Երևանին չեն հարցնելու. Ադրբեջանը, Ռուսաստանը և Իրանը ինքնուրույն կպայմանավորվեն
    Ռասիմ Մուսաբեկովը մեկնաբանում է Caliber.Az-համար

    Վերլուծություն  12 Օգոստոսի 2022 - 15:35

    Վադիմ Մանսուրով
    Caliber.Az

    Ադրբեջանի տարածքով Իրան և Թուրքիա տրանսպորտային հաղորդակցությունների գործարկման հրատապությունը հասել է որոշակի կրիտիկական սահմանի։ Աշխարհում կան բեռներ, որոնք չափազանց դժվար է տեղափոխել ինքնաթիռներով և ավտոկոնտեյներներով, իսկ երկաթուղին ճանապարհն էլ այս դեպքում ամենահուսալի տարբերակն է։ Մինչդեռ, տարածաշրջանի գլխավոր դերակատարների հաղորդակցությունների ապաշրջափակման գրեթե երկամյա սպասումները հայտնվեցին գործնականում ապարդյուն։ Հարցը մեռյալ կետից շարժելը, ինչպես ակնկալվում է, կօգնի Ադրբեջանի, Իրանի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչների հանդիպումը։ Ժամանակն է վերջապես լիովին պարզություն մտցնել՝ թե ով է ուզում գործել, իսկ ով ռետին է ձգում։

    Եռակողմ հանդիպման օրակարգ է մտնում Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի նոր նախագծերի իրականացման, ինչպես նաև այս ճանապարհի երթուղիների դիվերսիֆիկացման քննարկումը։

    Ինչպես ԶԼՄ-ներին հաղորդել է Ադրբեջանում ԻԻՀ-ի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սեյեդ Աբբաս Մուսավին՝ Իրանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները կքննարկեն տարանցման և մաքսային հարցերը, Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքի երթուղիների դիվերսիֆիկացումը, ինչպես նաև երկաթուղային տերմինալի ներկա վիճակը և նոր սահմանային կամուրջների նախագծերը։

    Իսկ սա խոսում է այն մասին, որ Պուտինի և Ռաիսիի միջև Թեհրանում կնքված և Բաքվի հետ զուգահեռ համաձայնեցված պայմանավորվածությունները թեւակոխում են իրականացման նոր փուլ։ Ինքնին Հյուսիս-Հարավ նախագիծն երեկ չի մտահղացվել և տարեցտարի փուլ առ փուլ իրագործվում էր, սակայն դրա ամբողջական մեկնարկը այսօր տարածաշրջանային բոլոր դերակատարների՝ հատկապես Ռուսաստանի համար առավել քան արդիական է։ Այնպես որ այս ուղղությամբ աշխատանքների ինտենսիֆիկացման անհրաժեշտությունը արտակարգ բարձր է, բառացիորեն ամեն օր կարևոր է:

    Եռակողմ խորհրդակցությունները կշոշափեն արդյո՞ք անմիջապես Զանգեզուրի միջանցքի ստեղծումը, ինչպես նաև Իրանի տարածքով դրան այլընտրանքային ճանապարհ գործարկելու հավանականությունը, որի շուրջ համաձայնության են եկել Բաքուն և Թեհրանը։

    Անկասկած, Զանգեզուրի միջանցքի գործարկման հարցում որոշակի դեր է խաղում Հայաստանը, սակայն նա Զանգեզուրի թեման օգտագործում է, որպեսզի իր համար ինչ որ նախապատվություններ սակարկի։ Սակայն Զանգեզուրի միջանցքը դարձել է Հայաստանի ձախողված հավակնությունների խորհրդանշական տարրը, նրա կապիտուլյացիայի հստակ խորհրդանիշը։ Թեև կարող է դառնալ տարածաշրջանին նրա ինտեգրման ամենագլխավոր օղակը, որը երկրին կխոստանար առասպելական շահույթներ։

    Բայց Հայաստանն իր ռեւանշիստական ձգտումներով պարզապես չհասունացավ մինչև այս փաստի լիարժեք գիտակցմանը, նրան անհրաժեշ է հրել և ուղղորդել։ Միգուցե Ադրբեջանի, Իրանի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչների հանդիպումը դառնա նման խթանիչ պահ, Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու գործիք, եթե, իհարկե, միջոցառման բոլոր մասնակիցները հանգեն միասնական դիրքորշմանը։ Սակայն տարաձայնություններ, ինչպես դա լինում է բոլոր խոշոր նախագծերի դեպքում, կան:

    Հանդիպման հիմնական թեման Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքն է և Ռեշտ-Աստարա երկաթուղու շինարարության ավարտը, սակայն ավելի քան հավանական է, որ կքննարկեն Զանգեզուրի երկու տարբերակ՝ Հայաստանի տարածքով և Իրանի տարածքով։ Այդ մասին Caliber.az-ին ասել է հայտնի քաղաքագետ, Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր Ռասիմ Մուսաբեկովը։ Ինչպես նշում է քաղաքագետը, հատվածի երկարությունն այնքան էլ մեծ չէ, սակայն այն անցնում է լեռնային բարդ ռելիեֆով, որտեղ անհրաժեշտ է թունելների ու կամուրջների շինարարություն։

    «Կարևոր է, որ և՛ Ռուսաստանը, և՛ Ադրբեջանը պատրաստ են դրան մասնակցել»,- ընդգծել է Մուսաբեկովը։

    Նրա կարծիքով, նախապատրաստվող հանդիպումը կորոշվի՝ առաջիկա մեկ, կամ երկու տարում կավարտվի արդյոք երկաթուղային ճանապարհի շինարարությունը, թե ոչ։

    «Եթե Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը զգան, որ Իրանը ոլորում և ձգձգում է այս հարցը, ապա Զանգեզուրի միջանցքի, որպես Իրանի, Թուրքիայի և Հայաստանի հետ Ադրբեջանի տարածքով Ռուսաստանի երկաթուղային կապի արդիականությունը Մոսկվայի համար, անշուշտ, կմեծանա»,- նշել է քաղաքագետը։

    Այսպիսով, ինչպես կարծում է Մուսաբեկովը, Հյուսիս-Հարավի վերաբերյալ հանդիպումն իր ցանկացած տեսքով այս կամ այն կերպ նախագծվում է նաեւ այն բանի համար, թե որքան արագ կիրականացվի Զանգեզուրի միջանցքը:

    «Զանգեզուրի միջանցքը հասկանալու տեսակետից ավելի պարզ նախագիծ է, այդ թվում՝ տնտեսական ծախսերի առումով։ Բացի այդ, իր տարածքում երկաթուղային հաղորդակցությունների վերականգնման ողջ հիմնական աշխատանքն Ադրբեջանն իրականացնում է ինքնուրույն՝ կարիք չունենալով որեւէ ֆինանսական աջակցության ոչ Ռուսաստանի, ոչ Իրանի կողմից։ Հարցը միայն նրանում է, որ Ռուսական երկաթուղիները արագ վերականգնեն հայկական 44 կիլոմետրանոց երկաթգիծը Մեղրիի միջոցով»,- բացատրել է Մուսաբեկովը։

    Իսկ ինչ վերաբերում է Զանգեզուրի գործարկման վերաբերյալ Իրանի դիրքորոշմանը, որը որոշ վերլուծաբաններ ոչ միանշանակ են համարում, ապա, պատգամավորի կարծիքով, այստեղ չկան մեծ տարաձայնություններ։ Իրանը լիովին ընդունում է Զանգեզուրի տրանսպորտային միջանցքի ստեղծումը և նույնիսկ համաձայն է Արազի սեփական ափի երկայնքով Մեղրին կրկնող հատվածի ստեղծման հետ։

    Ինչ վերաբերում է այս թեմայով Իրանի սպառնալից հայտարարություններին, ապա դրանք առավելապես կապված են այն մտավախությունների հետ, որ ի պատասխան Ղարաբաղի նկատմամբ հայկական հավակնությունների, Ադրբեջանը կարող է սեփական վերահսկողություն հաստատել Զանգեզուրի վրա, և Իրանը այդպիսով կզրկվի Հայաստանի հետ ընդհանուր սահմանից, համոզված է պատգամավորը։

    Սակայն Ադրբեջանը նման բնույթի էսկալացիա չի էլ ծրագրում, դա իրենց պատկերացումներում նկարել են ոմանք Թեհրանում:

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 73




Կարդացեք նաև

Լսեք «պապին», թե չէ, ձեզ կհամոզի ասկյարը Եվ կրկին «ծեր աղվեսի» թեզերի մասին

28 Սեպտեմբերի 2022 - 16:12

Իսկ մենք կգնանք դեպի Արևմուտք ... Վաշինգտոնն ու Փարիզը՝ հրահանգների հետևից

28 Սեպտեմբերի 2022 - 11:41

Ինչպես ղարաբաղցի զինյալները «փրկեցին» Իստիսուն Պատմություն հրոսակախմբերի արտագրոհների մասին

27 Սեպտեմբերի 2022 - 13:38

Վաղը պատերազմ է եղել Համարձակ է նա, ով ճշմարիտ է

27 Սեպտեմբերի 2022 - 11:21

Քարտեզներ, Նիկոլը և ողջ գործը Մոռացկոտ վարչապետի «փաշինյանականներ»

26 Սեպտեմբերի 2022 - 18:25

Ինչո՞վ կավարտվի Երևանի հետ ԱՄՆ-ի սիրաշահումը Չափից դուրս խորամանկությունը լավ բանի չի հասցնում

26 Սեպտեմբերի 2022 - 16:03
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    Քննարկվել են Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև ռազմական համագործակցության ընդլայնման հարցեր

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 19:03

    Ադրբեջանը նախատեսում է Ղարաբաղում յակ բուծել

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 18:40

    Արազ Իմանով. Տարածքների լիակատար ականազերծման համար կպահանջվի 25 տարի

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 18:03

    Իլհամ Ալիևը և Մեհրիբան Ալիևան ծանոթացել են Շուշա հյուրանոցի և կոնֆերանս-կենտրոնում շինարարական աշխատանքների ընթացքին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 17:36

    Քանի՞ մարդ կվերաբնակեցվի Ղարաբաղում մինչև 2026 թվականը

    Մեկնաբանում է Արազ Իմանովը

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 17:23

    Ջեյհուն Բայրամովը և Սերգեյ Լավրովը քննարկել են եռակողմ հայտարարությունների իրականացման հարցը

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 16:54

    Հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել Ադրբեջանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարների միջև

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 16:35

    Լսեք «պապին», թե չէ, ձեզ կհամոզի ասկյարը

    Եվ կրկին «ծեր աղվեսի» թեզերի մասին

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 16:12

    Իլհամ Ալիևը և Մեհրիբան Ալիևան ծանոթացել են Շուշայում նոր օբյեկտների շինարարության ընթացքին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 15:54

    Թեհրանը պատրաստ է հարթակ դառնալ Բաքվի և Երևանի միջև բանակցությունների համար

    Դեսպանի հայտարարությունը

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 15:34

    Գերմանիայի դեսպան. Հարավային Կովկասում խաղաղությունն անհրաժեշտ է օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավելու համար

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 14:58

    ՊՍԾ-ի ղեկավարը բացել է «Երկաթե բռունցք» համալիրը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 14:22

    Բաքվում բացվել է նահատակների անուններով հուշահամալիր

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 14:10

    Ադրբեջանի Գլխավոր շտաբի պետը պաշտոնական այցով գտնվում է Վրաստանում

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 13:36

    Տոկաև. Ղազախստանը համագործակցում է Ադրբեջանի հետ թվային ենթակառուցվածքի զարգացման համար

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 13:29

    «Հայերը նորից խցանել են ականջները»

    Նաումովը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 13:11

    Հայերը փախչում են Ռուսաստանից

    Խաչատրյան. Ես ամաչում եմ ձեր փոխարեն...

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 12:53

    Ադրբեջանում նոր տարվանից կենսաթոշակները կբարձրանան

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 12:47

    Աշխարհի ադրբեջանցիները հարգել են Հայրենական պատերազմի նահատակների հիշատակը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 12:27

    Մարկեդոնով. Մոսկվային պետք է Զանգեզուրի միջանցքը

    Հատել, թե կառուցել

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 12:07

    Խալիդ Մահմուդ. Պակիստանը հստակ ցույց տվեց, որ նա Ադրբեջանի կողքին է

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 11:50

    Իսկ մենք կգնանք դեպի Արևմուտք ...

    Վաշինգտոնն ու Փարիզը՝ հրահանգների հետևից

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 11:41

    Գեներալ. Ադրբեջանական բանակն ամբողջությամբ անցել է թուրքական ձևաչափին

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 11:09

    Պուտինը շնորհավորել է ադրբեջանցի վետերանին ծննդյան 90-ամյակի կապակցությամբ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 10:54

    Ի՞նչ են քննարկել Հիքմեթ Հաջիևն ու Արմեն Գրիգորյանը ԱՄՆ-ում

    Մանրամասները՝ Caliber.Az-ում

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 10:38

    Օմբուդսմենը ԵԽԽՎ գլխավոր քարտուղարին պատմել է Հայաստանի կողմից ականների քարտեզների տրամադրման կարևորության մասին

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 10:19

    Հաջիևն ու Գրիգորյանը բանակցություններ են անցկացրել Վաշինգտոնում

    Հայտնում է ԱՄՆ նախագահի խորհրդականը

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 09:59

    Իլհամ Ալիևը Մակրոնի հետ քննարկել է հայ-ադրբեջանական սահմանին բախումները

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 09:54

    Լաչինի ուղղությամբ հայտնաբերվել է Հայաստանի զինված ուժերի ԱԹՍ

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    28 Սեպտեմբերի 2022 - 09:36

    Վճռական պատասխան. Ադրբեջանի զինված ուժերը Գարաքիլիսեի շրջակա բարձունքներում

    Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 17:59

    Իլհամ Ալիև. Այսուհետ մենք միշտ ապրելու ենք որպես հաղթանակած ժողովուրդ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 17:40

    Ադրբեջանում Իսրայելի դեսպանը հարգել է Հայրենական պատերազմի նահատակների հիշատակը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 17:01

    Նախարարն այցելել է Հայրենական պատերազմի բուժման մեջ գտնվող վետերաններին

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 16:35

    Հայրենական պատերազմի առաջին նահատակների զոհվելու վայրում հուշարձան է կանգնեցվել

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 16:11

    Բինալի Յըլդըրըմը ցավակցություն է հայտնել Ադրբեջանին

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 15:47

    Իլհամ Ալիև. Մենք թույլ չենք տա, որ թշնամին նորից գլուխ բարձրացնի

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 15:22

    ԹՊԿ գլխավոր քարտուղար. Ադրբեջանական բանակի հաղթանակը կարևոր գործոն է տարածաշրջանում խաղաղության ապահովման համար

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 14:51

    Հրապարակ. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը վաղաժամ լքել է Հայաստանը

    Փաշինյանը այդպես էլ չի ընդունել նրան

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 13:52

    Ինչպես ղարաբաղցի զինյալները «փրկեցին» Իստիսուն

    Պատմություն հրոսակախմբերի արտագրոհների մասին

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 13:38

    Ֆարիդ Շաֆիև. Ներկայիս բոլոր գործընթացները տեղի են ունենում հետկոնֆլիկտային ժամանակաշրջանում

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 13:33

    ԱՀ ՊՆ-ն Հիշատակի օրվա կապակցությամբ տեսանյութ է տարածել

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 13:17

    Մոտ ժամանակներում շահագործման կհանձնվեն Շուշայում, Աղդամում և Ջաբրայիլում կառուցված դպրոցները

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 12:53

    Հիքմեթ Հաջիևն ԱՄՆ-ում հանդիպել է Կարեն Դոնֆրիդի հետ

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 12:24

    Հայրենական պատերազմում ՊՍԾ-ի անօդաչու թռչող սարքերը վնասազերծել են թշնամու 290 թիրախ

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 12:15

    ԱՀ ԱԳՆ. Կոչ ենք անում Հայաստանին կատարել իր միջազգային պարտավորությունները

    27 Սեպտեմբերի 2022 - 12:03

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ