Նյու Դելին և նրա «Akash»-ը խաթարում են խաղաղությունը Հարավային Կովկասում
    Մոդին չի հարգում Պակիստանի բարեկամներին

    Վերլուծություն  05 Մարտի 2024 - 16:30

    Մաթանաթ Նասիբովա
    Caliber.Az

    Ազգայնական Նարենդրա Մոդիի կառավարությունը, ով վերջին երեք տարիներին հատկապես աչքի է ընկնում Հարավային Կովկասում իր ռազմատենչ քաղաքականությամբ, նպատակաուղղված զինում է Հայաստանին՝ ըստ էության վերածվելով «քարերի երկրի» գլխավոր ռազմական մատակարարներից մեկի։ Այսպես, «Indian Defense Updates» պարբերականը հայտնել է այն մասին, որ Հնդկաստանը սկսել է «Akash-SAM» զենիթահրթիռային համակարգերի մատակարարումը Հայաստան։ Այն մասին, որ առաջիկա ամիսներին Նյու Դելին Երևանին կմատակարարի «Akash» համակարգեր՝ անցյալ տարվա դեկտեմբերին հայտնել է նաև հնդկական «ANI» լրատվական գործակալությունը, հղում անելով Հնդկաստանի պաշտպանության նախարարությանը, ճշտելով պատվերի արժեքը 600 մլն դոլար։

    Այսպես ուրեմն, առկա է՝ Հարավային Կովկասում խաղաղության հասնելու ջանքերը խաթարելու Նյու Դելիի ցանկությունը։ Անկասկած, Բոլիվուդի երկրում հիանալի հասկանում են, թե ինչ նպատակով է հայկական կողմը սպառազինություն գնում և վերջնական հաշվով ում դեմ կարող է օգտագործվել այն։ Սա, առաջին հերթին։

    Երկրորդը, եթե հաշվի առնել, որ Հարավային Կովկասը գտնվում է կարևոր տրանսպորտային միջանցքների հանգույցում, որոնք, ի դեպ, անցնում են նաև Հնդկաստանով, ապա նպատակահարմար կլիներ, որ հնդկական կողմի ծրագրերը ներառեին տարածաշրջանի անվտանգության պահպանումը, թեկուզ հանուն ինքնին Նյու Դելիի տնտեսական շահերի։ Եվ այն, որ դա չի դիտարկվում, խոսում է այն մասին, որ մեր տարածաշրջանում Հնդկաստանի աշխարհաքաղաքական նպատակները (ծայրահեղ դեպքում ժամանակի այս փուլում) գերակայում են նրա տնտեսական շահերին։

    Մյուս կողմից, զինելով Հայաստանին, Հնդկաստանը հարցականի տակ է դնում հարաբերությունները Ադրբեջանի հետ, որի հետ ունի երկարամյա դիվանագիտական կապեր և առևտրատնտեսական համագործակցություն։ Բավական է նշել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ Հնդկաստանի առևտրի թվային ցուցանիշների տարբերությունը միանգամայն էական է։ Օրինակ՝ 2023 թվականի արդյունքներով Հայաստանի և Հնդկաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է մոտ 384 մլն դոլար։ Միևնույն ժամանակ, միայն 2023 թվականի հունվար-նոյեմբերին Ադրբեջանի և Հնդկաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 1 մլրդ 107,9 մլն դոլար։ Մեր կողմից մեջբերված թվերի հսկայական տարբերությունը ցույց է տալիս Նյու Դելիի պոտենցիալ շահավետությունը Բաքվի հետ համագործակցությունից, այլ ոչ թե Երևանի հետ: Բացի դրանից, Հնդկաստանը ակտիվորեն գնում է ադրբեջանական նավթը՝ 2023 թվականի առաջին կիսամյակի արդյունքներով Հնդկաստանը գնել է ավելի քան 1 միլիոն տոննա ադրբեջանական նավթ։

    Ադրբեջանն իր հերթին գնում է հնդկական դեղագործական ապրանքներ, սննդամթերք, տեքստիլ: Հետևաբար, իմանալով ադրբեջանական կողմի դժգոհությունը Հայաստանին սպառազինության մատակարարումների վերաբերյալ, Հնդկաստանը հարվածի տակ է դնում՝ ինչպես Ադրբեջանի հետ տարիների ընթացքում կառուցված բարեկամական հարաբերությունները, այնպես էլ հաստատված տնտեսական համագործակցությունը։

    Երրորդը, հակառակ Հնդկաստանի քաղաքական հատվածում հնչեցված անհիմն փաստարկների՝ Ադրբեջանի և Պակիստանի միջև սերտ դաշնակցային հարաբերություններն ուղղված չեն Հնդկաստանի դեմ։ Եվ այստեղ ավելի շուտ Բաքուն ունի բավականին արդարացված պահանջներ հնդկական կողմի նկատմամբ։ Հնդկաստանը Առաջին ղարաբաղյան պատերազմի ավարտից հետո միայն առաջին տարիներին է չեզոքություն դրսևորել հայ-ադրբեջանական հակամարտության նկատմամբ, սակայն շուտով վերանայել է իր դիրքորոշումը հօգուտ Հայաստանի։ Ինչպես նաև տեղին է հիշել, թե ինչպես էր Երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ Հնդկաստանը Հայաստանին ցուցաբերում տեղեկատվական զգալի աջակցություն՝ իրադարձությունները լուսաբանելով հայամետ դիրքորոշումից։ Այսպես, «India Today»-ը գրել է, որ «եթե հայերին չհաջողվի կանգնեցնել Ղարաբաղ հայտնված թուրքամետ վարձկաններին՝ վաղը նրանք կարող են զենքը ձեռքին հայտնվել Քաշմիրում»։

    Բացի այդ, Նյու Դելիում, ըստ երևույթին, լրջորեն մտահոգված են Ադրբեջան-Թուրքիա-Պակիստան դաշինքի ամրապնդումով, ինչը անդրադառնում է նաև Բաքվի հետ Հնդկաստանի հարաբերությունների վրա։ Ուստի կան դրա իրական նախադրյալներ, որ հայ-հնդկական ռազմատեխնիկական համագործակցությունը թափ է ստանալու։ Առավել ևս, որ դա ձեռնտու է այդ թվում նաև Հնդկաստանի իմիջին, որը մղվում է զբաղեցնել իր տեղը զենք արտահանողների շուկայում։

    Ու ևս մեկ կարևոր նրբերանգ։ 2023 թվականի դեկտեմբերին Հնդկաստանի արտաքին գործերի նախարար Սուբրահմանյամ Ջայշանքարը, Մոսկվայում փոխվարչապետ, արդյունաբերության և առևտրի նախարարության ղեկավար Դենիս Մանտուրովի հետ հանդիպումից հետո, խոսելով հնդկական սփյուռքի ներկայացուցիչների հետ՝ հայտարարել է, որ 2024 թվականի հունվարին՝ Եվրասիական տնտեսական միության հետ ազատ առևտրի գոտու շուրջ բանակցություններ կսկսի։ Այդ իսկ պատճառով կարելի է ենթադրել, որ Հնդկաստանը Հայաստանին դիտարկում է որպես յուրօրինակ կամուրջ դեպի ԵԱՏՄ, քանի որ ընթացիկ 2024 թվականին պատրաստվում է դառնալ դիտորդ երկիր այս կառույցում։ Այս դեպքում, տեսականորեն, Հնդկաստանի կողմից ՀԱՊԿ-ի և ԵԱՏՄ-ի գծով Ռուսաստանի ամենամոտ դաշնակից Հայաստանին զենքի մատակարարումները չպետք է հարցեր առաջացնեն Մոսկվայում։ Հատկապես եթե հաշվի առնել, որ ստեղծված իրավիճակում ուկրաինական պատերազմով զբաղված լինելու պատճառով Ռուսաստանը փաստորեն սառեցրել է Հայաստանին ռազմական մատակարարումները։

    Եվ մի փոքր հնդկական զենքի որակի մասին։ Հատկանշական է, որ վերջերս հայկական լրատվամիջոցները գրել են այն մասին, որ Հայաստանի կողմից Հնդկաստանից գնված զենքը, զինամթերքն ու տեխնիկան չեն համապատասխանում հայկական բանակի չափանիշներին կամ անորակ են։ Բացի այդ էլ ռազմական փորձագետները նշում են, որ հայկական բանակը՝ հնդկական զենք գործարկելու փորձ ու անհրաժեշտ հմտություններ չունի։

    Արտասահմանից մատակարարվող սպառազինության ցածր որակի մասին վերջերս հայտարարել է նաև «Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդ, պաշտպանության նախկին նախարար Արշակ Կարապետյանը՝ հայտնելով, որ իր կողմից ստորագրված զենքի գնման որոշ պայմանագրեր չեղարկվել էին գործող իշխանությունների կողմից։ Այսպիսով, նշում են հայկական լրատվամիջոցները՝ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի վերջերիս հայտարարությունը այն մասին, որ «բանակը անհրաժեշտ սպառազինությամբ ապահովվում է Հնդկաստանից, Ֆրանսիայից և այլ երկրներից գնումներով»,- հայ հասարակությանը մոլորեցնելու փորձ է։

    Այն մասին, թե ինչ նպատակով է Հնդկաստանը զինում Հայաստանին՝ Caliber.Az-ի հետ իր կարծիքով կիսվել է հնդիկ քաղաքագետ, Միջազգային գործերով Հնդկաստանի խորհրդի (ICWA) գիտաշխատող Պունիտ Գաուրը։ Նրա խոսքով, հնդկական զենքի Հայաստան մատակարարումները կրում են կոմերցիոն բնույթ։

    «Դուք գիտեք արդյո՞ք Ադրբեջանի և Պակիստանի միջև 1,6 միլիարդ դոլար գումարի գործարքի մասին: Իմ տեսանկյունից, ինչպես Ադրբեջանի և Պակիստանի միջև գործարքը հանդիսանում է կոմերցիոն, այնպես էլ Հնդկաստանի և Հայաստանի գործարքը նույն կոմերցիա է։ Սա աշխարհաքաղաքականության հետ ոչ մի ընդհանուր բան չունի»,- հայտարարել է հնդիկ քաղաքագետը։

    Դրանով հանդերձ նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Հայաստանը Քաշիմիրի հարցում աջակցում է Հնդկաստանին՝ չնայած հսկայական ճնշումներին։

    «Եվ Հնդկաստանը գնահատում է այդ հարաբերությունները: Իմ կարծիքով, Բաքուն նույնպես պետք է վերանայի իր քաղաքականությունը Քաշմիրի հարցում։ Ադրբեջանը նույնպես կարևոր է Հնդկաստանի համար, հատկապես բազմաթիվ լոգիստիկ նախագծերի զարգացման համար»,- ասել է Պ. Գաուրը։

    Եզրափակելով նշենք, որ Ադրբեջանը, ի տարբերություն Հայաստանի, երբեք չի դավաճանում իր բարեկամներին ու դաշնակիցներին։ Ադրբեջանը Քաշմիրի հարցում լիովին աջակցում է Պակիստանին և կշարունակի աջակցել նրան՝ չնայելով որևէ մեկի դժգոհությանը։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 130

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Ուղեթաս «Հին աշխարհի հիստերիկները»

12 Հունիսի 2024 - 16:17

Մոսկվան քաշում է Երևանի վզնոցը «Ազատ նավարկությունը» մոտենում է ավարտի՞ն

12 Հունիսի 2024 - 14:14

«Gallup»-ейший (հիմարագույն) հարցում «Միացումի» մետաստազները

11 Հունիսի 2024 - 18:06

USAID –ը ստրկացման է ենթարկում Հայաստանին Երևան է ժամանել «արժեքավոր գործընկեր»

10 Հունիսի 2024 - 18:31

Ադրբեջանական եզակի գնման վկայականներ, որոնք XV դարին տրվել են Էջմիածնին «Դժվար պատմություն» Ռիզվան Հուսեյնովի հետ

11 Հունիսի 2024 - 09:46

Սա ո՞ւրիշ բան է Սամիթ Ալիևի «Անհարմար ճշմարտությունը»

09 Հունիսի 2024 - 14:19
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Ալիևը՝ Միլատովիչին. Ադրբեջանի և Չեռնոգորիայի համագործակցությունը լավ ավանդույթներ ունի

    13 Հունիսի 2024 - 13:15

    Խանքենդիի մաքրումը հայկական զենքից

    Ադրբեջանի ՆԳՆ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԸ

    13 Հունիսի 2024 - 13:10

    Սահիբա Գաֆարովան մասնակցել է ԱՊՀ ՄԽՎ խորհրդի նիստին

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    13 Հունիսի 2024 - 12:20

    Azeri Light-ի գինը գերազանցել է 90 դոլարը

    13 Հունիսի 2024 - 12:06

    Ադրբեջանում սկսվել է խորհրդարանական ընտրությունների թեկնածուների գրանցման փաստաթղթերի ընդունումը

    13 Հունիսի 2024 - 11:46

    Իլհամ Ալիևի պետական այցը Պակիստան՝ համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    13 Հունիսի 2024 - 11:07

    Վրաստան. անդորր փոթորկից առա՞ջ

    Գելա Վասաձեն Caliber.Az-ի եթերում

    13 Հունիսի 2024 - 10:36

    Զաբուխ գյուղում բացվել է առաջին մանկապարտեզը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    13 Հունիսի 2024 - 10:08

    YouTube-ը հեռացրել է ադրբեջանական «Ղարաբաղ» երգի հայերեն գրագողությունը

    13 Հունիսի 2024 - 09:39

    Էրդողանն ասել է, թե երբ կարող է բացվել Հայաստանի հետ սահմանը

    13 Հունիսի 2024 - 09:03

    Ադրբեջանի վարկային բյուրոն ստացել է գրեթե 180 մլն հայտ

    12 Հունիսի 2024 - 18:55

    Բաքուն, Աստանան և Տաշքենդը համաձայնագիր կստորագրեն կանաչ էներգիայի ոլորտում

    12 Հունիսի 2024 - 17:47

    Ավարտվել է Իլհամ Ալիևի պետական այցը Պակիստան

    12 Հունիսի 2024 - 17:17

    Ռաշիդ Բեգլարյանի գործով դատավճիռ է կայացվել

    12 Հունիսի 2024 - 16:45

    Ուղեթաս

    «Հին աշխարհի հիստերիկները»

    12 Հունիսի 2024 - 16:17

    Էրդողանը մեկնաբանել է Ֆրանսիայի կողմից Հայաստանի զինումը

    «Ճիշտ չէ ստվեր գցել տարածաշրջանում խաղաղության վրա»

    12 Հունիսի 2024 - 15:47

    Իլհամ Ալիևը ծանոթացել է Պակիստանի Նուր Խան ՌՕՈՒ բազայում կազմակերպված ռազմական ցուցահանդեսին

    12 Հունիսի 2024 - 15:28

    Մոսկվան քաշում է Երևանի վզնոցը

    «Ազատ նավարկությունը» մոտենում է ավարտի՞ն

    12 Հունիսի 2024 - 14:14

    Ադրբեջանում կստեղծվի Ղարաբաղի և Արևելյան Զանգեզուրի սեյսմոլոգիական մոնիտորինգի կենտրոն

    12 Հունիսի 2024 - 13:17

    Հայրենական պատերազմի ավելի քան 4 հազար մասնակիցներ հաշմանդամություն են ստացել

    12 Հունիսի 2024 - 12:41

    Բաքվում տեղի կունենա խորհրդարանական նիստ COP29-ի շրջանակներում

    12 Հունիսի 2024 - 12:07

    Շահբազ Շարիֆ. Ադրբեջանի հաղթանակը արդարության հաղթանակի օրինակ է

    12 Հունիսի 2024 - 11:39

    Մեկնարկել է Ադրբեջանի և Պակիստանի նախագահների ընդլայնված կազմով հանդիպումը

    12 Հունիսի 2024 - 11:03

    Ցանկանում ենք տեսնել Ադրբեջանի և Հայաստանի հաշտությունը որքան հնարավոր է շուտ. Էրդողան

    12 Հունիսի 2024 - 10:52

    Քաշմիրցիների իրավունքները տասնյակ տարիներ անտեսվել և ոտնահարվել են. Իլհամ Ալիև

    12 Հունիսի 2024 - 10:31

    Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը դատապարտել է Հայաստանի ԱԳՆ նախկին ղեկավարի ելույթը

    12 Հունիսի 2024 - 10:12

    Լրանում է Թովուզի մարտերի չորրորդ տարելիցը

    12 Հունիսի 2024 - 09:36

    Բաքուն և Իսլամաբադը դարձել են քույր քաղաքներ

    12 Հունիսի 2024 - 09:15

    Իլհամ Ալիևը և Շահբազ Շարիֆը հանդես են եկել մամուլի համար համատեղ հայտարարությամբ

    12 Հունիսի 2024 - 08:57

    «Gallup»-ейший (հիմարագույն) հարցում

    «Միացումի» մետաստազները

    11 Հունիսի 2024 - 18:06

    Սահիբա Գաֆարովա. Ադրբեջանը ցանկություն է հայտնել միանալ BRICS-ին

    11 Հունիսի 2024 - 17:17

    Իլհամ Ալիևն այցելել է Իսլամաբադի Ազգային հուշահամալիր

    11 Հունիսի 2024 - 16:10

    Հիքմեթ Հաջիև. Պակիստանի ՌՕՈՒ կործանիչներն ուղեկցում են Ադրբեջանի թիվ 1 բորտը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    11 Հունիսի 2024 - 15:39

    Իլհամ Ալիևը պետական այցով ժամանել է Պակիստան

    11 Հունիսի 2024 - 15:25

    Reuters. Ադրբեջանը նախատեսում է COP29-ում ստեղծել կլիմայի հիմնադրամ

    11 Հունիսի 2024 - 15:04

    «Бірлестік-2024». Ադրբեջանցի զինվորականները հաջողությամբ կատարել են հերթական առաջադրանքները

    11 Հունիսի 2024 - 14:20

    Ընտրություններ Ադրբեջանում. ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ը կարող է ուղարկել ավելի քան 300 դիտորդ

    11 Հունիսի 2024 - 13:57

    Զանգվածային թունավորում ադրբեջանական գործարանում

    11 Հունիսի 2024 - 13:01

    Պետդեպ. ԱՄՆ-Ադրբեջան-Հայաստան հանդիպմանն ընդգծվել է տարածաշրջանային հարաբերություններում խաղաղության կարևորությունը

    11 Հունիսի 2024 - 12:23

    Ադրբեջանը պահանջում է Հայաստանից պատժել «Ղարաբաղ» երգի գրագողության մեղավորներին

    11 Հունիսի 2024 - 11:40

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ