Անձնվեր հայեր, կամ նորից տեղատվական շրջափակման մասին
    Էմին Գալալիի մտորումները


    Էմին Գալալա
    Caliber.Az

    Վերլուծություն - 19 Մայիսի 2022 - 16:16

    Ինչպես հայտնի է՝ «Euronews» հեռուստաալիքը եթեր է հեռարձակել Շուշայում կայացած «Խարըբյուլբյուլ» փառատոնի մասին ռեպորտաժ։

    Որևէ մեկը երբևիցե մտածել է, թե ինչու՞ «անձնվեր» բառը ռուսերեն լեզվում կարող է նշանակել տրամագծորեն հակառակը՝ «հավատարմություն» և «դավաճանություն»։ Ադրբեջաներենում «sədaqət» և «xəyanət» բառերը կոնրետ հականիշներ են։ Անգլերենում նույնպես կան երկու բառեր. հավատարիմ իմաստով անձնվերը դա «devoted» է, իսկ «խաբված» իմաստով՝ «betrayed»։ Ֆրանսերենում «fidele» և «trahi» համապատասխանաբար։ Իսկ ռուսերենում «предать» բայը (իր դաշնակցին նվիրված և թշնամու ձեռքում հայտնված) և «преданный» (անձնվեր իդեալին) ածականը ոչ մի ձևով չեն տարբերվում։ Կարելի է նաև կրակին ինչ-որ բան «մատնել» «դատապարտության» իմաստով, ինչպես «Իմաստուն Օլեգի երգում» - «դաժան արշավանքի համար նա նրանց գյուղերն ու դաշտերը դատապարտեց սրի և կրակի»:

    Մի վարկյան, մի վարկյան։ Caliber.Аz-ը «Հետաքրքրաշարժ բանասիրության» հաղորդաշար չի բացել։ Եվ եթե նույնիսկ այդպիսի պլաններ կան, ապա ես հաղորդավարի հավակնություն չունեմ։ Լեզվաբան չեմ։ Հոդվածի ընդարձակ սկիզբով պարտավոր եմ «Euronews»-ում Խարըբյուլբուլի փառատոնի մասին մեր հարևանների արձագանքի մոդելավորմամբ:

    Այն ժամանակները, երբ Ադրբեջանի նկատմամաբ համաշխարհային խոշոր հեռուստաալիքների ուշադրությունը կարելի էր համեմատել Աբշերոնի լողափներին այլ մոլրակայինների վայրձջքին՝ վաղուց արդեն մոռացվել են։ Մեր երկիրը հաճախ առաջատար համաշխարհային տեղեկատվական ռեսուրսների էկրաններին հայտնվում է շնորհիվ համապատասխան պետական և մասնավոր կառույցների աշխատանքի։ Ադրբեջանում կա լուսաբանելու բան։ Բայց «Euronews»-ում Շուշայի փառատոնի մասին տեսանյութը՝ հաճելի է։ Ադրբեջանի կողմից միջազգային իրավունքի համաձայն իրեն պատկանող հողերի ազատագրումից հետո արևմտյան գործընկերների հասկացողության և ըմբռնման մեջ թող և ոչ ճակատագրական, բայց հերթական բեկոր է։ Լրագրողների, հասարակական գործիչների, խորհրդարանների անդամների, այլ պաշտոնական և ոչ պաշտոնական (ներառյալ խոհարարների) անձանց հարյուրավոր և հարյուրավոր այցերը դանդաղ, բայց վստահորեն հասնում են Ղարաբաղում իրադարձությունների և ադրբեջանական ժողովրդի ողբերգության մասին ճշմարտությունը հասցնելու նպատակին։ Ողբերգություն, որից այսօր ծնվում է հաղթանակի, արդարության վերականգնման և մարդկանց հարազատ օջախներ վերադարձնելու կենսահաստատ պատմությունը։

    Նրանք, ովքեր 40 անց են, հիշում են, թե մենք որքան հաճախ էինք կրկնում «տեղեկատվական շրջափակում», գանգատվելով անցյալ դարի 80-ական թվականների սկզբին և 90-ական թվականների վերջին Ղարաբաղի մասին ճշմարտությունը աշխարհին հասցնելու անկարողության համար։ Այսօր դա թվում է աներևակայելի, բայց մենք քոթակելու համար տղաներ էինք, որոնց ձեռ էին առնում հայերը և նրանց հովանավորները։ Դա ճշգրիտ պատճենն էր այն ամենի, ինչ տեղի ունեցավ ռազմական գործողությունների ժամանակ և դիվանագիտական մարտերում։ Հիմա այդ մեր բանակն է, որ սարսափեցնում է հայ «առյուծ-կատվիկներին», իսկ 90-ականների սկզբին հայ «ֆիդային-բաբուինները» իրենց հանգիստ էին զգում։ Իսկ ընդհանրապես «ֆիդայինը» արաբերեն բառ է, որը հայերը այլափոխել են «ֆիդայի», բայց հետո դրան կպցրել են «ն»։ Լավ, թող այդպես լինի։ Չէ որ խոստացել եմ չխորանալ բանասիրության մեջ։

    Այսպիսով, եկեք պատկերացնենք հայ արագագիրների արձագանքը։ Հավանաբար դժվար է եղել։ Նրանք սովոր են մի դարպասով խաղին, նրանց երկար ժամանակ խրախուսել են, և հանկարծ նման կամայականություններ։ Նախ վերնագիրը։ Այսպիսի «Ճշմարտության ևս մեկ աշատարակը կործանվեց», կամ «Ազերական քարոզչությունը նվաճում է Եվրոպան» նման մի բան։ Միգուցե՞ «Ամոթ քեզ «Euronews»»։ Իսկ հետո անմիջապես տեքստը։ «Անիծված ազերիները անիծված փառատոն են անցկացնում մեր դժբախտ Շուշիում, իսկ անիծյալ հեռուստաալիքը այն նզովյալ ձևով լուսաբանում է» ասումնալից ինչ որ բան։ Գրողը տանի։ Եվ վրդովված հառաչանք. «Բազմաչարչար հայ ժողովուրդը ընդհարվեց սարսափելի անարդարության հետ, նախ եկան մոնղոլ-թաթարական, սիրա-պակիստանական և թուրք-թուրքական հորդաները հրեական և ռուսական (բելառուսական) զենքով, հետո ՀԱՊԿ-ը մեզ «ինչպես ընծա» երգեց և նրա փոխարեն, որպեսզի թույլ չտան մեզանից հողեր խլել, որոնք մենք ազնվորեն օկուպացրել էինք երեսուն տարի առաջ՝ ուղարկեց երեք զվարթ տառերի վրա։ Եվ նաև մեղադրական «այս ամենը սև նավթախավիարի սուլթանություն է, այնտեղ բոլորը վատ են, հիմար են և վայրենի, իսկ մենք, հայերս լավն ենք, կուլտուրական և բարի ենք, և դրա համար էլ տառապում ենք, մեզ թույլ չտվեցին խաղաղ թալանել ոչ մեր հինավուրց տարածքները»։ Գումարած «միևնույն ժամանակ, երբ եվրոպական առաջատար ալիքները գովազդում են Ադրբեջանին և արդարացնում նրաց կողմից իրենց սեփական հողերի զավթումը, որը մենք ընդամենը երեսուն տարի մի քիչ օկուպցրել էինք, մեր կառավարությունն ու ընդդիմությունը գզվռտվում են իրար մեջ»։

    Կարելի է դեռ երկար ժամանակ մոդելավորել հայկական անհեթեթությունները, որոնց նմուշները բավականից շատ են։ Բայց, եթե լինենք հակիրճ՝ հայերը անձնվեր են։ Որովհետև նրանք հավատում են, որ բոլորը նրանց դավաճանել են, այլևս չցանկանալով իրականացնել երկրորդ հայկական պետության մասին իրենց տարօրինակ ցանկությունները, և նրանք մնացել են իրենց բացառիկության և ամենաթողության մեջ հավատքով։ Եվ Հայաստանի որոշ ներկայացուցիչները դեռևս նվիրված են այս հավատքին…

    Դե այնուամենաինիվ, ինչու՞ ռուսերենում դա միևնույն բառն է։ Չգիտեմ։ Եվ կարևորը իմաստը չէ։ Բայց վայ հայերին հարկավոր է հասկանալ, որ եթե պահապանեն արյունոտ ցնորքներին հավատարմությունը, որոնք նրանց 34 տարի առաջ հասցրին խելագարության, երբ գրեթե ողջ ազգը հիվանդացել էր «գլխուղեղի արցախով» և «ուղիղ աղիքի միացումով» (ես լի եմ վճռականությամբ համաշխարհային բժշկության մեջ ներմուծել հիվանդությունների այս անունները արյունալի աբսուրդի հստակ մատնանշումով «զրոյական» հիվանդի մասին, որից՝ հայկական անջատողականության վիրուսի կրողից և ամեն ինչ սկսվեց), ապա հետևանքները կլինեն ողբալի։ Հնադարյան ժամանակներում վարակի տարածումը արդեն իսկ պարտված տարածքներում կանխելու նպատակով կիրառում էին շատ անմարդկային մեթոդներ։

    Սա ես կրկին վերը նշված «անձվեր» բառի մեկ այլ նշանակության մասին եմ խոսում, այս անգամ «կրակին նվիրված» իմաստով։ Մի անգամ «բռնի արշավանքի» համար մենք հարևանների հետ հաշիվները մաքրել ենք։ Ինքներս չենք պնդում այն շարունակել։ Բայց եթե ցանկանան շարունակել, ապա մենք հետ չենք մնա։

    Caliber.Az

    Դիտումներ : 69




caliber.azԿարդացեք նաև
caliber.az
Վերլուծություն
04 Հունիսի 2022 - 18:14

Հայաստանի համար ավելի հեշտ չի լինի, եթե Սոլովյովը գնդակահարվի Մաղթանքներ հարևանին ու ռուս քարոզչին

caliber.az
Վերլուծություն
01 Հունիսի 2022 - 18:06

Խաղաղություն մեր պայմաններով Ինչպես ենք ամեն ինչ վերակազմակերպելու

caliber.az
Վերլուծություն
29 Հունիսի 2022 - 18:18

Կրակային շփումներ. պայմանագրայիններ և խաղաղապահներ Բաքուն սթափեցնելու արդյունավետ միջոցներ ունի

caliber.az
Վերլուծություն
22 Հունիսի 2022 - 12:30

Շունը դեզի վրա. Հյուսիս-Հարավ ավտոմայրուղին՝ որպես հայկական պրոժեկտյորության գագաթնակետ Չես կարող ինքդ անել՝ թույլ տուր անեն ուրիշները

caliber.az
Վերլուծություն
20 Հունիսի 2022 - 18:11

Ադրբեջանը ամեն ինչի պատրաստ է Սակայն վճարելու են հարևանները

caliber.az
Վերլուծություն
20 Հունիսի 2022 - 16:25

Վրաններ չկան։ Կեցցեն վրանները։ Ուր է միաձուլվել հայկական «հեղափոխությունը».

    Վերջին լուրեր

    «ԱՄՆ-ը կարող է կարևոր դեր խաղալ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործում» Ալիևի նամակը՝ Բայդենին

    04 Հունիսի 2022 - 18:28

    Հայաստանի համար ավելի հեշտ չի լինի, եթե Սոլովյովը գնդակահարվի Մաղթանքներ հարևանին ու ռուս քարոզչին

    04 Հունիսի 2022 - 18:14

    Հայաստանում ադրբեջանական ժողովրդին պատկանող հուշարձանների ոչնչացման հետ կապված կոչ է արվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին

    04 Հունիսի 2022 - 17:01

    Լրացուցիչ 470 մլն մանաթ է հատկացվել օկուպացիայից ազատագրված տարածքների վերականգնմանը

    04 Հունիսի 2022 - 16:15

    Տեղի է ունեցել Ադրբեջանի և Իրանի արտգործնախարարների հանդիպումը

    04 Հունիսի 2022 - 15:46

    Շառլ Միշելը զանգահարել է Իլհամ Ալիևին

    04 Հունիսի 2022 - 15:09

    Ուսումնամեթոդական հավաք՝ Ադրբեջանի ինժեներական զորքերում ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ/ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    04 Հունիսի 2022 - 14:53

    Իլհամ Ալիևը վավերացրել է Ադրբեջանի 2022-ի պետբյուջեի փոփոխությունները

    04 Հունիսի 2022 - 14:10

    Պետկոմիտեի ղեկավարությունն այցելել է Ղարաբաղի զորամաս ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Հունիսի 2022 - 13:42

    Ռազմական հետախուզություն. Ռուսաստանը միջուկային հրթիռներ է արձակել Ուկրաինայի ուղղությամբ

    04 Հունիսի 2022 - 12:53

    Շարունակվում են ադրբեջանական և թուրք զինվորականների համատեղ զորավարժությունները ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Հունիսի 2022 - 12:16

    Ջեյհուն Բայրամովն ուղևորվել է Իրան ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Հունիսի 2022 - 11:43

    ԹՊԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ. Շուշան ոչ միայն Ադրբեջանի, այլև ողջ թյուրքական աշխարհի մշակույթի օրրանն է

    04 Հունիսի 2022 - 11:11

    Թուրքիան գագաթնաժողով կանցկացնի Ադրբեջանի և Թուրքմենստանի հետ

    04 Հունիսի 2022 - 10:47

    Դեսպան. Լիտվայի ընկերությունները քննարկում են Ղարաբաղում վերակառուցման նախագծերին մասնակցությունը

    04 Հունիսի 2022 - 10:24

    Հայկական զինուժը գնդակոծել է Քելբաջարում տեղակայված ադրբեջանական դիրքերը Պատասխան կրակով հակառակորդը լռեցվել է

    04 Հունիսի 2022 - 09:45

    Ադրբեջան-Ուզբեկստան. ռազմական համագործակցության հեռանկարները Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

    04 Հունիսի 2022 - 09:41

    ՄՀՎԿ-ի ղեկավար. Հայաստանը պետք է ճանաչի Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը

    04 Հունիսի 2022 - 09:08

    Հայ կողոպտիչները Լաչինում թալանել են տները Ղուկասյանի անկեղծությունը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    04 Հունիսի 2022 - 08:50

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարը հրահանգել է կանխել ռևանշիստների սադրանքները

    02 Հունիսի 2022 - 13:10

    Մեկնարկել է ՉՇ Խորհրդարանական ցանցի Բաքվի համաժողովի մասնակիցների այցը Ղարաբաղ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    02 Հունիսի 2022 - 12:46

    Զանգիլանի շրջանի Աղալը գյուղում ANAMA-ն ականների վտանգի իրազեկման դասընթացներ է անցկացնում

    02 Հունիսի 2022 - 12:21

    «Անատոլիական արծիվ-2022» միջազգային զորավարժություններն ավարտվել են

    02 Հունիսի 2022 - 12:00

    Վաշինգտոնում տեղի կունենա Ադրբեջանա-ամերիկյան միջկառավարական հանձնաժողովի նիստը

    02 Հունիսի 2022 - 11:39

    Քննարկվել է Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև անվտանգության օրենքի մշակման առաջարկը

    02 Հունիսի 2022 - 11:26

    Նախարար. Ադրբեջանը ցանկանում է, որ տարածաշրջանը դառնա համագործակցության և զարգացման տարածություն

    02 Հունիսի 2022 - 10:42

    Սահմանվել է Շուշա քաղաքի անվան օգտագործման կարգը

    02 Հունիսի 2022 - 10:03

    Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հայ-թուրքական ցամաքային սահմանի հնարավոր ամենասեղմ ժամկետներում բացման վերաբերյալ

    02 Հունիսի 2022 - 09:44

    Դեսպան. Ադրբեջանն ու ԱՄՆ-ը կարող են միասին աշխատել տարածաշրջանի խնդիրները լուծելու համար

    02 Հունիսի 2022 - 09:19

    Խաղաղություն մեր պայմաններով Ինչպես ենք ամեն ինչ վերակազմակերպելու

    01 Հունիսի 2022 - 18:06

    Պամելա Ագուերե. Ես բարձր եմ գնահատում Ադրբեջանի դերը Չմիավորման շարժման կազմակերպությունում

    01 Հունիսի 2022 - 17:01

    Ուսումնամեթոդական հավաք՝ ճառագայթային, քիմիական և կենսաբանական պաշտպանության ստորաբաժանումներում ՖՈՏՈ/ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    01 Հունիսի 2022 - 16:15

    Ադրբեջանում մեկնարկել է հերթական զորակոչը

    01 Հունիսի 2022 - 15:24

    Ադրբեջանը Իսրայելի հետ օդային հաղորդակցության մասին համաձայնագիր է ստորագրել ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    01 Հունիսի 2022 - 14:27

    «ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը վերակենդանացնելու և Արևմուտքին ներգրավելու Երևանի փորձերը շատ վտանգավոր են» Դմիտրի Բաբիչը՝ Caliber.Az-ում

    01 Հունիսի 2022 - 13:44

    ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ