«Քանի դեռ Բաքուն և Երևանը խաղաղության պայմանագիր չեն կնքել, իրավիճակը տարածաշրջանում մնալու է պայթյունավտանգ»
    Դենիս Դենիսովը՝ Caliber.Az- կայքում

    Հարցազրույց  18 Օգոստոսի 2022 - 18:56

    Հուսեյն Սաֆարով
    Caliber.Az

    Caliber.Az-ի հարցազրույցը՝ Ռուսաստանի Խաղաղապահ նախաձեռնությունների և կոնֆլիկտոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն Դենիս Դենիսովի հետ:

    -Ի՞նչ կարծիքի եք Հայաստանում եւ ընդհանրապես Հարավային Կովկասում իրավիճակի մասին։

    -Ընդհանուր իրավիճակը այժմ կարելի է բնութագրել որպես լարված, անկայուն և երկխոսության ձևաչափի անհապաղ կազմակերպում պահանջող։ Իրական երկխոսության և փոխզիջման հասնելու կողմերի մտադրությունների բացակայությունը միջնաժամկետ հեռանկարում կվերածվեն նոր ռազմական առճակատման, որը չի կարելի թույլ տալ, քանի որ դա սպառնում է խաղաղ բնակչության կյանքին, ում շահերից է բխում այս հակամարտության կարգավորումը։

    - Տարածաշրջանային ո՞ր գործընթացներն են, ըստ Ձեզ, այսօր առավել նշանակալից։

    -Ես կառանձնացնեի հիմնական միտումները։ Առաջինը և ամենակարևորը՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հիմնարար խաղաղության պայմանագրի բացակայությունն է, ինչը հրահրում է մշտական լարվածություն և իրավիճակի սրում։ Արդյոք կհայտնվի այս պայմնագիրը, կախված է երկու կողմերի քաղաքական կամքից։ Առայժմ մենք ստիպված ենք արձանագրել, որ համաձայնության հասնելու համար, ըստ երևույթին, բավականին երկար ճանապարհ է պետք անցնել։ Բայց դա անհրաժեշտ է։ Քանի դեռ Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղ պայմանագիր չի կնքվել, տարածաշրջանում իրավիճակը մնալու է պայթյունավտանգ։

    Երկրորդը՝ Հայաստանի անկայուն քաղաքական համակարգն է։ Մենք տեսնում ենք կառավարության և առանձին գերատեսչությունների գործողություններից հանրային դժգոհության պատճառով ծագող մշտական բողոքի հանրահավաքներ, անվերջ ցույցեր։ Նման անընդհատ տուրբուլենտությունը բացասաբար է ազդում Հարավային Կովկասում իրավիճակի վրա, հատկապես ղարաբաղյան կարգավորման համատեքստում։

    - Այն բանից հետո, երբ ադրբեջանական ԶՈւ-ն Ղարաբաղում իրականացրեց «Հատուցում» գործողությունը՝ Հայաստանում կտրուկ աճեցին հակառուսական տրամադրությունները։ Հայկական կողմը Ռուսաստանին մեղադրում է նրանում, որ նա չի օգնել և չի միջամտել։ Ինչպե՞ս եք նայում դրան և ո՞ւմ ականջներն են դուրս ցցված այս պնդումների հետևում:

    -Բնական և օրինաչափ է, որ ցանկացած ռազմական, քաղաքական, տնտեսական և այլ նպատակներ, որոնց Ադրբեջանը հիմա կհասնի ղարաբաղյան հարցի շրջանակներում, հայկական կողմը մասամբ ընկալում է որպես այս գործընթացին Ռուսաստանի չմիջամտելու խնդիր։ Թեև չպետք է մոռանալ, որ հատկապես ռուս խաղաղապահներ են գտնվում Ղարաբաղում, որ հատկապես նրանք են ապահովում կայունությունը տարածաշրջանում, և առաջին հերթին՝ կայունություն հայկական կողմի համար։ Որովհետև Ադրբեջանի և Հայաստանի ռազմական ներուժները մինչև հիմա անհամեմադրելի են։

    Ինչ վերաբերում է նրան, թե ով է կանգնած նման բնույթի սադրանքների հետևում, ապա այստեղ կարելի է թվարկել և բազմաթիվ կազմակերպությունների և կոնկրետ մարդկանց անունները։ Կարելի է գտնել և՛ Արևմուտքի, և՛ Հայաստանի ղեկավարության, վարչապետի հետ փոխկապակցված կազմակերպությունների ներկայացուցիչների ականջները։ Առավել ևս, այս միտումը բնորոշ է նաև Հայաստանի բնակչության զգալի մասին, որովհետև վերջին ժամանակներում նրա տեղեկատվական տարածքը խիստ աղավաղվել է, դրանում սխալ է մեկնաբանվում Ռուսաստանի դերը, առաքելությունը ու գաղափարը։ Ամեն ինչ ներկայացվում է բոլորովին անազնիվ, մակերեսորեն և դրանից բխող բոլոր հետևանքներով։ Իհարկե, սա հսկայական խնդիր է, որին պետք է արձագանքել և որոշում կայացնել այն կարգավորելու համար:

    - Բաքուն՝ Լաչինի շրջանում ապօրինի բնակվող հայերին մինչև օգոստոսի վերջը այս տարածքը լքելու ժամանակ է տվել։ Ի՞նչ կարծիքի եք այս առնչությամբ։

    -Այս խնդիրը, որքան հասկանում եմ, մեկ տարուց ավելի է ուղեկցելու հակամարտության կարգավորմանը։ Դժվար է ասել, թե այն հետագայում ինչպես կզարգանա։ Սա շատ բարդ հարց է, բայց այն նույնպես լուծվում է հաղորդակցությունների և երկխոսության միջոցով։ Եթե հիմա Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև լիարժեք երկխոսություն լիներ, այդ թվում նաև այս հարցի շուրջ, ապա հնարավոր կլիներ նվազագույնի հասցնել բացասական հետևանքները, առաջին հերթին հասարակ բնակչության համար։ Իսկ սա ամենակարեւորն է, չէ որ բոլորն էլ հասկանում են, որ ցանկացած հակամարտությունից տուժում են ոչ թե պետությունը ու պաշտոնյաները, այլ մարդիկ, ովքեր գտնվում են ռազմական գործողությունների գոտում։

    - Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում Թուրքիայի դիրքորոշումը ռուս-ուկրաինական առճակատման համատեքստում։

    -Թուրքիայի դիրքորոշումը միանգամայն հասկանալի է և կանխատեսելի։ Անկարան, հավակնելով տարածաշրջանային առաջնորդի դերին, փորձում է գործել առաջին հերթին ազգային շահերի շրջանակներում։ Թուրքիայի դիվանագիտությունը և ղեկավարությունը դա չեն թաքցնում։ Այդ երկիրն, իհարկե, կցանկանար դառնալ ռուս-ուկրաինական հակամարտության կարգավորման առանցքային միջնորդը, քանի որ շատ բաներում նա հանդիսանում է շատ լուրջ շահառու այն ամենից, ինչ տեղի է ունենում։ Կարելի է թվարկել բազմաթիվ ոլորտներ, որտեղ հատուկ ռազմական գործողության սկզբից ի վեր թուրքերը արդեն կարողացել են հսկայական օգուտներ ստանալ: Օրինակ, Մոսկվայի համար Անկարան Եվրոպայի հետ տրանսպորտային կապերի առումով դարձել է առանցքային տրանսպորտային հանգույց: Նման օրինակները շատ են, հատկապես վերաարտահանման տնտեսության, ինչպես նաև այլ հարցերի մասով։ Թուրքիան կշարունակի փորձել խաղալ իր այս դերը, և դա օրինաչափ է։ Կողմերը սրան առայժմ նայում են բավականին հավասարակշռված։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ուկրաինական կողմը ներկա ժամանակ ոչ մի բանակցություններ չի ցանկանում, ռուսական կողմը, ընդհակառակը, խոսում է դրանց անհրաժեշտության մասին, բայց լուրջ վերապահումներով, կարծում եմ, որ Անկարան հետագայում ևս կձգտի առանցքային դեր խաղալ, բայց դա արդյոք կբերի հաջողության, առայժմ դժվար է ասել։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 120




Կարդացեք նաև

«Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիրը Հայաստանի օգտին է» Պավել Դանիլինը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

21 Նոյեմբերի 2022 - 11:10

«Փաշինյանին կստիպեն ստորագրել խաղաղության պայմանագիր Բաքվի հետ» Ալեքսանդր Խրամչիխինը պատասխանել է Caliber.Az-ին

15 Նոյեմբերի 2022 - 15:59

«Բաքվի հետ Փարիզի դիմակայությունը լավ է ներգծվում ֆրանկո-թուրքական հակամարտության մեջ» Իգոր Իգնատչենկոն՝ Caliber.Az-ում

14 Նոյեմբերի 2022 - 19:33

Նախագահ, Գերագույն գլխավոր հրամանատար, դիվանագետ, ռազմավար Օտարերկրյա փորձագետները՝ Հաղթանակում Իլհամ Ալիևի դերի մասին

09 Նոյեմբերի 2022 - 17:39

Խանքենդիում հանրահավաքը՝ ղարաբաղյան մնացորդների կարապի երգն է 1988 թվականը կրկնել արդեն չի ստացվի

01 Նոյեմբերի 2022 - 17:40

«Հայ-ադրբեջանական սահմանը՝ առավել կարևոր պահ է, քան Հայաստանի պարերը Մակրոնի հետ» Դմիտրի Վերխոտուրովը՝ Caliber.Az-ի հետ կապի մեջ

20 0Հոկտեմբերի 2022 - 15:30
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն շնորհավորել է Ալբանիային ազգային տոնի առթիվ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 14:16

    Ջաբրայիլի շրջանում ավարտվել է մոբիլիզացիոն ավանի շինարարությունը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 13:50

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի` Կովկասում բանակցությունների գծով գլխավոր խորհրդականին

    28 Նոյեմբերի 2022 - 13:21

    Ադրբեջանական բանակի զինծառայող է զոհվել

    Դժբախտ պատահարի հետևանքով. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:54

    Հունգարիան մտադիր է համագործակցություն հաստատել Ադրբեջանի հետ ՎԷԱ ոլորտում

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:28

    Էկվադորի պաշտոնյաները տեղեկացվել են Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի հետ խաղաղ համաձայնագրի գործընթացը անտեսելու մասին

    28 Նոյեմբերի 2022 - 12:02

    Հայ փորձագետ. Հայաստանի վիճակը շատ ծանր է

    28 Նոյեմբերի 2022 - 11:20

    Անթույլատրելի է Ղարաբաղի տնտեսական շրջանը որպես «Լեռնային Ղարաբաղի տարածք» հիշատակելը. ՊՆ

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:51

    Անկարայում կքննարկվի Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Թուրքմենստանի առաջնորդների հանդիպումը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:27

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է հայկական հերթական սուտը

    28 Նոյեմբերի 2022 - 10:10

    Ադրբեջանական դիրքերը գնդակոծվել են տարբեր ուղղություններով

    Պատասխան կրակով հակառակորդը լռեցվել է

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:49

    Ադրբեջանի ՊՆ. Մեր բնակավայրերը դեռևս կոչվում են հորինված հայկական տեղանուններով

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:12

    Ադրբեջանական բանակի դիրքերը կրկին գնդակոծվել են

    28 Նոյեմբերի 2022 - 09:04

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է հայկական ապատեղեկատվությունը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 13:16

    Ֆուաթ Օքթայ. Մենք Ադրբեջանի հետ աջակցում ենք Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին

    26 Նոյեմբերի 2022 - 13:10

    Չավուշօղլու. Մենք աշխատում ենք, որպեսզի ադրբեջանական գազը մատակարարվի Հարավարևելյան Եվրոպա

    26 Նոյեմբերի 2022 - 12:33

    «Մենք եղբայրական Թուրքիայի Զինված ուժերի կողքին ենք ահաբեկչության դեմ կատաղի պայքարում»

    Զաքիր Հասանովը ցավակցություն է հայտնել Հուլուսի Աքարին

    26 Նոյեմբերի 2022 - 11:46

    Պակիստանցի փորձագետ. Հայաստանը չի պահպանում միջազգային պայմանագրերն ու խաղաղ համաձայնագրերը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 11:12

    Ռուս քաղաքագետը ուկրաինական սցենար է կանխատեսել Հայաստանի համար

    26 Նոյեմբերի 2022 - 10:08

    Փոխվարչապետ. Ադրբեջան ներկրվող թմրամիջոցների ավելի քան 95%-ը բերվել է Իրանից

    26 Նոյեմբերի 2022 - 10:00

    Իլհամ Ալիև. Ադրբեջանը միշտ աջակցել է բոլոր երկրների տարածքային ամբողջականությանը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:40

    Ադրբեջանի ԱԳՆ. Մենք կտրականապես մերժում ենք Նիդեռլանդների խորհրդարանի հակաադրբեջանական բանաձևի նախագիծը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:32

    Զանգեզուրի միջանցքը շահեկան հնարավորություն կլինի բոլոր երկրների համար. Իլհամ Ալիև

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:22

    Հայաստանը կկարողանա՞ թռչել գնացքից

    Caliber.Az-ի YouTube ալիքի տեսանյութը

    26 Նոյեմբերի 2022 - 09:12

    Ադրբեջանական բանակի դիրքերը գնդակոծվել են հակառակորդի կողմից

    26 Նոյեմբերի 2022 - 08:29

    Իլհամ Ալիևն ընդունել է Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցչին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 18:00

    Նախարար. Շուշայում, Աղդամում և Ֆիզուլիում դպրոցների շինարարությունը կավարտվի 2023 թվականի սեպտեմբերին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:56

    Փաշինյանն առանց Մակրոնի չի կարող հանդիպել Ալիևի հետ. ՀՀ ԱԳՆ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:47

    Զահիդ Օրուջ. Զանգեզուրի միջանցքից ամենաշատը կշահեն ադրբեջանական ազգային ընկերությունները

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:32

    Ալիև. Իրանում ադրբեջաներեն դպրոցներ չկան

    Բայց կան հայերեն դպրոցներ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 17:15

    Նիդեռլանդների դեսպանը կանչվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ

    25 Նոյեմբերի 2022 - 16:54

    Կրեմլ. Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների հանդիպում Ռուսաստանում մոտ ապագայում չի նախատեսվում

    25 Նոյեմբերի 2022 - 16:12

    «Նրանք այնքան շատ լեգենդներ են հորինել իրենց պատմության մասին, որ իրենք էլ են սկսել հավատալ իրենց հորինածին»

    Ալիևը՝ հայկական ֆանտազիաների մասին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 15:45

    Նախագահ. Ադրբեջանը թույլ չի տա, որ որևէ օտար դերակատար մեզ պարտադրի իր կամքը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 15:26

    Իլհամ Ալիև. ԵՄ-ի հետ համագործակցության նոր համաձայնագիրը 90 տոկոսով պատրաստ է

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:55

    Ալիև. Իրանում ապրող ադրբեջանցիները մեր ազգի մի մասն են

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:40

    Պակիստանը միշտ մեր կողքին է եղել, և այդ աջակցությունը բարձր է գնահատվում ադրբեջանական ժողովրդի կողմից»

    Նախագահ Ալիևի հայտարարությունը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:25

    Իլհամ Ալիև. Աղալը գյուղը օրինակելի մոդել է դառնալու Ղարաբաղի վերականգնման համար

    25 Նոյեմբերի 2022 - 14:15

    ՀԱՊԿ-ի դեմ Փաշինյանի դեմարշը չգործեց

    Օգնությունը չի լինի, բայց դուք դիմացեք

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:45

    Իլհամ Ալիև. Ադրբեջանը պլանավորում է ավելացնել գազի արդյունահանումը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:42

    ԱՀ ՊՆ. հայերը գնդակոծել են Աղդամն ու Խոջավենդը Պատասխան կրակով հակառակորդը ճնշվել է

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:37

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է հայկական հերթական սուտը

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:32

    Ջեյհուն Բայրամովը ժամանել է Ղազախստան

    25 Նոյեմբերի 2022 - 13:06

    «Փաշինյանը համաձայնել է հանդիպմանը՝ միայն դրան Մակրոնի մասնակցելու պայմանով»

    Ալիևը՝ Բրյուսելում բանակցությունների խափանման պատճառների մասին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 12:50

    «Ես արեցի այն ամենը, ինչ կարողացա…»

    Ֆարհադ Մամեդովը՝ ՀԱՊԿ գագաթնաժողովի արդյունքների մասին

    25 Նոյեմբերի 2022 - 12:31

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ