Ալմաթի. բեկման ակնկալիքու՞մ
    Երեք փորձագիտական կարծիքներ՝ Caliber.Az-կայքում

    Հարցազրույց  10 Մայիսի 2024 - 16:04

    Samir Ibrahimov

    Ադրբեջանի և Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարների այսօրվա հանդիպումը, որը կայանալու է Ալմաթիում (Ղազախստան), վճռական նշանակություն ունի, քանի որ անցկացվելու է երկու երկրների միջև երկարամյա վեճերը լուծելու ինտենսիվ դիվանագիտական ջանքերի ֆոնին: Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր Հայաստանի ԱԳՆ-ն, «քննարկումները կկենտրոնանան՝ փոխադարձ պարտավորությունների լրացուցիչ մշակմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և առևտրային ուղիների աշխուժացման վրա»։

    Ներկա ժամանակ բանակցությունները անցկացվում են անմիջապես երկու երկրների միջև, ինչը իրենից նշանավորում է հատուկ նշանակալի տեղաշարժ բանակցային դինամիկայի մեջ: Ղազախստանը առաջիկա հանդիպման մեջ հանդես է գալիս ոչ թե որպես միջնորդ, այլ որպես կազմակերպիչ և հարթակ, ինչն արտացոլում է՝ բանակցությունները հատկապես երկողմ ձևաչափով վարելու Բաքվի և Երևանի նախընտրությունը։ Հետաքրքիր է, որ կողմերը համաձայնվել են նախագահ Տոկաևի՝ իր երկիրը որպես բանակցային հարթակ օգտագործելու առաջարկին։ Ալմաթին կարող է արդյո՞ք դառնալ խաղաղության բանակցությունների դինամիկայի բեկման վայր: Որքանո՞վ է կարևոր, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը կանգ են առել հատկապես բանակցությունների երկկողմ ձևաչափի, որպես միակ ճիշտ ձևաչափի վրա։

    Caliber.Az-ի այս հարցերին պատասխանել են հայտնի օտարերկրյա փորձագետները:

    Ինչպես հայտարարել է Ղազախստանից քաղաքական տեսաբան Գազիզ Աբիշևը, բեկումը կարող է պայմանավորվել միայն երկու կառավարությունների քաղաքական կամքով, այլ ոչ թե բանակցությունների անցկացման վայրով։

    «Ղազախստանը պարզապես հարմար է որպես չեզոք, բայց հակամարտության շուտափույթ լուծմամբ շահագռգռված (հումանիտար և պրագմատիկ նկատառումներով) երկիր։ Բաքուն և Երևանը միմյանց լավ են ճանաչում, հասկանում են միմյանց, բոլոր նախնական տվյալները հայտնի են։ Խնդիրը ընդամենը նրանում է, որպեսզի մշակել ընդունելի փոխզիջումներ։ Այստեղ միջնորդներ պետք չեն։ Այնպես որ, այո, որոշումը ճիշտ է»,- համարում է փորձագետը։

    Իր հերթին, Հարավային Կովկասի հարցերով ռուսաստանցի փորձագետ Կոնստանտին Տասիցը նշել է, որ նախկինում Հայաստանը միշտ հանդես էր գալիս միջնորդների մասնակցությամբ բանակցությունների օգտին։

    «44-օրյա պատերազմից հետո նրանց թվում, բացի Ռուսաստանից, եղել են ԱՄՆ-ը, Եվրամիությունը և առանձին եվրոպական երկրները։ Ակնհայտ է, որ Իլհամ Ալիևը գտել է փաստարկներ, որպեսզի Նիկոլ Փաշինյանին համոզել գնալ զիջումների և գործընթացը շարունակել երկկողմանի հիմքերով՝ օգտագործելով Ղազախստանի հարթակը։ Դրանով հանդերձ, քննարկման թեմաները հիմնականում մնում են այդ նույները, որոնք ամրագրված են եղել Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարների միջև եռակողմ պայմանավորվածություններում։ Դրանցից են կոմունիկացիաների բացումն ու տնտեսական կապերի վերականգնումը, սահմանի սահմանազատումն ու սահմանագծումը, հասարակությանը խաղաղության նախապատրաստելը և այլն»,- ասում է քաղաքագետը։

    Ինչպես ճիշտ նշվեց, կան հուսադրող ազդանշաններ, որոնք վկայում են կարգավորման առաջընթացի մասին, հավելել է Տասիցը։

    «Կողմերը միմյանց աջակցել են COP29 կլիմայական համաժողովի անցկացման հարցում։ Սկսվել է սահմանների սահմանազատման գործընթացը։ Այնուամենայնիվ, և՛ ադրբեջանական, և՛ հայկական հասարակություններում պահապանվում է փոխադարձ անվստահությունն ու ատելությունը։ Հայաստանի հասարակության մի մասը, հատկապես սահմանամերձ տարածքների բնակիչները, մտավախություն ունեն, որ սահմանը որոշելուց հետո նրանք անվտանգության իրական երաշխիքներ և տնտեսական զարգացման հնարավորություններ չեն ստանա։ Այդ կապակցությամբ հանրապետությունում անցկացվում են բողոքի ակցիաներ։

    Դրական արդյունքների հասնելու համար կարևոր է ոչ այնքան բանակցությունների ձևաչափը, որքան դրանց բովանդակությունը, որպեսզի վերջնական պայմանավորվածությունները երկու կողմերի համար էլ ընդունելի լինեն»,- համարում է ռուսաստանցի մասնագետը։

    Ղազախ քաղաքական վերլուծաբան Կազբեկ Բեյսեբաևը նշում է, որ, երբ երրորդ կողմը մասնակցում է երկկողմ բանակցություններին, ապա նա միշտ ունենում է իր ինչ-որ շահեր։

    «Սրանում ոչ մի նոր բան չկա, միշտ այդպես է լինում։ Եթե Բաքուն և Երևանը որոշել են ինքնուրույն պայմանավորվել, ապա դա նշանակում է, որ նրանք ուրիշների մասնակցությամբ շահագրգռված չեն։ Այստեղ պետք է ասել, որ մինչ այս բանակցությունները կայացել են Ղազախստանի նախագահ Տոկաևի այցերը Ադրբեջան և Հայաստան, որտեղ նա բանակցություններ է վարել իր գործընկերների հետ։ Ըստ երևույթին, այս այցերի ընթացքում կողմերը պայմանավորվել են և Ալմաթին ընտրել են որպես բանակցային հարթակ։ Հարկ է նաև նշել, որ և՛ Տոկաևը, և՛ Ալիևը՝ պրոֆեսիոնալ միջազգային մասնագետներ են և, անկեղծ ասած, շատ լավ են տիրապետում այդ հարցերին։

    Ենթադրում եմ, որ Ալմաթին կդառնա հաջող հարթակ, և կողմերը կպայմանավորվեն հիմնական հարցերի շուրջ։ Վստահ եմ, որ շատերն են շահագրգռված Ալմաթիում և հատկապես Կենտրոնական Ասիայում հաջողություններով»,- եզրափակել է Բեյսեբաևը։

    Caliber.Az

    Դիտումներ: 101

    Բաժանորդագրվեք մեր թելեգրամյան ալիքին


Կարդացեք նաև

Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 12:44

Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

20 Հունիսի 2024 - 09:28

«Հայաստան՝ Հարավային Կովկասում արտաքին ազդեցության գործիքներից մեկը» Էսեն Ուսուբալիևը՝ Caliber.Az-կայքում

18 Հունիսի 2024 - 20:16

Չինաստանը՝ Կոնֆուցիոսից մինչև կոմունիզմ Ռաֆիկ Աբբասովը՝ Caliber.Az-ի եթերում

17 Հունիսի 2024 - 15:49

«Մակրոնը հայտնվել է երկու կրակի արանքում» Գոլցմանն ու Օսինչուկը՝ Caliber.Az կայքում

18 Հունիսի 2024 - 16:21

«Սա Հայաստանի սադրանքն էր Բելառուսի դեմ» Caliber.Az-ը Մինսկից

15 Հունիսի 2024 - 17:42
ԳՈՎԱԶԴ
Տեսանյութ
Վերջին լուրեր

    Նախագահի օգնական. Ադրբեջանը բազմիցս դարձել է ապատեղեկատվության զոհ

    21 Հունիսի 2024 - 22:08

    Բարի կամքի ժեստ. Բաքուն Երևանին հրավիրել է COP29

    21 Հունիսի 2024 - 22:04

    Իլհամ Ալիև. Ֆրանսիան, օգտագործելով ԶԼՄ-ները, մեզ մեղադրում է իրենց ներքին գործերին միջամտելու մեջ

    21 Հունիսի 2024 - 21:42

    Քելբեջարը ենթարկվել է հայկական գնդակոծությանը

    21 Հունիսի 2024 - 20:56

    Հիքմեթ Հաջիև. Շուշայի իսկական բնակիչները վերադարձել են 30 տարվա չարչարանքներից հետո

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    20 Հունիսի 2024 - 13:20

    Մուխտար Բաբաև. Ադրբեջանը պարտավորվել է COP29-ը դարձնել օրինակելի

    20 Հունիսի 2024 - 12:45

    Հայաստանը գնում է դեպի դեսուվերենիզացիա

    Մեժևիչն ու Միտրախովիչը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 12:44

    Malaysia Airlines ավիաընկերության ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Բաքվում

    20 Հունիսի 2024 - 12:32

    Քելբաջարում ականի պայթյունից երեք մարդ է տուժել

    20 Հունիսի 2024 - 11:43

    Շուշայում կքննարկեն ապատեղեկատվության դեմ պայքարը

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 11:22

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 10:36

    Մուխտար Բաբաև. COP29 օրակարգը կներառի հասարակության բոլոր շերտերը և պետական կառույցները

    20 Հունիսի 2024 - 09:56

    Հնդկաստանը` Գանդիից մինչև Մոդի

    Ռուսլան Սաֆարովը Caliber.Az-ի եթերում

    20 Հունիսի 2024 - 09:28

    Իլհամ Ալիևը ԵՔՀ գագաթնաժողովում հանդիպել է 12 երկրների և կազմակերպությունների ղեկավարների հետ

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    20 Հունիսի 2024 - 09:24

    Նախարար. «Վերընթաց» մրցույթը բացառիկ դեր է խաղում մարդկային կապիտալի զարգացման գործում

    19 Հունիսի 2024 - 18:58

    Ադրբեջանական նավթ գնող երկրների ԹՈՓ 10-նյակը

    19 Հունիսի 2024 - 18:21

    Իմաստավորության տարբեր մակարդակներ խաղաղության համար

    Ալիևը միշտ հասնում է իր ուզածին

    19 Հունիսի 2024 - 18:17

    ԿԸՀ-ի նախագահ. Միլլի Մեջլիսի ընտրություններին թեկնածություն գրանցելու հայտ է ներկայացրել 806 մարդ

    19 Հունիսի 2024 - 17:56

    Պատրաստվել են Խոջալուի, Խոջավենդի և Շուշայի շրջանների քարտեզները

    19 Հունիսի 2024 - 17:52

    Գուբադլիում բնակելի համալիրի շինարարությունը կսկսվի այս տարվա վերջին

    19 Հունիսի 2024 - 17:33

    Ֆիզուլիի շրջանում հրդեհ է բռնկվել. ուղղաթիռներ են ներգրավվել

    ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    19 Հունիսի 2024 - 17:23

    Փախուստ երկխոսությունից

    Փաշինյանի փոքրոգիությունը

    19 Հունիսի 2024 - 17:21

    Պետական ​​գործակալություն. Աղդամում շահագործման է հանձնվել չորս հանքավայր

    19 Հունիսի 2024 - 17:06

    Կռթկռթացել են

    Էմին Գալալիի մտորումները

    19 Հունիսի 2024 - 16:41

    Սաբիթ Զեյնիև. Աղդերեում, Խոջալիում և Խոջավենդում ստեղծվել են թափոնների հեռացման վայրեր

    19 Հունիսի 2024 - 15:54

    Մինչև հաջորդ տարվա վերջը Ղարաբաղում կավարտվի անտառային ֆոնդի գույքագրումը

    19 Հունիսի 2024 - 15:25

    Մեծ Բրիտանիայի դեսպանությունը՝ Իլհամ Ալիևի հետ Չարլզ III-ի հանդիպման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 15:02

    Ոչ թե հմտությամբ, այլ թվով

    «Հին աշխարհի հիստերիկները»

    19 Հունիսի 2024 - 14:40

    ԿԲ-ն փոփոխություններ է կատարել «Ազգային դեպոզիտարիայի կենտրոնի ծառայությունների սակագներում»

    19 Հունիսի 2024 - 14:11

    Հայաստանում ինքնաթիռ է վթարվել. կան զոհեր

    19 Հունիսի 2024 - 13:02

    Ռևանշիստական տրամադրությունները գերակշռում են Հայաստանի բանակում և շատ քաղաքական շրջանակներում. ԱԱՀ

    19 Հունիսի 2024 - 12:50

    Օքսֆորդում Ալիև-Շոլց հանդիպման մանրամասները

    ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

    19 Հունիսի 2024 - 12:10

    Ադրբեջանի արտաքին առևտրաշրջանառության թոփ 10 երկրները

    19 Հունիսի 2024 - 12:09

    Այխան Հաջիզադեն՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովում Մակրոնի հայտարարության մասին

    19 Հունիսի 2024 - 11:31

    ANAMA-ի ղեկավար. ականային միջադեպերի մեծ մասը տեղի է ունենում նախկին շփման գծից դուրս

    19 Հունիսի 2024 - 11:10

    Ֆուադ Իբրահիմովը խոսել է Շուշայի հետ իր խոր կապի մասին

    19 Հունիսի 2024 - 10:55

    Նախագահ. Ադրբեջանը ավելի շատ հնարավորություններ կունենա գազ մատակարարելու եվրոպական այլ երկրներ

    19 Հունիսի 2024 - 10:23

    Ալիևի և Միշելի հանդիպումը հայկական ուրախության պատճառ չէ

    19 Հունիսի 2024 - 09:58

    Ալիևը խոսել է Եվրոպա գազի մատակարարումների ավելացման մասին

    19 Հունիսի 2024 - 09:35

    Իլհամ Ալիև. Որոշ երկրներում ադրբեջանական նավթի սպառումը կազմում է նրանց պահանջարկի հիսուն և ավելի տոկոսը

    19 Հունիսի 2024 - 09:02

ԲՈԼՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ