«Երկաթե բռունցքը» արդեն հասցվել է
    Հայաստանը պետք է խելքը գլուխը հավաքի

    Վերլուծություն  27 Մարտի 2023 - 11:30

    Murad Abiyev
    Caliber.Az

    Վերջին երկու շաբաթները նշանավորվել են հայկական կողմի սադրանքների բարձր ինտենսիվությամբ ինչպես Ադրբեջանի հետ պայմանական սահմանի տարբեր հատվածներում, այնպես էլ ռուսական խաղաղապահ քանակակազմի (ՌԽՔ) ժամանակավոր պատասխանատվության գոտում գտնվող տարածքում։

    Հայ զինվորականների ագրեսիվ գործողությունները ուղեկցվում են Երևանի իշխանությունների կողմից ոչ պակաս սադրիչ հայտարարություններով, հայ դպրոցի սխոլաստիկայի մեջ միմյանց հետ մրցողների պես։ Այդ դպրոցի բնորոշ գծերն են՝ հիստերիան, երեսպաշտությունը, անհեթեթությունը, տհասությունը։ Հռետորարական գիտության մի տեսակ նախասկզբնական, միամիտ ուղղություն, որը հետագա զարգացում չի ստացել, որպեսզի չկորցնի իր իսկականությունը։ Այս գործողությունների ամբողջությունը ամենաղաղակող բնույթով ցուցադրում է խաղաղ բանակցությունները խափանելու, և նշանակում է Ադրբեջանի նկատմամբ ռևանշիզմի ուղին բռնելու հայկական կողմի ձգտումը։

    Իր հերթին, խաղաղ գործընթացին հավատարիմ Բաքուն, ի պատասխան յուրաքանչյուր նման սադրանքի, բացի կրակով ճնշելուց, զգուշացնում է հետեւանքների մասին։ Սակայն զարմանալի կերպով, յուրաքանչյուր նման զգուշացումից հետո հակառակ կողմից ձեռնարկվում է նոր դիվերսիոն հարձակում։ Հենց երեկ՝ մարտի 24-ին, օրինակ, գնդակոծման են ենթարկվել Ադրբեջանի ԶՈւ դիրքերը պայմանական սահմանի տարբեր հատվածներում, ինչպես նաև Խոջավենդի շրջանում։ Նկատվել է նաև շրջանցիկ ճանապարհով ռուս խաղաղապահների մեքենաների ուղեկցությամբ զինտեխնիկայի հերթական տեղաշարժ։

    Կարելի է հանգել եզրակացության՝ Հայաստանի (և մասամբ Ռուսաստանի) իշխանությունները, ըստ երևույթին, կարծում են, որ ադրբեջանական կողմից նախազգուշացումների քանակը հակադարձ համեմատական է դրանց կատարման պատրաստակամությանը։ Ի հիասթափություն նրանց, ստիպված ենք նշել, որ այստեղ ուժի մեջ է մտնում առօրյա գիտակցության ծուղակը, այսպես կոչված «wishful thinking»-ը, եթե ռուսերեն՝ ցանկալին իրականության տեղ դնելը։ Բռնազբոսիկությամբ հնարավոր չենք համարի, որ որքան ավելի շատ հասարակության զանգվածային գիտակցությունը կապված լինի ամենատարբեր առասպելների (ցանկալի) հետ, այնքան ավելի հավանական է, որ նա ընկնի այդ ծուղակը: Բայց երկրագնդի վրա կա արդյո՞ք մի հասարակություն, որը ավելի կրքոտ է հավատում առասպելներին, քան հայերը։ Դժվար է պատկերացնել: Ուստի կառչում են ամեն, ինչպես իրենց է թվում, ծղոտից՝ հետաձգելով հայկական «միացումի» մահը։ Սա որոշ չափով վերաբերում է նաև Ռուսաստանին (այդ մասին խոսքը ստորև): Հայերի փոխարեն մենք, ընդհակառակը, ամենալուրջ ձևով կանհանգստանայինք հատկապես նախազգուշացումների քանակով, քանի որ յուրաքանչյուր կանխարգելիչ կոչ՝ հերթական հանցագործության արձանագրումն է։ Ինչպես և սահմանված է, պատիժը կբնորոշվի ծանրագույն հանցագործության համապատասխան։ Կամ գուցե, բոլորը միասին վերցված դժվար կլինի։ Դա արդեն մենք ինչպես որոշենք։

    Խաղաղության կնքումը մի կողմ թողնելու հնարավորության մեջ Հայաստանի հավատը ամրապնդող մյուս գործոնը՝ այսպես կոչված հովանավորների աջակցությունն է։ Իսկ ովքե՞ր են հովանավորները:

    Առաջինը միտք է գալիս Ռուսաստանը։ Ինչպես երևում է վերջին իրադարձություններից, ՌԽՔ-ն ակտիվորեն նպաստում է հայկական կողմի անջատողական ձգտումներին։ Բայց Ռուսաստանի Դաշնության հետ էլ ամեն ինչ այնքան էլ պարզ չէ՝ նա Կովկասում խաղում է իր խաղը: Ուկրաինական ճակատում դժվարագույն իրավիճակի ֆոնին Ռուսաստանը, ներեցեք բառախաղի համար, ձգտում է «հարցը հնարավորինս շուտ հետաձգել»։ Դրա համար նրան պետք չեն ո՛չ համակարգային խաղաղություն, ո՛չ էլ նոր էսկալացիա Ղարաբաղում։ Տարօրինակությունը նրանում է, որ դրա համար նրան նույնիսկ բուն Հայաստանը պետք չէ։ Ճիշտ է, հաշվի առնելով նրա (Հայաստանի) կողմից սկսված ՀԱՊԿ-ի բացահայտ տրոլինգը, Մոսկվան դժվար թե ցանկանա աջակցել Երևանին, եթե Ադրբեջանը կանխարգելիչ գործողություն իրականացնի պայմանական սահմանի վրա՝ Հայաստանին խաղաղության պարտադրելու համար։ Մոսկվայի նպատակը՝ Ադրբեջանում (Ղարաբաղում) իր ներկայությունը պահպանելն ու ամրապնդելն է։ Իսկ Հայաստանը առանց այդ էլ արդեն նրա ձեռքում է։

    Ամերիկայի Միացիալ Նահանգնե՞ր։ Անցյալ տարվա սեպտեմբերին ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի նախկին նախագահ Նենսի Փելոսիի այցը Երեւան, իհարկե, թևավորեց հայերին, բայց ոչ երկար։ Վերջերս Մյունխենում, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների, պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենի հետ հանդիպումը ցույց տվեց, որ Ադրբեջանի դիրքորոշումը ըմբռնման է հանդիպել ամերիկացիների շրջանում։ Ընդհանրապես, Ադրբեջանի հետ ամուր գործարար կապեր ունեցող անգլո-սաքսոնական աշխարհը շահագրգռված չէ մեր երկրի հետ հարաբերությունները բարդացնելու մեջ։

    Միգուցե Եվրոմիությո՞ւնը։ Այդ դեպքում ինչո՞ւ է Հայաստանը կրակի պես վախենում բանակցությունների բրյուսելյան ձևաչափից՝ պնդելով դրանց մեջ Ֆրանսիայի ընդգրկումը։

    Ուրեմն, այնուամենայնիվ Ֆրանսիան: Ամեն թուրքականի և իսլամականի նկատմամբ թշնամանք զգացող, Թուրքիան խոշոր գազային հանգույցի, իսկ Ադրբեջանը՝ դեպի Արևմուտք ասիական էներգակիրների տարանցիկ տարածքի վերածվելու արգելափակել ձգտող ֆրանսիացիներին, ըստ երևույթին, շահավետ է Ադրբեջանի դեմ ուղղված ցանկացած սրացումը։ Բոլոր ճակատներում խայտառակված Մակրոնի կառավարությունը կարծես թե շատ է ձգտում փոքր հաղթական պատերազմին Ադրբեջանի դեմ։ Հայերի ձեռքով։ Դա, իհարկե, ծիծաղելի է: Այնուամենայնիվ, ֆրանսիացիները դա հասկանում են։ Իսկ գուցե նրանք են ուզում կռվե՞լ։ Էլ ավելի ծիծաղելի է: Ինչ է, տասնյակ ժանդարմներ են պատրաստվում պաշտպանել Հայաստանը։ Թե՞ Հինգերորդ Հանրապետությունը իր բրիգադներն է ուղարկելու այնտեղ։ Իսկ սա, պետք է ասեմ, այլեւս ծիծաղելի չէ։ Հայտարարել, բողոքել, կոպտել Ադրբեջանին՝ ողջունելի է, բայց հայերի համար մեռնելը՝ դա արդեն ինչ-որ «mauvais ton» է։

    Իսկ գուցե ֆրանսիացիները հաշվարկում են հայերին աջակցելու պատրաստ մեկ այլ ուժի վրա։ Եվ այդ ուժը, ենթադրաբար, Իրա՞նն է։ Միթե՞ գոյություն ունի Փարիզ-Թեհրան առանցքը։ Թող մեզ չշփոթեցնեն ֆրանսիացի ազատականների և իրանցի պահպանողական մոլլաների տեսակների տարբերությունները: Հիշենք, որ Այաթոլլահ Հոմեյնին Փարիզից Թեհրան հիանալի թռավ Իրանը կառավարելու համար՝ ըստ երևույթին «Ֆրանս Էյիր»-ի կարճ կիսաշրջազգեստներով բորտուղեկցորդուհիների ուղեկցությամբ: Իրանը, ըստ էության, թերի իսլամական պետություն է, որը վերնախավի պարսկական մասի էթնիկ շովինիզմի մշտական ցանկության պատճառով մի կողմից ձգվում է դեպի հակաիսլամիզմ: Իսլամական և թուրքական աշխարհները բաժանելու նրանց երազանքը լիովին համապատասխանում է ֆրանսիական էլիտաների նմանատիպ նկրտումներին: Չի բացառվում, որ Փարիզը կցանկանար Ադրբեջանի դեմ ծավալել միանգամից երկու ճակատ՝ հայկական և իրանական։

    Բայց արդյո՞ք Իրանը ուզում է հարձակվել Ադրբեջանի վրա։ Ի տարբերություն Երեւանի, Թեհրանն ավելի պրագմատիկ է և Ադրբեջանի նկատմամբ իր ագրեսիայի մեջ, ամենայն հավանականությամբ, սարսափելի տեսահոլովակներ ստեղծելուց ավելի հեռուն չի գնա (ինչը, խոստովանում ենք, ինքնին մահացու զվարճալի է): Դե, եթե գնա, ապա արժանի հակահարված կստանա ոչ միայն Ադրբեջանի զինված ուժերից, այլ նաև եղբայրական Թուրքիայից, որը, ի թիվս այլ բաների, մեր երկրի հետ կապված է նաև Շուշայի հռչակագրով, անկախ նրանից, թե ով կղեկավարի Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Ի դեպ, նախագահական ընտրություններից առաջ էլ Թուրքիայի օգնությունը Ադրբեջանին՝ ի պատասխան Իրանի հնարավոր ագրեսիային, անկասկած, ավելի կամրապնդի Էրդողանի ներքին վարկանիշը, ինչից ո՛չ մոլլաները, ո՛չ մուսիեները չեն ուրախանա։ Չի կարելի հաշիվներից հանել նաև Հարավային Ադրբեջանի գործոնը։ Ադրբեջանի դեմ Իրանի բացահայտ ագրեսիան կարող է ծառայել, որպես հակակառավարական ընդվզումների նոր ալիքի ձգան, այս անգամ էթնիկ հողի վրա: Այսպիսով, թյուրքական աշխարհի թուլացման փորձերը, ամենայն հավանականությամբ, կարող են հանգեցնել նրա բազմակի հզորացմանը։ Իսկ այստեղ կա նաև Իսրայելը...

    Ցանկացած դեպքում, արդյոք կկիրառվի իրանական գործոնը, արդյոք Ռուսաստանը կդադարի խրախուսել հայ անջատողականներին, թե ոչ, Ադրբեջանը ունի գերճշգրիտ զենքի մի ամբողջ զինանոց, որն ընդունակ է ընտրովի սթափեցնել հայկական զինված ուժերը՝ շրջանցելով ռուս խաղաղապահներին, հավասարապես նաև ֆրանսիացի ժանդարմներին և գերմանացի ոստիկաններին, իսկ նշանակում է՝ խուսափել միջազգային սկանդալից։ Իհարկե, ռուսներն ու գերմանացիները մտահոգություն կհայտնեն, ֆրանսիացիները՝ խիստ բողոք։ Կարծես առաջին անգամն է։ Մենք ինքներս էլ հայտնում ենք խորին մտահոգություն ու ամենավճռական բողոք։ Այս առումով մենք բոլորի հետ համերաշխ ենք։ Սակայն մեր մտահոգությունը և մեր բողոքը, հավասարապես ինչպես նաև մեր գործողությունները,- ավելի լեգիտիմ են, քան ձերը, քանի որ մեր կողմն է՝ միջազգային իրավունքը։

    Ահա և ստացվում է, որ ոչ մի լիարժեք ռազմավարական դաշինքներով չկապված և իր նպատակների ամենաչնչին լեգիտիմ հիմնավորումը չունեցող Հայաստանը, այս իրավիճակում դատապարտված է նոր աղետի։ Առավել ևս, որ «Երկաթե բռունցքը» արդեն հասցվել է ...

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 166

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Ալկո-քարոզչություն «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

14 Հունիսի 2024 - 14:03

«Ապաշխարություն» և գնդակոծություն Փաշինյանը փակուղում է

14 Հունիսի 2024 - 13:50

Paroles, paroles… Եվ այո, դարձյալ սահմանադրության մասին

13 Հունիսի 2024 - 12:29

Հին թուրքական և հայկական ձեռագրերի համեմատական ​​վերլուծություն «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

13 Հունիսի 2024 - 09:32

Հայաստան. ցանկություններ և մտադրություններ Կամ նորից սահմանադրության մասին

13 Հունիսի 2024 - 10:49

ԱՄՆ-ը ու Հայաստանը բարձրացնում են ջերմաստիճանը Օ'Բրայենի Երեւան այցի շուրջ

12 Հունիսի 2024 - 12:48
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Ղարաբաղի համալսարանի առաջին ուսանողը. ո՞վ է նա

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 13:01

    Մեհրիբան Ալիևան գրառում է արել հունիսի 15-ի՝ Ազգային փրկության օրվա կապակցությամբ

    15 Հունիսի 2024 - 12:56

    Այխան Հաջիզադեն մասնակցել է ADA համալսարանի և AIDA-ի համատեղ ծրագրին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 12:56

    Ալիևը շնորհավորել է Մեծ Բրիտանիայի թագավորին

    15 Հունիսի 2024 - 12:28

    Նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ. Աղդամը ներկվել է մեր փառապանծ դրոշի գույներով

    15 Հունիսի 2024 - 12:04

    Երկու տարի է անցել Շուշայի հռչակագրի ստորագրումից

    15 Հունիսի 2024 - 11:40

    Շուշայում տեղի է ունենում միջազգային գիտաժողով

    15 Հունիսի 2024 - 11:16

    33 տարի անց «Վերջին զանգը» Զաբուխում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    15 Հունիսի 2024 - 10:57

    Ադրբեջանում նշվում է Ազգային փրկության օրը

    15 Հունիսի 2024 - 10:08

    Զաքիր Հասանովը շնորհավորել է ադրբեջանական բանակին Գուրբան բայրամի առթիվ

    15 Հունիսի 2024 - 10:03

    Էկվադորի ղեկավարը շնորհավորել է նախագահ Իլհամ Ալիևին

    15 Հունիսի 2024 - 09:56

    Մինսկի խմբի դիակը և պատերազմի ու խաղաղության շրջանակները

    Թոֆիկ Զուլֆուգարովը Caliber.Az-ի եթերում

    15 Հունիսի 2024 - 09:42

    Հայաստանի Զինված ուժերը կրկին գնդակոծել են Նախչըվանը

    15 Հունիսի 2024 - 09:16

    Հայաստանի ԱԳՆ-ն բողոքի նոտա է հղել Բելառուսին

    14 Հունիսի 2024 - 18:58

    Հյուպատոսական խորհրդակցություններ Լյուքսեմբուրգի և Ադրբեջանի միջև

    14 Հունիսի 2024 - 18:47

    Ադրբեջանն ու Սերբիան մտադիր են ընդլայնել պաշտպանական համագործակցությունը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 18:10

    COP29 ակադեմիան իր դռները բացեց երիտասարդների առաջ

    14 Հունիսի 2024 - 17:28

    Ալիևը վավերացրել է Ադրբեջանի և Ղրղզստանի միջև կրթության և գիտության ոլորտում համաձայնագիրը

    14 Հունիսի 2024 - 16:55

    Նախչըվանում մոլորված զինվորը սպանվել է

    ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ

    14 Հունիսի 2024 - 16:36

    Ալիև. Իսլամը կարևոր փուլ է ադրբեջանցիների աշխարհայացքի ձևավորման գործում

    14 Հունիսի 2024 - 16:03

    32 տարի անց. վերջին զանգը Ֆիզուլիի դպրոցներում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 15:35

    «Երևանը չպետք է նման տոնով խոսի Մինսկի հետ»

    Բելառուս փորձագետները՝ Caliber.Az- կայքում

    14 Հունիսի 2024 - 14:49

    Ավտոմեքենաներ Ադրբեջանում. ներմուծումը նվազում է. գներն աճում են

    14 Հունիսի 2024 - 14:31

    Փաշինյանը խիստ քննադատել է «ղարաբաղյան կլանին»

    14 Հունիսի 2024 - 14:22

    Ալկո-քարոզչություն

    «Հին աշխարհի հիստերիկներ»

    14 Հունիսի 2024 - 14:03

    Ամրուլլաևը՝ Ղարաբաղում դպրոցների բացման մասին

    14 Հունիսի 2024 - 13:56

    «Ապաշխարություն» և գնդակոծություն

    Փաշինյանը փակուղում է

    14 Հունիսի 2024 - 13:50

    Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառության Թոփ-10 երկրները

    Հիմնական ցուցանիշներն ու միտումները

    14 Հունիսի 2024 - 13:46

    Պատգամավոր Գյանջալիևը՝ Հայաստանում սահմանադրական փոփոխությունների կարևորության մասին

    14 Հունիսի 2024 - 13:45

    Ադրբեջանի բնակչությունը շարունակում է աճել

    14 Հունիսի 2024 - 13:32

    Ջամշիդ Նախչըվանսկիի անվան ռազմական լիցեյի կուրսանտների ավարտական ​​արարողությունը

    14 Հունիսի 2024 - 12:44

    Անցկացվել է Ադրբեջան-ԵՄ անվտանգության երկխոսության 5-րդ փուլը

    14 Հունիսի 2024 - 12:05

    Պատգամավորները շնորհավորել են Ալիևներին տոների կապակցությամբ

    14 Հունիսի 2024 - 11:45

    Քննարկումներ են անցկացվել Ադրբեջանի և Ճապոնիայի բուհերի միջև՝ ուսանողների փոխանակման վերաբերյալ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    14 Հունիսի 2024 - 11:41

    Շահբազով. Ադրբեջանական գազն ապահովել է Հունաստանի սպառման շուրջ 20 տոկոսը

    14 Հունիսի 2024 - 10:28

    Նախչըվանում գնդակոծվել են ադրբեջանական բանակի դիրքերը

    Ադրբեջանի զինված ուժերը ձեռնարկել են պատասխան միջոցներ

    14 Հունիսի 2024 - 10:12

    Զախարովան կոչ է արել Երևանին՝ դադարեցնել «անվերջ աղմուկը» ՀԱՊԿ-ի շուրջ

    14 Հունիսի 2024 - 09:42

    Բելֆաստի համաձայնագիրը, Ադրբեջանը և Հայաստանի սահմանադրությունը

    Պարզաբանում է Ֆարիդ Շաֆիևը

    14 Հունիսի 2024 - 09:40

    Նախչըվանը՝ կրկին հայերի կրակի տակ

    14 Հունիսի 2024 - 09:34

    Աբբաս Աբբասով. Ֆրանսիան անտեսում է ՄԱԿ-ի բանաձևերը

    14 Հունիսի 2024 - 09:21

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ