«Արազի հովիտը» Ղարաբաղի ինդուստրացման ապագա շարժիչ ուժ
    Caliber.Az-ի ակնարկը

    Վերլուծություն  29 Նոյեմբերի 2022 - 16:17

    Խազար Ախունդով
    Caliber.Az

    Արդեն երրորդ տարին է, ինչ երկրի կառավարությունը՝ օկուպացիայից ազատագրված Ադրբեջանի տարածքների վերածննդի լայնածավալ ծրագիր է իրականացնում։ Պետության ղեկավարի կողմից վերջերս հաստատված՝ «Մեծ վերադարձ Ադրբեջանի ազատագրված տարածքներ» I Պետծրագիրը նպատակաուղղված է՝ ճանապարհային, էներգետիկ և կոմունալ ենթակառուցվածքների շինարարության արագացմանը, հարկադիր վերաբնակների վերադարձի համար քաղաքներն ու գյուղերը վերակառուցելու վրա։ Որպես Պետծրագրի կարևորագույն բաղադրիչ է նշվել ապագա վերաբնակների համար աշխատատեղեր ստեղծելու նպատակով Ղարաբաղի տարածաշրջանում ագրոարդյունաբերական կլաստերների ձևավորումը, ներդրողների ներգրավումը։ Այս ուղղությամբ հերթական քայլ է դարձել՝ «Արազի հովտի տնտեսական գոտի» արդյունաբերական պարկում մոբիլիզացիոն ավանի կառուցման ավարտը։

    Հայրենական պատերազմի ավարտից երկու տարուց մի փոքր ավելի է անցել, և այս համեմատաբար կարճ ժամանակում Ադրբեջանը կարողացել է շատ զգալի առաջընթաց գրանցել հայկական օկուպացիայից հանրապետության ազատագրված տարածքների վերականգնման գործընթացում։ Ղարաբաղի և Արևելյան Զանգեզուրի տնտեսական շրջաններում ականազերծման և առաջնային ենթակառուցվածքների ստեղծման գործընթացին զուգահեռ տարածաշրջանի արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ներուժի հետագա զարգացման համար հիմք է ձևավորվում։ Այսպես, այս տարվա օգոստոսից տարածաշրջանում խոշորագույն՝ «Ագդամի արդյունաբերական պարկի» ռեզիդենտները սկսել են առաջին ինդուստրիալային օբյեկտների կառուցման աշխատանքները։ Առաջ է ընթանում նաև «Արազի հովտի տնտեսական գոտի» երկրորդ արտադրա-լոգիստիկ կլաստերի ձևավորումը, որտեղ անցյալ տարվա հոկտեմբերից Ջաբրայիլի շրջանի Սոլթանլը գյուղի մոտ 200 հա տարածքում ստեղծվում է առաջնային ենթակառուցվածք։

    Պետության ղեկավարի կարգադրության համաձայն՝ նոր արդյունաբերական պարկի օպերատորի պարտականությունները, որը առաջիկայում պետք է դառնա Արևելյան Զանգեզուրի տնտեսական շրջանի խոշորագույն արդյունաբերական գոտի՝ վերապահված են տնտեսության նախարարության կազմում գործող Տնտեսական գոտիների զարգացման գործակալությանը։ Մինչև ընթացիկ տարվա սկիզբը այս տարածքը ամբողջությամբ մաքրվել էր ականներից և չպայթած զինամթերքից, իսկ հետո գործակալության վերահսկողությամբ նոր արդյունաբերական պարկում սկսվել են ստեղծվել առաջնային սոցիալական, կոմունալ, տրանսպորտային և էներգետիկ ենթակառուցվածքներ։ Մասնավորապես, այսօրվա դրությամբ ավարտվել են արդյունաբերական գոտու պարագծով ցանկապատման աշխատանքները, սկսվել է վարչական շենքի, 40 ՄՎԱ հզորության էլեկտրական ենթակայանի շինարարությունը, տարածք է հատկացվել ապագա գազալցակայանի համար։

    Այս աշխատանքների տրամաբանական շարունակություն է դարձել «Արազի հովտում» մոբիլիզացիոն ավանի կառուցման ավարտը. արդյունաբերական պարկում ստեղծվել են կոնտեյներային տիպի հանրակացարաններ, մոդուլային կառուցվածքներ են օգտագործվել նաև գրասենյակների, դեղատան, պահեստի, խանութի, ճաշարանի և սպասարկման այլ հարմարությունների ստեղծման համար։ «Ղարաբաղի վերակառուցման և տարածաշրջանի արդյունաբերական ներուժը զարգացնելու նպատակով 200 հեկտար հողատարածքում ստեղծվել է ողջ անհրաժեշտ սոցիալական ենթակառուցվածքը։ Արդյունաբերական պարկում անցկացվող աշխատանքը ազդակ կհաղորդի երկրի տնտեսության մեջ տարածաշրջանի վերաինտեգրմանը, տեղական արտադրության զարգացմանը, լրացուցիչ հնարավորություններ կստեղծի զբաղվածության մակարդակի բարձրացման համար»,- նախօրեին հայտարարել է Ադրբեջանի տնտեսության նախարար Միքայիլ Ջաբբարովը։

    Այսպիսով, Ջաբրայիլի շրջանում տեղակայված արդյունաբերական պարկում ավարտին է մոտենում հիմնական ենթակառուցվածքի ձևավորումը, և մոտ ժամանակում գործարարները կկարողանան սկսել իրենց ծրագրերի իրականացումը։ Առաջինը արդյունաբերական պարկի ռեզիդենտի կարգավիճակ է ստացել «KAMAZ Lizinq Azərbaycan» ԲԲԸ-ն, և ընկերությունն արդեն իրականացնում է շինարարական աշխատանքները։ 1,5 հեկտար տարածքում ԲԲԸ-ն նախատեսում է ստեղծել բեռնատարների և գյուղատնտեսական տեխնիկայի սպասարկման և վերանորոգման սպասարկման կայաններ։ Բացի այդ, քննարկվում են արդյունաբերական պարկի ռեզիդենտներ դառնալուն նպատակադրված գործարարների վեց նախագիծ՝ այդ ձեռնարկումների ներդրումային արժեքը գնահատվում է ավելի քան 30 միլիոն մանաթ և նախատեսում է ավելի քան 400 մշտական աշխատատեղերի ստեղծում։ Այսպես, վերջերս «Արազի հովիտ» գոտու ռեզիդենտի կարգավիճակ է ստացել «Prestij-Kimya» ԲԲԸ-ն, որը նախատեսում է կառուցել ախտահանող և հեղուկ լվացող միջոցների, ինչպես նաև սպիտակեցնող նյութերի արտադրության գործարան, այս նախագծում ներդնելով 4,8 մլն մանաթ և ստեղծելով 157 նոր աշխատատեղ։

    Երկարաժամկետ հեռանկարում Աղդամում և Ջաբրայիլի շրջանում ձևավորվող արդյունաբերական կլաստերները կարող են ներգրավվել ավելի մասշտաբային ձեռնարկումների մեջ։ Մասնավորապես, Սումգայիթի քիմիական արդյունաբերական պարկի (ՍՔԱՊ) ռեզիդենտ «Ազ-Թեք-Իմպորտ» ԲԲԸ -ն պլանավորում է իրականացնել իտալական «IVECO Daily» բեռնատարներ բաղադրիչներից հավաքելու, ինչպես նաև ավտոտեխնիկայի պահեստամասերի և տարբեր հանգույցների արտադրություն:

    Ընդհանուր առմամբ, «Արազի հովտի տնտեսական գոտին» նախատեսվում է կողմնորոշել գյուղատնտեսական և արդյունաբերական արտադրանքի արտադրության և վերամշակման (ներառյալ երկրորդական), այդ թվում նաև մետաղական կոնստրուկցիաների, երեսպատման և մեկուսիչ նյութերի, տարբեր խառնուրդների արտադրությաղն վրա: Ապագայում զգալի ներդրումներ են սպասվում նաև շինանյութերի արտադրության ոլորտում. Ջաբրայիլի շրջանում կան հինգ միլիոն խորանարդ մետր ավազի հանքաշերտ, ինչպես նաև խիճ, հրաբխային մոխիր, սղոցված քար պատրաստելու համար ապար, աղյուսների համար կավ, ցեմենտի հումք, գիպս, կիր, հասպիս, իսկ նախալեռնային շրջաններում կան հանքաքարի խտանյութերի արտադրության հիմք հանդիսացող՝ երկաթի և քրոմի հանքաշերտեր։ Հատկանշական է, որ Ջաբրայիլի շրջանում արդյունաբերական կլաստերը հիմնված է լինելու էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների օգտագործման վրա: BP ընկերությունը նախատեսում է այստեղ կառուցել 240 մեգավատ հզորությամբ արևային էլեկտրակայան։

    Այստեղ նախատեսվում է նաև հիմնել օրգանական պարարտանյութերի արտադրություն, մետաքսի մշակում, կազմակերպել տեքստիլ և գորգագործական ոլորտներ։ Արդյունաբերական գոտում կտեղադրվեն սառնարանային խցիկներ, կստեղծվի պահեստային ենթակառուցվածք, սպասարկման փոքր կառույցների աշխատանք։

    Ընդհանուր առմամբ, կլաստերի տարածքը բաժանվելու է գյուղատնտեսական, արդյունաբերական, սոցիալական և տեխնիկական գոտիների։ Արդյունաբերական գոտիների զարգացման գործակալության փոխնախագահ Էլխան Շիրիևի կարծիքով, «Արազի հովտի տնտեսական գոտին» հիմնականում կենտրոնացած է լոգիստիկ կենտրոնների ստեղծման վրա, և այստեղ արդեն գրանցվել է մեկ ռեզիդենտ, ով նախատեսում է կազմակերպել տրանսպորտի տեխսպասարկման ծառայություն, իսկ մյուսը ոչ ռեզիդենտը մտադիր է ստեղծել գազալցակայան։ Իսկ ժամանակի ընթացքում նախատեսվում է այս գոտում ստեղծել լոգիստիկ և առևտրի կենտրոններ, պահեստային համալիրներ, մեծածախ և մանրածախ առևտրի օբյեկտներ, ծանր բեռնատար մեքենաների կայանատեղ, մաքսային, գազալցման կետեր, մեքենաների և այլ սարքավորումների վերանորոգման օբյեկտներ։

    Տեղին է նշել, որ «Արազի հովտում» գյուղատնտեսական ներուժի զարգացման հնարավորությունները բավականին ընդարձակ են՝ հաշվի առնելով Ջաբրայիլի շրջանի տարողունակ ռեսուրսային բազան։ Այս շրջանում շուրջ 60 հազար հեկտար բերրի հողատարածքի , ստորգետնյա առատ ջրերի առկայությունը, Արազ գետի և Խուդաֆերինի ջրամբարի մոտ լինելը նպաստում են խաղողագործության, բամբակագործության, այգեգործության և անասնաբուծության արագ վերականգնմանը։ Շրջանում, որին բաժին էր ընկնում ԽՍՀՄ-ի տարիներին մոտ 300 տոննա մետաքսի կոկոններ, ինչպես նաև նախատեսվում է թթենու զանգվածային տնկում և մետաքսաթելերի արտադրության հիմնում։ Շատ մեծ է նաև գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակման և փաթեթավորման ոլորտում ձեռնարկությունների ստեղծման ներուժը. նախնական ծրագրերը ներառում են ռեզիդենտների ներգրավումը մրգերի և բանջարեղենի պահածոների, կաթնամթերքի և մսամթերքի, զովացուցիչ ըմպելիքների և գինեգործության, անասնակերի արտադրության մեջ։

    Իսկ Ջաբրայիլի շրջանի հարթ և նախալեռնային հատվածներում կան բավականաչափ ազատ տարածքներ, որոնք հարմար են տեռասների վրա խաղողի այգիներ տեղադրելու համար, ինչը հեշտացնում է, ինչպես վաղ, այնպես էլ ավելի ուշ խաղողի ցանկացած սորտերի աճեցումը: Լեռնաշղթաները Արազի հարթավայրի թեթև զառիվայրերը պաշտպանում են ցուրտ զանգվածների ներխուժումից, իսկ մեծ թվով արևոտ օրերը և համեմատաբար շոգ ամառը, ինչպես նաև բերրի հողը և ընդերքի առատ խոնավությունը թույլ են տալիս ստանալ բարձր բերքատվություն և դրականորեն ազդել խաղողի գինու, կոնյակի և այլնի որակի վրա։ Չի բացառվում նաև, որ ժամանակի ընթացքում «Արազի հովտի տնտեսական գոտու» արդյունաբերական պարկում կարող է հայտնվել նաև գինագործության կլաստեր։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 69

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Խաղաղության արահետ, թե՞ ռեւանշիստական փակուղի Ընտրությունը Հայաստանինն է

06 Փետրվարի 2023 - 15:50

Փարիզի վերջին տանգոն Էմին Գալալիի մտորումները

03 Փետրվարի 2023 - 14:45

Ղարաբաղի խելացի հայերը Ադրբեջանի քաղաքացիություն կվերցնեն, հիմարները կգնան Իսկ լկտիները կպատժվեն

02 Փետրվարի 2023 - 17:33

«Հայկական տառապանքները» դրամական արտահայտությամբ 350,000 ֆունտ ստերլինգը նեղություն չի տալիս գրպանին

02 Փետրվարի 2023 - 12:39

Ռուբիկի խորանարդ Էմին Գալալիի մտորումները

01 Փետրվարի 2023 - 13:33

Արևմտյան Ադրբեջան. անխուսափելի վերադարձ իրենց պատմական հողեր Բաքուն Երեւանին առաջարկում է խաղաղության հայեցակարգ

01 Փետրվարի 2023 - 10:58
ԳՈՎԱԶԴ
Վերջին լուրեր

    «Մակրոնի օրոք չարժե սպասել Բաքվի և Փարիզի միջև ջերմացման»

    Իգոր Իգնատչենկոն՝ Caliber.Az-ում

    06 Փետրվարի 2023 - 19:00

    ԱԳՆ. Դեսպանատանը տեղի ունեցած ահաբեկչական ակտի ժամանակ երկու տուժածների առողջական վիճակը բավարար է

    06 Փետրվարի 2023 - 17:50

    Այխան Հաջիզադե. Իրանի ոստիկանությունը որևէ միջոց չի ձեռնարկել դեսպանատան վրա հարձակումը կանխելու համար

    06 Փետրվարի 2023 - 17:39

    Ճանապարհորդ ԱՄՆ-ից. Խուդաֆերինի կամուրջը ամենատպավորիչ կառույցներից է

    06 Փետրվարի 2023 - 17:10

    Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը գերազանցել է 1000 մարդը

    ԹԱՐՄԱՑՎԱԾ

    06 Փետրվարի 2023 - 16:37

    «Ղարաբաղի հայերի շրջափակման մասին խոսակցությունները՝ կատարյալ անհեթեթություն է»

    Ռուսաստանցի փորձագետը՝ Caliber.Az կայքում

    06 Փետրվարի 2023 - 16:33

    Ադրբեջանի օմբուդսմենը ցավակցություն է հայտել Թուրքիային

    06 Փետրվարի 2023 - 16:30

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն պարզաբանում է Թուրքիայում փրկված ուսանողների մասին տեղեկատվությունը

    06 Փետրվարի 2023 - 16:14

    Ալիևը՝ Էրդողանին. Ադրբեջանն ու Թուրքիան միշտ միմյանց կողքին են

    06 Փետրվարի 2023 - 15:54

    Խաղաղության արահետ, թե՞ ռեւանշիստական փակուղի

    Ընտրությունը Հայաստանինն է

    06 Փետրվարի 2023 - 15:50

    ANAMA. Ազատագրված տարածքներում 168 չպայթած զինամթերք է վնասազերծվել

    06 Փետրվարի 2023 - 15:29

    «Խորապես վշտացած եմ Թուրքիայի հարավ-արևելքում ուժեղ երկրաշարժի մասին լուրերից»

    Մեհրիբան Ալևան ցավակցություն է հայտնել Թուրքիային

    06 Փետրվարի 2023 - 15:24

    Ջեյհուն Բայրամովը զանգահարել է Մևլութ Չավուշօղլուին

    06 Փետրվարի 2023 - 14:42

    Պատրաստ ենք տրամադրել ցանկացած օգնություն

    Ալիևը ցավակցություն է հայտնել Էրդողանին

    06 Փետրվարի 2023 - 13:48

    Իլհամ Ալիևը Թուրքիա է ուղարկել ԱԻՆ արագ արձագանքման ուժերը

    06 Փետրվարի 2023 - 13:01

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել Թուրքիային

    06 Փետրվարի 2023 - 12:27

    Ադրբեջանը երկրորդ ինքնաթիռն է ուղարկում եղբայրական Թուրքիա

    06 Փետրվարի 2023 - 11:55

    Էկոակտիվիստները մեծ ակտիվություն են ցուցաբերում Խանքենդի-Լաչին ճանապարհի ակցիայի 57-րդ օրը

    06 Փետրվարի 2023 - 11:36

    Ադրբեջանի ԱԻՆ անձնակազմը կմեկնի Թուրքիա

    06 Փետրվարի 2023 - 11:18

    Թուրքական լրատվամիջոցներ. Ադրբեջանական բանակ կուղարկվի Թուրքիային օգնելու

    06 Փետրվարի 2023 - 10:49

    Ադրբեջանն ու Ղազախստանը հարցերի լուծման հզոր մեխանիզմներ են. Չավուշօղլու

    06 Փետրվարի 2023 - 10:36

    Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարն այցելել է Թեհրանում դեսպանատան վրա հարձակումից տուժածներին

    06 Փետրվարի 2023 - 09:57

    Ադրբեջանի ռուսական համայնքը խստիվ դատապարտել է Վիտալի Միլոնովի հայտարարությունը

    06 Փետրվարի 2023 - 09:48

    Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել Թուրքիային

    06 Փետրվարի 2023 - 09:45

    Դանիացի ճանապարհորդ. Ղարաբաղը զբոսաշրջության հսկայական ներուժ ունի

    06 Փետրվարի 2023 - 09:37

    Միջազգային ճանապարհորդների խումբը Լաչինում ծանոթացել է վերակառուցման աշխատանքների ընթացքին

    06 Փետրվարի 2023 - 09:35

    Բրիտանացի ճանապարհորդ. Ադրբեջանը բարձր որակով վերակառուցում է իր քաղաքները

    06 Փետրվարի 2023 - 09:25

    Հայաստանի հետ սահմանները կբացվեն, երբ ապահովվեն Ադրբեջանի իրավունքները. Թուրքիայի առևտրի նախարար

    06 Փետրվարի 2023 - 08:59

    Ճանապարհորդ Գերմանիայից. Ազատագրված տարածքներ այցելելը եզակի հնարավորություն է

    04 Փետրվարի 2023 - 16:15

    Միջազգային ճանապարհորդները մեկնել են Շուշա, կայցելեն նաև բնապահպանների ակցիաների անցկացման վայր

    04 Փետրվարի 2023 - 15:08

    Մեքսիկայում Ադրբեջանի դեսպանը մերկացրել է Հայաստանի սուտը

    04 Փետրվարի 2023 - 12:57

    Միջազգային պատվիրակությունը ժամանել է Ղարաբաղ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Փետրվարի 2023 - 12:33

    Ադրբեջանական բանակի ցամաքային զորքերը կատարելագործում են կրակի վարման հմտությունները

    04 Փետրվարի 2023 - 12:16

    Պայմաններ են ստեղծվել Խանքենդի-Լաչին ճանապարհով ռուս խաղաղապահների երեք մեքենաների տեղաշարժի համար

    04 Փետրվարի 2023 - 11:50

    Խանքենդի-Լաչին ճանապարհին էկոակտիվիստները բարձր ակտիվություն են ցուցաբերում նաև ակցիայի 55-րդ օրը

    04 Փետրվարի 2023 - 11:20

    Ֆաթիհ Դոնմեզ. Առաջիկա 3-4 տարում TANAP-ով Եվրոպա գազի արտահանումը կկրկնապատկվի

    04 Փետրվարի 2023 - 11:19

    Քադրի Սիմսոն. Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը չպետք է սահմանափակվի միայն գազի մատակարարմամբ

    04 Փետրվարի 2023 - 10:55

    Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Ադրբեջանի դերը Եվրոպայի էներգամատակարարման գործում հատկապես մեծ է Ուկրաինայում պատերազմից հետո

    04 Փետրվարի 2023 - 10:41

    Այս տարի պետք է ապահովվի Լաչին, Շուշա և Զանգիլան քաղաքների բնակիչների վերադարձը Պետկոմիտեիի հայտարարությունը

    04 Փետրվարի 2023 - 10:10

    Փարվիզ Շահբազով. Ադրբեջանը 10 միլիարդ խորանարդ մետր գազ է արտահանում Թուրքիա

    04 Փետրվարի 2023 - 09:52

    Մեծ Բրիտանիայի դեսպան. Մենք հույս ունենք ընդլայնել կապերն Ադրբեջանի հետ էներգետիկայի ոլորտում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    04 Փետրվարի 2023 - 09:02

    Ջեյհուն Բայրամովը հանդիպել է Հունգարիայի արտաքին գործերի և առևտրի նախարարի հետ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    03 Փետրվարի 2023 - 18:16

    Չավուշօղլու. Ղարաբաղյան պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում խաղաղության հնարավորություն է ի հայտ եկել

    03 Փետրվարի 2023 - 18:09

    Ֆաթիհ Դոնմեզ. Ադրբեջանն այսօր կարևոր դեր է խաղում Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության մեջ

    03 Փետրվարի 2023 - 17:51

    Իլհամ Ալիև. Ադրբեջանը նաև կանաչ էներգետիկայի զարգացման ներուժ ունի

    03 Փետրվարի 2023 - 17:29

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ