Դանդաղ գործողության ատելություն
    Պատերազմից հետո էլ շարունակվում է ականային տեռորը

    Վերլուծություն  05 Ապրիլի 2024 - 19:18

    Մաթանաթ Նասիբովա
    Caliber.Az

    Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Գլխավոր ասամբլեայի 2005 թվականի դեկտեմբերի 8-ի պաշտոնական որոշման համաձայն՝ ապրիլի 4-ը հայտարարվել է Ականային վտանգի մասին իրազեկման և ականազերծման գործունեությանն աջակցելու միջազգային օր:

    Ադրբեջանի համար, որը ականային ահաբեկչության խնդրին է բախվել դեռ Հայաստանի կողմից իր տարածքների օկուպացիայի ժամանակակատվածում, սա ծայրահեղ հրատապ խնդիր է։ Քանզի հենց Հայաստանի ականային ահաբեկչության քաղաքականությունն է հանգեցրել նրան, որ Ադրբեջանը ներառվում է ականներով և չպայթած ռազմական զինամթերքով աշխարհում ամենաաղտոտված երկրների շարքը։ Սա հաստատում է նաև վիճակագրությունը։ Նախնական գնահատումների համաձայն՝ հայկական օկուպացիայի ժամանակ մեր հողերում տեղադրվել է ավելի քան 1,5 միլիոն ական։ Իսկ Երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմի ավարտից ի վեր մեր 350 քաղաքացիները դարձել են ականների զոհ, նրանցից 65-ը զոհվել են և 285-ը՝ ծանր վիրավորվել։ Ընդհանուր առմամբ, Ադրբեջանի դեմ Հայաստանի ռազմական ագրեսիայի սկզբից ի վեր մեր քաղաքացիների շուրջ 3429-ը տուժել են ականներից, նրանցից 595-ը մահացել են, այդ թվում նաև 357 երեխա և 38 կին։

    Հայաստանի կողմից ադրբեջանական տարածքների ականապատումը շարունակվել է ընդհուպ մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերը։ Մասնավորապես, Ղարաբաղի տարածաշրջանում հայկական բանակի մնացորդները Լաչինի ճանապարհը օգտագործում էին Ղարաբաղ ականներ տեղափոխելու համար։ Այդ կապակցությամբ անցյալ տարվա հունվարին Բաքուն Արդարադատության միջազգային դատարան է դիմել՝ Հայաստանին ադրբեջանական տարածքների աականապատումը և Լաչինի ճանապարհը Ղարաբաղ ականներ տեղափոխելու համար օգտագործելը դադարեցնել պարտավորեցնելու խնդրանքով։

    Դրա հետ մեկտեղ, ի պատասխան Հայաստանի կողմից ադրբեջանցիների նկատմամբ մարդու իրավունքների նպատակաուղղված խախտմանը՝ Բաքուն «Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» միջազգային կոնվենցիայի շրջանակներում անհետաձգելի միջոցներ ձեռնարկելու համար Միջազգային դատարան է ներկայացրել երկրորդ դիմումը, որում ներկայացվել են նրա ապացույցները, որ Հայաստանը, սկսած 2021 թվականից, շարունակում է ադրբեջանական տարածքները ականներ, իսկ տներում պայթուցիկ թակարդներ տեղադրել։

    Ադրբեջանի Հանրապետության ԱԳՆ-ի տվյալներ համաձայն, 2022 թվականի օգոստոսից ի վեր Ադրբեջանում հայտնաբերվել է 2021 թվականին Հայաստանում արտադրված ավելի քան 2,7 հազար ական, և կան նրա ապացույցներ, որ դրանք տեղադրվել են՝ Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարների 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո։

    Այն մասին, որ Հայաստանում ականային ահաբեկչության հետևանքով շարունակում են զոհվել ադրբեջանցի խաղաղ բնակիչները, այսօր X սոցիալական ցանցում գրել է Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը։ «Ականները, պատերազմի պայթուցիկ մնացորդները և ինքնաշեն պայթուցիկ սարքերը շարունակում են հանգեցնել մեր խաղաղ բնակիչների սպանություններին ու վիրավորվածություններին, խոչընդոտում են վերակառուցման և վերականգնման ջանքերին, ինչպես նաև բռնի տեղահանվածների վերադարձին»:

    Զոհերի թվում կան՝ խաղաղ բնակիչներ, ինչպես նաև երեխաներ»,- նշել է Հ. Հաջիևը՝ միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրելով Հայաստանի ականային ահաբեկչության խնդրի վրա։

    Այն մասին, որ այս փաստը լուրջ խոչընդոտներ է ստեղծում զանգվածային գերեզմանների որոնման և հայ զինյալների զոհերի մարմինների արտաշիրմման համար, նշվում է նաև Ադրբեջանի Հանրապետության ռազմագերիների, պատանդների և անհետ կորած քաղաքացիների հարցերով պետական հանձնաժողովի այսօրվա հաղորդագրության մեջ։

    «Պետական հանձնաժողովի կողմից հաստատված անհետ կորածների թաղման վայրերում մասնագետների կողմից տարածքների ականազերծումը շատ դեպքերում երկար է տևում։ Այս հանգամանքն ավելի է խորացնում մեր քաղաքացիների տառապանքը, ովքեր երեսուն տարուց ավելի սպասում են իրենց անհետ կորած հարազատների մասին լուրերին, և հանդիսանում է՝ միջազգային մարդասիրական իրավունքի նկատմամբ Հայաստանի անհարգալից վերաբերմունքի վառ օրինակ»,- ասվում է հայտարարության մեջ։

    Ադրբեջանը իր հերթին հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի սկզբից ի վեր լայնածավալ աշխատանքներ է իրականացնում ազատագրված տարածքների ականազերծման ուղղությամբ, ընդ որում աշխատանքների ավելի քան 90 տոկոսն իրականացվում է երկրի ներքին ռեսուրսների հաշվին։ Չնայած որոշ օտարերկրյա գործընկերների հետ համագործակցությանը, ցավոք սրտի, ընդհանուր արտաքին աջակցությունը սահմանափակ է:

    Ականային լուրջ խնդրի մասին, որի հետ ընդհարվել է Ադրբեջանը՝ մշտապես խոսում է նախագահ Իլհամ Ալիևը, հատկապես ընդգծելով, որ Ղարաբաղի ազատագրված տարածքներում ականազերծման աշխատանքների իրագորման համար պետական բյուջեում հսկայական ֆինանսական միջոցներ են հատկացվում։ Ուրեմն, միայն 2021 թվականին այդ նպատակների համար նախատեսվել է ավելի քան 100 մլն մանաթ, որից ծախսվել է մոտ 98 մլն մանաթը։ Իսկ 2023 թվականին օկուպացիայից ազատագրված տարածքներում Ադրբեջանի ականազերծման գործակալությունը (ANAMA) այլ կառույցների հետ ընդհանուր առմամբ ականազերծվել է ավելի քան 53,1 հազար հեկտար տարածք։ Ընդհանուր առմամբ, մինչև 2024 թվականի մարտի 1-ը ականազերծվել է ավելի քան 123 հազար հեկտար հող և վնասազերծվել է 114 730 ական և չպայթած զինամթերք։ 2024 թվականին նախատեսվում է ականազերծել 60 հազար հեկտար տարածք։ Անհրաժեշտ է նաև նշել, որ մարդասիրական ականազերծումը հանդիսանում է Ադրբեջանի պետական քաղաքականության գլխավոր առաջնահերթություններից մեկը, որի հիմքերը դրվել են համազգային առաջնորդ Հեյդար Ալիեւի նախաձեռնությամբ։ Որպես դրա արդյունք՝ Ադրբեջանը զգալի ներդրում ունի համաշխարհային մակարդակով մարդասիրական ականազերծման գործընթացում։ Այս թեմային էր, ի դեպ, նվիրված 2023 թվականի մաիսին Բաքվում անցկացված՝ «Պայքար ականային վտանգի դեմ՝ կայուն զարգացման ուղի» խորագրով երկրորդ միջազգային համաժողովը։

    Խոսելով հումանիտար ականազերծման ոլորտում Ադրբեջանի գործունեության մասին, հարկ է առանձին նշել, որ Չմիավորման շարժման մեջ, որը մեր երկիրը ղեկավարել է շուրջ 4 տարի, պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել՝ այդ ոլորտում խորհրդակցությունների և գործնական համագործակցության վերաբերյալ կոնտակտային խմբի ստեղծման մասին: Միևնույն ժամանակ, հատկապես Ադրբեջանի նախաձեռնությամբ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն՝ մշակութային արժեքների վրա ականների ազդեցության մասին հատուկ բանաձեւ է ընդունել, որպես զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային ժառանգության պաշտպանության հատուկ ուղղություն։ Բայց, ինչպես գիտեք, ազատագրված տարածքների ականազերծումը զգալիորեն բարդանում է ականապատ դաշտերի ճշգրիտ քարտեզների բացակայության պատճառով։ Ցավոք, Երևանը այդպես էլ Բաքվին չի տրամադրել ականապատ դաշտերի ճշգրիտ քարտեզներ։ Այդ կապակցությամբ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ում դեռ անցյալ ամսվա սկզբին նշել են, որ Հայաստանը տարբեր պատրվակներով հրաժարվում է ականապատ դաշտերի ճշգրիտ քարտեզներ տրամադրել։ Ադրբեջանի օմբուդսմեն Սաբինա Ալիևայի՝ Թերթերում և Աղդամում ականների պայթման կապակցությամբ այսօրվա հայտարարության մեջ նշվում է նաև, որ միջազգային հանրությունը չպետք է լռի Ադրբեջանի բնակիչների դեմ Հայաստանի ականային ահաբեկչության առջև։

    Խոսքի համար, նույն համատեքստում են տեղավորվում՝ Հայաստանին ուղված Ադրբեջանին ճշգրիտ ականների քարտեզներ տրամադրելու մասին Թուրքիայի ԱԳՆ-ի կոչերը: «Հայաստանին կոչ ենք անում Ադրբեջանին տրամադրել ականների ճշգրիտ քարտեզներ։ Մենք կշարունակենք վճռական աջակցությունը՝ տեղական և միջազգային մակարդակով ականային վտանգի դեմ պայքարող երկրներին»,- ասվում է Թուրքիայի ԱԳՆ-ի այսօրվա հայտարարության մեջ:

    Եզրափակելով նշենք, որ միջազգային փորձագետների հաշվարկով, տարածքների ականազերծման խնդիրն ամբողջությամբ լուծելու համար Ադրբեջանին կպահանջվի մոտ 30 տարի, և այդ ժամանակահատվածում, անկասկած, կարձանագրվեն անմեղ մարդկանց մահվան նոր փաստեր։ Այս կապակցությամբ, այսօր, երբ ողջ աշխարհը նշում է՝ Ականային վտանգի մասին իրազեկման և ականազերծման գործունեությանն աջակցելու միջազգային օրը, Բաքուն նորից միջազգային հանրությանը կոչ է անում հետևողական միջոցներ ձեռնարկել՝ Հայաստանի կողմից ականների սպառնալիքը դատապարտելու, այդ երկրի կողմից ականների քարտեզներ տրամադրելու և Ադրբեջանում ականների վտանգի վերացման գործում պատշաճ աջակցություն ցուցաբերելու նպատակով:

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 144

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Բիբլիական սյուժե եկեղեցու դեմ Փաշինյանը զարգացնում է դոկտրինան

29 Մայիսի 2024 - 10:22

Նավթի շահարկումներ «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

29 Մայիսի 2024 - 10:25

Սառեցում, գաղտնալսում և կալանավորում Սամիթ Ալիևի «Անհարմար ճշմարտությունը»

29 Մայիսի 2024 - 22:20

Առանց արյան և նախապայմանների Ադրբեջանի դրոշը Գազախի ազատագրված գյուղերի վրա

25 Մայիսի 2024 - 13:12

Առանց մեկ կրակոցի Սամիթ Ալիևի՝ «Անհարմար ճշմարտություն»-ը

25 Մայիսի 2024 - 11:43

Հայկական փիղ «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

24 Մայիսի 2024 - 17:42
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Բայրամով. COP29-ը լրացուցիչ հնարավորություններ կստեղծի Պակիստանի հետ համագործակցության համար

    30 Մայիսի 2024 - 15:54

    Միլլի Մեջլիսը խստորեն դատապարտել է Նիդերլանդների խորհրդարանի ներկայացուցիչների պալատի բանաձևը

    30 Մայիսի 2024 - 13:27

    Բաքվի էներգետիկայի շաբաթին կմասնակցի 300 ընկերություն

    30 Մայիսի 2024 - 13:25

    Իսլամաբադում կայացել է Ադրբեջանի և Պակիստանի ԱԳՆ ղեկավարների հանդիպումը

    30 Մայիսի 2024 - 13:20

    Ալիև. Միջազգային հանրության աջակցությունը մեծ նշանակություն ունի հողերը ականներից մաքրելու համար

    30 Մայիսի 2024 - 13:18

    Մուստաֆաևը Բազարփաշի հետ քննարկել է՝ երկու երկրների միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները

    30 Մայիսի 2024 - 11:17

    Մեծ վերադարձ. Եվս 15 ընտանիք մեկնել է Շուշա

    30 Մայիսի 2024 - 10:54

    Հիքմեթ Հաջիև. Ադրբեջանում ականների զոհերի թիվը շարունակում է աճել

    30 Մայիսի 2024 - 10:18

    Սառեցում, գաղտնալսում և կալանավորում

    Սամիթ Ալիևի «Անհարմար ճշմարտությունը»

    29 Մայիսի 2024 - 22:20

    SOCAR-ը ԱՄԷ-ից մի ընկերության հետ քննարկել է հում նավթի և նավթամթերքի լոգիստիկայի հարցերը

    29 Մայիսի 2024 - 22:19

    Ադրբեջանական բանակի Գլխավոր շտաբի պետը հանդիպել է թուրք գործընկերոջ հետ

    29 Մայիսի 2024 - 22:11

    Հայկական ճգնաժամ և չինական կառավարում

    Իրադարձությունների ակնարկ՝ Ռասիմ Մուսաբեկովի հետ

    29 Մայիսի 2024 - 22:00

    Կայացել է՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի պաշտպանության նախարարների հանդիպումը

    29 Մայիսի 2024 - 21:09

    Բաքվում՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց մասնակցությամբ նորաձևության ցուցադրություն է կազմակերպվել

    29 Մայիսի 2024 - 20:35

    ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը շնորհավորել է Ադրբեջանի նախագահին

    29 Մայիսի 2024 - 19:11

    Ադրբեջանն ու Իրանը արձանագրություն են ստորագրել Արազ գետի պաշարների համատեղ օգտագործման մասին

    29 Մայիսի 2024 - 18:40

    Հիքմեթ Հաջիևը հանդիպել է Թուրքիայի դեսպանին

    29 Մայիսի 2024 - 17:46

    Սահիբա Գաֆարովան մի շարք հանդիպումներ է անցկացրել Անտիգուա և Բարբուդայում

    29 Մայիսի 2024 - 17:38

    Շաֆիև. Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղ գործընթացն ընթանում է դրական ուղղությամբ

    29 Մայիսի 2024 - 16:48

    Պետրիշենկոն՝ Ղարաբաղի վերածննդին նպաստելու Բելառուսի պատրաստակամության մասին

    29 Մայիսի 2024 - 16:46

    Ադրբեջանը պատրաստ է աշխարհին առաջարկել ականների սպառնալիքի դեմ պայքարի իր փորձը

    Դեսպան Սուլթան Հաջիևի հարցազրույցը Star-ին

    29 Մայիսի 2024 - 15:50

    Լեոնիդ Սլուցկի. Ղարաբաղը Ադրբեջան է

    29 Մայիսի 2024 - 14:09

    Քանի՞ օլիմպիական արտոնագիր ունի Ադրբեջանը

    29 Մայիսի 2024 - 14:08

    Ֆրանսիական Պոլինեզիայի պատվիրակությունը ժամանել է Բաքու

    29 Մայիսի 2024 - 12:21

    Կարասին. Ռուսաստանը և Ադրբեջանը երկու եղբայրական պետություններ են

    29 Մայիսի 2024 - 10:54

    Մեծ վերադարձ. Եվս 24 ընտանիք մեկնել է Խոջալու

    29 Մայիսի 2024 - 10:51

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է CVC Capital Partners-ի համահիմնադիրին և նախագահին

    29 Մայիսի 2024 - 10:35

    Նավթի շահարկումներ

    «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

    29 Մայիսի 2024 - 10:25

    Բիբլիական սյուժե եկեղեցու դեմ

    Փաշինյանը զարգացնում է դոկտրինան

    29 Մայիսի 2024 - 10:22

    Բաքվի ծովային նավահանգստում՝ COP29-ի հնարավորությնների վերաբերյալ ՄԱԿ-ի միջոցառում է անցկացվել

    28 Մայիսի 2024 - 22:35

    Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության գործընթացը Թուրքիայի Ազգային անվտանգության խորհրդի օրակարգում է

    28 Մայիսի 2024 - 22:31

    ԱԳՆ-ն կոչ է արել միջազգային հանրությանը մոբիլիզացնել ջանքերը՝ ականային վտանգի վերացման համար

    28 Մայիսի 2024 - 22:24

    Ադրբեջանի նախագահը և առաջին տիկինը ծանոթացել են՝ Խոջալուի 15 տների վերանորոգումից և վերակառուցումից հետ պայմաններին

    28 Մայիսի 2024 - 22:21

    Էրդողանը՝ Ադրբեջանի Անկախության օրվա կապակցությամբ կիսվել է հրապարակմամբ

    28 Մայիսի 2024 - 22:20

    Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ Աղդամի շրջանի մի քանի գյուղերի հիմք է դրել

    28 Մայիսի 2024 - 13:55

    Ֆրանսիայի դեսպանը շնորհավորել է Ադրբեջանին՝ Անկախության օրվա առթիվ

    28 Մայիսի 2024 - 13:53

    Աղդամում ANAMA-ի աշխատակիցը պայթել է ականի վրա

    28 Մայիսի 2024 - 12:35

    Ֆերգուս Օլդ. «Ադրբեջանն իր ավանդն է ներդրում աշխարհի ամենամեծ խնդրի՝ կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարում»

    28 Մայիսի 2024 - 12:26

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն շնորհավորել է ժողովրդին Անկախության օրվա առթիվ

    28 Մայիսի 2024 - 12:22

    Զաքիր Հասանով. Ադրբեջանական բանակն ավելի է ամրապնդում իր դիրքերը ազատագրված տարածքներում

    28 Մայիսի 2024 - 11:22

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ