցության հեռանկարները

    02 Մարտի 2024 - 10:32

    Էրդողան. Թուրքիան պատրաստվում է նորմալացնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ

    Ադրբեջանի հետ համաձայնեցմամբ

    02 Մարտի 2024 - 10:19

    Երեւանն ու Փարիզը պատերազմ են տենչում

    Նախապատրաստումը տեսանելի է անզեն աչքով

    02 Մարտի 2024 - 09:50

    Հունաստանի վարչապետը շնորհավորել է Իլհամ Ալիևին

    02 Մարտի 2024 - 09:46

    205 հեկտար ազատագրված տարածքներ ականազերծվել է

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    02 Մարտի 2024 - 09:09

    Սերդար Քըլըչ. Տարածաշրջանում խաղաղության հասնելու համար անհրաժեշտ է մի կողմ դնել տարաձայնությունները

    01 Մարտի 2024 - 20:30

    Հիքմեթ Հաջիև. Տարածաշրջանում խաղաղությունը ընկած է Բաքվի և Երևանի միջև

    01 Մարտի 2024 - 18:19

    Կլաար. Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորումը կապահովի տարածաշրջանի բարգավաճումը

    01 Մարտի 2024 - 17:56

    Հիքմեթ Հաջիև. Բաքուն Երևանից տարածքային պահանջների վերաբերյալ որոշում է սպասում

    01 Մարտի 2024 - 17:55

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ