«Փաշինյանը ֆրասիական քամի է զգացել իր առագաստներում»
    Ալեքսեյ Նաումովը՝ Caliber.Az-ի հյուր

    Հարցազրույց  28 Մարտի 2024 - 17:42

    Մաթանաթ Նասիբովա
    Caliber.Az

    Caliber.Az-ի հարցազրույցը՝ Ռուսաստանի միջազգային հարաբերությունների խորհրդի առաջատար փորձագետ Ալեքսեյ Նաումովի հետ։

    — Ի՞նչ եք կարծում, Ռուսաստանը՝ ի պատասխան անվտանգության հովանոցը փոխելու Հայաստանի փորձերին ի՞նչ քայլեր կարող է ձեռնարկել։

    — Այժմ Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերություններում սկսվում է նոր անկեղծության որոշակի ժամանակահատված։ Մոսկվան տեսնում է, որ Հայաստանի հետ ավանդական միությունը, որում երբեք իմաստ չի եղել (այն երբեք օգուտներ չի բերել ինքնին Ռուսաստանին), պայմանավորված էր՝ ժողովուրդների ինչ-որ ընդհանուր ճակատագրի վերաբերյալ որոշակի հետխորհրդային պատրանքներով։ Բայց հիմա մենք տեսնում ենք, թե դա ինչի հանգեցրեց և իրականում ինչ արժե այս դաշինքը Հայաստանի կողմից։ Ես կարծում եմ, որ ի վերջո Ռուսաստանը կհասկանա, որ նա ոչ մի հիմնավորում չունի փաստացի դաշնակցային հարաբերությունները շարունակել Հայաստանի հետ, և կսկսի Հարավային Կովկասը մեկուսացնել արտաքին ազդեցությունից։ Ընդ որում Ռուսաստանը դա կանի այն երկրների հետ, որոնք գտնվում են այս տարածաշրջանում և նրա հետ կիսում են այդ նպատակը։ Համապատասխանաբար, դա Ադրբեջանը, Իրանը և մասամբ Վրաստանն են, թեև մենք հասկանում ենք, որ վերջինս այս ցուցակում ավելի շուտ երկրորդական դերում է։ Իրանը շահագրգռված է նրանում, որպեսզի արտաքին ուժերը չմտնեն տարածաշրջան, իսկ Ադրբեջանը նույնպես շահագրգռված չէ, որ տարածաշրջան արտատարածաշրջանային ուժեր մտնեն։ Բացի այդ էլ ղարաբաղյան հակամարտությունն այժմ փակ է, և դա ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների ցավոտ հարցերից էր, և այս առումով ես ակնկալում եմ մեր երկրների միջև հարաբերությունների բարելավում, այդ թվում նաև՝ տարբեր պետությունների ինքնիշխանության վրա հիմնված նոր գլոբալ աշխարհակարգի կառուցման ֆոնին։ Ռուսաստանը և Ադրբեջանը հիանալի կիսում են այդ դիրքորոշումները, և ես այստեղ լավատեսորեն եմ տրամադրված։

    — Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում՝ Եվրախորհրդարանի կողմից Եվրամիությանը Հայաստանի անդամակցության հնարավորությունը դիտարկել կանխատեսող բանաձեւի ընդունումը։ Ինչպիսի՞ն են այս հաշվով Երևանի շանսերը։

    — Ես այդ բանաձեւը դիտարկում եմ որպես գազար, որը ԵՄ-ն ցույց է տալիս Երեւանին, թեեւ դրանով հանդերձ մենք հասկանում ենք, որ Հայաստանը չի ընդգրկվելու այս կառույցում։ Այդ իրադարձությանը ահա արդեն քանի տարի սպասում է նաև Թուրքիան, իսկ Հայաստանը, բացի այդ էլ, չի հանդիսանում տնտեսապես գրավիչ ԵՄ-ի համար, ավելի շուտ, նա երաշխավորված լինելու է օգնություն ստացող երկիր, այլ ոչ թե դոնոր երկիր, այսինքն վերավճար ստացող։ Եվրամիությանը սա պետք չէ։ Երկիրը ԵՄ ընդունելու համար անհրաժեշտ է միաձայն որոշում, իսկ դա տեղի չի ունենա։ Ամենայն հավանականությամբ, ԵՄ-ին հիպոթետիկ անդամակցությունը կհասկացնի Հայաստանի առջև, որպեսզի նա հանդես գա որպես Արևմուտքի կամքի ուղեկցող տարածաշրջանում, բայց փաստացի մենք այդ կազմակերպության մեջ նրա մուտքը չենք տեսնի։

    — Դուք հնարավոր համարում եք արդյո՞ք տեսանելի ապագայում Հայաստանից ռուսական զինուժի դուրսբերման հնարավորությունը։

    —Ես ռուսական ռազմակայանների Հայաստանից դուրսբերումը հնարավոր եմ համարում միջնաժամկետ հեռանկարում, բայց չեմ կարծում, որ դա ինչ-որ մեծ կորուստ կլինի Ռուսաստանի Դաշնության համար։ Բանը նրանում է, որ այդ զորքերի առկայությունը Հայաստանում առաջին հերթին ձեռնտու էր ինքնին իրեն, որպես անվտանգության երաշխիք։ Մենք տեսնում ենք, որ Հայաստանը չի ուզում կատարել Եռակողմ հայտարարության պայմանները և բացել Զանգեզուրի միջանցքը, իսկ ռուս զինվորականների առկայությունը կարող է ինչ-որ խթան հանդիսանալ, որը կստիպի Երևանին դա անել։ Բայց չէ որ Ադրբեջանը չի սկսի ուժով ստանալ այն, ինչի իրավունքն ունի, քանի որ այնտեղ կա ռուսական ռազմակայան։ Եթե ռազմակայանը դուրս բերվի Հայաստանից, ապա, ինչպես ինձ է թվում, այս հարցն էլ կարճագույն ժամկետում կլուծվի։ Ընդ որում չնայած ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցությանը՝ հաշվի առնելով, որ նա չի կատարում իր պարտավորությունները։ Հետևաբար, ես մեծ ողբերգություն չեմ տեսնում նրանում, որ ռուսական ռազմակայանը դուրս բերվի Հայաստանից, ընդհակառակը, դա մեծապես կնվազեցնի հարցականները և իրականությունը կհամապատասխանեցնի միջազգային հարաբերություններում ընթացիկ իրավիճակի հետ։

    — Արժե արդյո՞ք Հայաստանի ինտենսիվ սպառազինության ֆոնին խոսել խաղաղ պայմանագրի ստորագրման հնարավորության մասին։

    — Ինչ վերաբերում է խաղաղ պայմանագրին, ապա այստեղ Նիկոլ Փաշինյանը գնում է անդունդի վրայով ձգված լարով։ Նրան մի կողմից պետք է Հայաստանը պահել՝ ԵՄ-ում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում քննարկումների առաջնագծում, իսկ դրա համար խաղաղ պայմանագրի ստորագրում պետք չէ։ Իսկ եթե այս պայմանագիրը ստորագրվի, ապա Հայաստանը շատ արագ կվերանա համաշխարհային հրապարակումների առաջին էջերից և ոչ մեկին չի հետաքրքրի։ Նիկոլ Փաշինյանին սա պետք չէ, քանի որ խաղաղ պայմանագրի ստորագրմամբ նրա իշխանությունը կորցնելու շանսերը կտրուկ կմեծանան, հաշվի առնելով, որ երկրի ներսում նրա համար անհարմար շատ հարցեր կծագեն։ Իսկ եթե նա պայմանագիր չստորագրի Ադրբեջանի հետ, ապա Ադրբեջանը կարող է փորձել ուժով հասնել իր ուզածին ու լուծել տարածքային հարցերը, այդ թվում նաև Զանգեզուրի միջանցքի բացումը։ Այնպես որ, կարծում եմ, որ այժմ խաղաղ պայմանագրի ստորագրման հավանականությունը նվազել է, քանի որ Հայաստանի վարչապետն իր առագաստների մեջ ֆրանսիական քամի է զգացել։

    — Ի դեպ, Ֆրանսիայի մասին։ Ինչպե՞ս եք գնահատում՝ Հարավային Կովկաս ներթափանցելու Փարիզի փորձերը և Հայաստանում ֆրանսիական բազաների հայտնվելու հավանականությունը։

    — Այս հարցում ես կիսում եմ Ադրբեջանի և Ռուսաստանի դիրքորոշումները, ըստ որոնց արտաքին ուժերի ներթափանցումը Հարավային Կովկաս կործանարար է տարածաշրջանի համար։ Փարիզը այս հարցում հետապնդում է հետեւյալ նպատակները։ Առաջինը, նա փորձում է ինքնահաստատվել որպես համաեվրոպական առաջնորդ՝ տեղահանելով Գերմանիային և խաղալով իր նախկին կայսերական մեծության վրա, ինչը ներշնչում է ֆրանսիացիներին։

    Երկրորդը, Մակրոնին հարկավոր է ուժեղ, հաստատակամ Ֆրանսիա, որպեսզի իր կուսակցության թեկնածուն հաղթի ընտրություններում՝ հաշվի առնելով, որ աճում է այլընտրանքային թեկնածուների հանրաճանաչությունը, այդ թվում նաև արմատական աջ «Ազգային միություն» կուսակցությունից: Հետևաբար, կարծում եմ, Ֆրանսիան կփորձի մտնել Հարավային Կովկաս և պատրաստ է ռազմաբակայաններ բացելուն։ Բայց եթե Հայաստանը հանդես գա որպես ֆրանսիական կամքի կամազուրկ անցկացնող, ապա նա իրեն կդատապարտի տարածաշրջանում վտարանդիի դերին: Այդ դեպքում Հայաստանը պետք է վերածվի ռազմաբազայի, իսկ հարեւանների հետ առևտուր անելու ու հարստանալու փոխարեն կախված կլինի Ֆրանսիայից մատակարարումներից և գտնվի ոզնու պատերազմին պատրաստ վիճակում։ Այնպես որ տարածաշրջան մտնելու Փարիզի փորձը կործարար է խաղաղ գործընթացի համար և Հարավային Կովկասում օրգանական հարաբերությունների հաստատմանը, և ոչ մեկին երջանկություն չի բերի։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 120

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 12:44

Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 09:28

«Հայաստան՝ Հարավային Կովկասում արտաքին ազդեցության գործիքներից մեկը» Էսեն Ուսուբալիևը՝ Caliber.Az-կայքում

18 Հունիսի 2024 - 20:16

Չինաստանը՝ Կոնֆուցիոսից մինչև կոմունիզմ Ռաֆիկ Աբբասովը՝ Caliber.Az-ի եթերում

17 Հունիսի 2024 - 15:49

«Մակրոնը հայտնվել է երկու կրակի արանքում» Գոլցմանն ու Օսինչուկը՝ Caliber.Az կայքում

18 Հունիսի 2024 - 16:21

«Սա Հայաստանի սադրանքն էր Բելառուսի դեմ» Caliber.Az-ը Մինսկից

15 Հունիսի 2024 - 17:42
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Նախագահի օգնական. Ադրբեջանը բազմիցս դարձել է ապատեղեկատվության զոհ

    21 Հունիսի 2024 - 22:08

    Բարի կամքի ժեստ. Բաքուն Երևանին հրավիրել է COP29

    21 Հունիսի 2024 - 22:04

    Իլհամ Ալիև. Ֆրանսիան, օգտագործելով ԶԼՄ-ները, մեզ մեղադրում է իրենց ներքին գործերին միջամտելու մեջ

    21 Հունիսի 2024 - 21:42

    Քելբեջարը ենթարկվել է հայկական գնդակոծությանը

    21 Հունիսի 2024 - 20:56

    Հիքմեթ Հաջիև. Շուշայի իսկական բնակիչները վերադարձել են 30 տարվա չարչարանքներից հետո

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    20 Հունիսի 2024 - 13:20

    Մուխտար Բաբաև. Ադրբեջանը պարտավորվել է COP29-ը դարձնել օրինակելի

    20 Հունիսի 2024 - 12:45

    Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա

    Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 12:44

    Malaysia Airlines ավիաընկերության ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Բաքվում

    20 Հունիսի 2024 - 12:32

    Քելբաջարում ականի պայթյունից երեք մարդ է տուժել

    20 Հունիսի 2024 - 11:43

    Շուշայում կքննարկեն ապատեղեկատվության դեմ պայքարը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 11:22

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 10:36

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 09:56

    Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի

    Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 09:28

    Իլհամ Ալիևը ԵՔՀ գագաթնաժողովում հանդիպել է 12 երկրների և կազմակերպությունների ղեկավարների հետ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 09:24

    Նախարար. «Վերընթաց» մրցույթը բացառիկ դեր է խաղում մարդկային կապիտալի զարգացման գործում

    19 Հունիսի 2024 - 18:58

    Ադրբեջանական նավթ գնող երկրների ԹՈՓ 10-նյակը

    19 Հունիսի 2024 - 18:21

    Իմաստավորության տարբեր մակարդակներ խաղաղության համար

    Ալիևը միշտ հասնում է իր ուզածին

    19 Հունիսի 2024 - 18:17

    ԿԸՀ-ի նախագահ. Միլլի Մեջլիսի ընտրություններին թեկնածություն գրանցելու հայտ է ներկայացրել 806 մարդ

    19 Հունիսի 2024 - 17:56

    Պատրաստվել են Խոջալուի, Խոջավենդի և Շուշայի շրջանների քարտեզները

    19 Հունիսի 2024 - 17:52

    Գուբադլիում բնակելի համալիրի շինարարությունը կսկսվի այս տարվա վերջին

    19 Հունիսի 2024 - 17:33

    Ֆիզուլիի շրջանում հրդեհ է բռնկվել. ուղղաթիռներ են ներգրավվել

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    19 Հունիսի 2024 - 17:23

    Փախուստ երկխոսությունից

    Փաշինյանի փոքրոգիությունը

    19 Հունիսի 2024 - 17:21

    Պետական ​​գործակալություն. Աղդամում շահագործման է հանձնվել չորս հանքավայր

    19 Հունիսի 2024 - 17:06

    Կռթկռթացել են

    Էմին Գալալիի մտորումները

    19 Հունիսի 2024 - 16:41

    Սաբիթ Զեյնիև. Աղդերեում, Խոջալիում և Խոջավենդում ստեղծվել են թափոնների հեռացման վայրեր

    19 Հունիսի 2024 - 15:54

    Մինչև հաջորդ տարվա վերջը Ղարաբաղում կավարտվի անտառային ֆոնդի գույքագրումը

    19 Հունիսի 2024 - 15:25

    Մեծ Բրիտանիայի դեսպանությունը՝ Իլհամ Ալիևի հետ Չարլզ III-ի հանդիպման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 15:02

    Ոչ թե հմտությամբ, այլ թվով

    «Հին աշխարհի հիստերիկները»

    19 Հունիսի 2024 - 14:40

    ԿԲ-ն փոփոխություններ է կատարել «Ազգային դեպոզիտարիայի կենտրոնի ծառայությունների սակագներում»

    19 Հունիսի 2024 - 14:11

    Հայաստանում ինքնաթիռ է վթարվել. կան զոհեր

    19 Հունիսի 2024 - 13:02

    Ռևանշիստական տրամադրությունները գերակշռում են Հայաստանի բանակում և շատ քաղաքական շրջանակներում. ԱԱՀ

    19 Հունիսի 2024 - 12:50

    Օքսֆորդում Ալիև-Շոլց հանդիպման մանրամասները

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    19 Հունիսի 2024 - 12:10

    Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառության թոփ 10 երկրները

    19 Հունիսի 2024 - 12:09

    Այխան Հաջիզադեն՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովում Մակրոնի հայտարարության մասին

    19 Հունիսի 2024 - 11:31

    ANAMA-ի ղեկավար. ականային միջադեպերի մեծ մասը տեղի է ունենում նախկին շփման գծից դուրս

    19 Հունիսի 2024 - 11:10

    Ֆուադ Իբրահիմովը խոսել է Շուշայի հետ իր խոր կապի մասին

    19 Հունիսի 2024 - 10:55

    Նախագահ. Ադրբեջանը ավելի շատ հնարավորություններ կունենա գազ մատակարարելու եվրոպական այլ երկրներ

    19 Հունիսի 2024 - 10:23

    Ալիևի և Միշելի հանդիպումը հայկական ուրախության պատճառ չէ

    19 Հունիսի 2024 - 09:58

    Ալիևը խոսել է Եվրոպա գազի մատակարարումների ավելացման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 09:35

    Իլհամ Ալիև. Որոշ երկրներում ադրբեջանական նավթի սպառումը կազմում է նրանց պահանջարկի հիսուն և ավելի տոկոսը

    19 Հունիսի 2024 - 09:02

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ